به گزارش فرهنگیان پرس، ویژهبرنامه «ایرانی خوانی» تماشاخانه سنگلج که از تیرماه امسال با هدف بازخوانی نمایشنامههای آیینی و عاشورایی آغاز به کار کرده، روز سهشنبه ۶ مردادماه میزبان آخرین اجرای خود در این دوره خواهد بود . در این برنامه که از ساعت ۱۷ در کافه تئاتر و سالن انتظار این تماشاخانه برگزار میشود، نمایشنامه «یک شاخه گل سرخ» نوشته سیروس همتی با کارگردانی مسعود انعامی خوانش میشود.
نمایشنامه «یک شاخه گل سرخ» که سیروس همتی آن را در سالهای ابتدایی دهه نود به رشته تحریر درآورده، در مجموعهای سهگانه با همین نام به چاپ رسیده است . این نمایشنامهنویس که آثار متعددی در کارنامه دارد، در این اثر به بازنمایی وقایع محرم سال ۶۱ هجری در فضای امروزی پرداخته است. نمایشنامهخوانی این اثر با همراهی جمعی از هنرمندان تئاتر از جمله مریم جعفری، ویدا آرایی، یوسف صادقی، ارغوان انعامی، مهشید گودرزی، آرش یعقوبی و داریوش هاشمی انجام میشود. همچنین مینا قانع و حسین زنگنهپور نیز در این پروژه همکاری دارند.
برنامه «ایرانی خوانی» تماشاخانه سنگلج، دومین دوره خود را از سهشنبه ۹ تیرماه با خوانش نمایشنامه «شب واقعه» به نویسندگی محمد عارف و با حضور هنرمندان نابینا و کمبینا آغاز کرده بود . این سلسله برنامهها با هدف معرفی نمایشنامههای برجسته با موضوع آیینی و عاشورایی طراحی شده و پنج نمایشنامه از پنج نمایشنامهنویس از نسلهای مختلف تئاتری را دربرمیگیرد . نمایشنامه «یک شاخه گل سرخ» آخرین حلقه از این زنجیره است و پس از آن، این دوره از برنامهها به پایان میرسد.
تماشاخانه سنگلج بهعنوان یکی از قدیمیترین و شناختهشدهترین مراکز تئاتری کشور، در سالهای اخیر برنامههای متنوعی را برای جذب مخاطبان عام و خاص تئاتر برگزار کرده است. گزارشهای آماری نشان میدهد که این تماشاخانه در هفته اول مردادماه، دو نمایش «آقا دلبر» و «افرا» را روی صحنه داشته که مجموعاً میزبان بیش از ۱۳۹۰ تماشاگر بودهاند . با این حال، برنامه «ایرانی خوانی» رویکردی متفاوت دارد و با حذف بلیتفروشی، سعی در جذب مخاطبانی دارد که شاید کمتر به تالارهای تئاتر رفتوآمد داشته باشند.
نکته قابل توجه در این برنامه، رایگان بودن آن و عدم نیاز به تهیه بلیت است؛ سیاستی که تماشاخانه سنگلج از ابتدای این دوره در پیش گرفته و به گفته مسئولان، با استقبال نسبی مخاطبان نیز روبهرو شده است. این رویکرد میتواند الگویی برای سایر مراکز تئاتری در جهت مردمیسازی هنر نمایش و دسترسیپذیر کردن آن برای اقشار مختلف جامعه باشد. با این حال، پرسش اینجاست که آیا این برنامههای رایگان و فصلی، برای تداوم حیات تئاتر آیینی کافی است یا باید به فکر راهکارهای پایدارتری برای حمایت از این ژانر مهم تئاتری بود.
زیر ذرهبین فرهنگیان پرس
برنامه «ایرانی خوانی» سنگلج که با موضوع نمایشنامههای آیینی و عاشورایی طراحی شده، گامی مثبت در جهت زنده نگه داشتن یاد واقعه کربلا و بازخوانی آن برای نسل جدید است. نمایشنامهای مانند «یک شاخه گل سرخ» که وقایع محرم ۶۱ را در زمان حال بازنمایی میکند، میتواند پیوندی میان گذشته و حال برقرار کند و مخاطب را با خود درگیر کند. با این حال، این سوال مطرح است که آیا صرفاً برگزاری چند جلسه نمایشنامهخوانی فصلی، میتواند نیاز جامعه به هنر متعهد و آیینی را برآورده کند؟ تجربه نشان داده که تئاتر آیینی در ایران همواره با چالشهای مالی و مخاطب مواجه بوده و برای تداوم حیات خود نیازمند حمایتهای بلندمدت و برنامهریزی دقیقتر است.
محرم و صفر، فرصت مغتنمی برای پرداختن به هنر آیینی است. اما آیا نهادهای متولی مانند وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و اداره کل هنرهای نمایشی، برای حمایت از تولید آثار فاخر آیینی و عاشورایی برنامهای جامع دارند؟ یا این برنامهها نیز مانند بسیاری از رویدادهای فرهنگی دیگر، به چند اجرای فصلی و موقتی خلاصه میشوند؟ آنچه مسلم است، تئاتر آیینی بهعنوان یکی از ارکان هویت فرهنگی ایران، نیازمند نگاهی راهبردی و حمایتی فراتر از برنامههای مقطعی است. امید است که این قبیل رویدادها، سرآغازی برای توجه جدیتر به هنر متعهد و آیینی در کشور باشد.
