معاون آموزش متوسطه وزارت آموزش و پرورش از اجرای برنامههای تحولی دولت چهاردهم در سه حوزه معلمان، مدیران و دانشآموزان خبر داد و گفت که طرح ملی «ایران دیجیتال» با هدف آموزش هوش مصنوعی، تعداد دانشآموزان آموزشدیده را به مرز ۴ میلیون نفر رسانده است. او همچنین از افزایش چشمگیر مشارکت دانشآموزان در جشنواره نوجوان خوارزمی به ۲ میلیون و ۳۰۰ هزار نفر و اجرای شبکه ملی یادگیری معلمان (طرح شمیم) برای ارتقای توانمندیهای حرفهای آنان خبر داد.
به گزارش فرهنگیان پرس، سیدمصطفی آذرکیش، معاون آموزش متوسطه وزارت آموزش و پرورش، با اشاره به برنامههای تحولی این معاونت در دولت چهاردهم، اظهار کرد: «برنامهای که در دولت چهاردهم بهصورت ویژه در بخش دانشآموزی، بخش معلمی و بخش مدیران مدارس آغاز کردهایم، تحت عنوان “برنامههای تحولی” در حال پیگیری است.»
آذرکیش با تأکید بر نقش محوری معلمان در تحول آموزشی، به اجرای برنامههای متنوعی برای ارتقای توانمندیهای حرفهای و تخصصی آنان اشاره کرد و گفت: «در بخش معلمان، تحول در کانون کلاس درس با ارتقای توانمندیهای حرفهای و تخصصی معلمان، در قالب برنامههایی مانند “سفر یادگیری”، “شبکه ملی یادگیری معلمان؛ شمیم” و همچنین برنامههای توانمندسازی که تحت عنوان دورههای ضمنخدمت برگزار میشوند، دنبال میشود.» دستورالعمل اجرای طرح شمیم که با هدف ایجاد شبکههای منسجم یادگیری از سطح کشور تا منطقه طراحی شده، پیشتر از سوی معاونت آموزش متوسطه ابلاغ شده است. در این طرح، معلمان توانمند در گروههای درسی مختلف، نقش راهبری و آموزش همکاران خود را بر عهده میگیرند تا بهصورت بالینی و مستمر به ارتقای صلاحیتهای حرفهای آنان بپردازند. ارتقای مهارتهای حرفهای، ترویج خودآموزی و یادگیری مشارکتی، و نهادینهسازی توانمندسازی معلمان به عنوان یک فرآیند مستمر، از اهداف اصلی این طرح است.
معاون آموزش متوسطه در ادامه به برنامههای تحولی در حوزه مدیریت مدارس اشاره کرد و افزود: «در بخش مدیران مدارس نیز استقرار الگوی “مدرسه تراز سند” را جزو برنامههای تحولی قرار دادهایم و آن را پیگیری میکنیم.» این رویکرد نشاندهنده عزم دولت چهاردهم برای اجراییسازی سند تحول بنیادین آموزش و پرورش در تراز مدیریتی مدارس است.
آذرکیش در خصوص برنامههای دانشآموزی، بر بهرهمندی هوشمندانه از فناوریهای نوین تأکید کرد و گفت: «برنامههای دانشآموزی ما در حوزه جشنوارهها، رویدادها و بهرهمندی هوشمندانه از فناوریهای نوین دنبال میشوند. بر همین اساس، از زمانی که این برنامه را آغاز کردیم، با هدفگذاری آموزش هوش مصنوعی به ۲ میلیون دانشآموز، با وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و با همکاری معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری، اکنون در آستانه چهارمیلیونیشدن تعداد دانشآموزان آموزشدیده هستیم.» بر اساس آمارهای موجود، بیش از ۶۰۰ هزار دانشآموز دورههای آموزشی خود را به پایان رساندهاند و سهم دختران از شرکتکنندگان بیش از ۶۰ درصد است. طرح ایران دیجیتال که از خرداد ۱۴۰۴ وارد مرحله ملی شد، آموزش رایگان برنامهنویسی و هوش مصنوعی را در اختیار دانشآموزان سراسر کشور قرار داده است. این طرح در اجلاس جهانی WSIS ۲۰۲۵ بهعنوان یکی از برگزیدگان برتر دنیا معرفی شد.
معاون آموزش متوسطه با اشاره به افزایش چشمگیر مشارکت دانشآموزان در جشنوارههای علمی، اظهار کرد: «در حوزه جشنوارههای دانشآموزی، چه در جشنواره علمی ـ پژوهشی، چه در المپیاد شایستگیمحور ویژه هنرستانیها و چه در جشنواره نوجوان خوارزمی، شاهد افزایش بسیار خوب و مطلوب مشارکت دانشآموزان در فرایند این جشنوارهها بودیم.» او افزود: «در جشنواره نوجوان خوارزمی، تعداد شرکتکنندگان از ۹۴۰ هزار نفر به ۲ میلیون و ۳۰۰ هزار نفر در سال جدید افزایش پیدا کرد که این میزان، رشد بسیار ارزشمندی است.» این جشنواره که یکی از مهمترین رویدادهای علمی دانشآموزان متوسطه اول محسوب میشود، در ۱۳ محور تخصصی برگزار میشود.
آذرکیش در ادامه به مشارکت فعال معلمان در فرایندهای آموزشی اشاره کرد و گفت: «معلمان ما نیز در این فرایند، که پیش از این تحت عنوان “الگوهای برتر تدریس” برگزار میشد، مشارکت فعالی داشتند. یکشنبه آینده نیز بهصورت ترکیبی، حضوری و برخط، از معلمان برترمان در جشنواره نوآوری در فرایند آموزش و یادگیری تقدیر خواهیم کرد.» وی همچنین بر مشارکت جدی هر سه دفتر متوسطه اول، فنیوحرفهای و کاردانش و شاخه نظری در المپیاد شایستگیمحور و جشنواره نوآوری تأکید کرد.
زیر ذرهبین فرهنگیان پرس
آمارهای ارائهشده از سوی معاون آموزش متوسطه، اگرچه نویدبخش تحول در نظام آموزشی کشور است، اما نباید از چالشهای عمیق ساختاری غافل شد. آموزش هوش مصنوعی به ۴ میلیون دانشآموز، دستاوردی کمنظیر در سطح منطقه است که نشان از عزم جدی برای دیجیتالیسازی آموزش دارد؛ با این حال، با وجود بیش از ۱۶ میلیون دانشآموز در کشور، هنوز بخش قابلتوجهی از این جامعه آماری از این آموزشها بیبهره ماندهاند. همچنین، آمار ۶۰۰ هزار نفری افرادی که دورهها را به پایان رساندهاند، در مقایسه با ۴ میلیون ثبتنامکننده، نشاندهنده چالش جدی در تکمیل دورهها و استمرار آموزش است.
در حوزه معلمان نیز، طرح شمیم با وجود ساختار هدفمند و رویکرد شبکهای، نیازمند تأمین زیرساختهای دیجیتال در تمامی مناطق کشور، به ویژه مناطق محروم و کمبرخوردار است. تجربه سالهای گذشته نشان داده که بسیاری از برنامههای توانمندسازی معلمان، به دلیل کمبود منابع، نظارت ناکافی و عدم استمرار، نتوانستهاند تأثیر ماندگاری بر کیفیت تدریس در کلاسهای درس بگذارند. از سوی دیگر، افزایش مشارکت دانشآموزان در جشنواره نوجوان خوارزمی از ۹۴۰ هزار به ۲ میلیون و ۳۰۰ هزار نفر، اگرچه رشدی قابلتوجه است، اما پرسش اساسی این است که این مشارکت گسترده تا چه حد به کشف و پرورش استعدادهای واقعی و بهبود کیفیت یادگیری در مدارس منجر شده است.
با توجه به اینکه ایران در شرایط پساجنگ و آتشبس موقت به سر میبرد، توجه به آموزش مهارتهای دیجیتال و توانمندسازی معلمان نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت انکارناپذیر برای بازسازی نظام آموزشی و آمادهسازی نسل آینده برای مواجهه با چالشهای جهان پیچیده امروز است. آنچه امروز بیش از هر چیز ضرورت دارد، تبدیل این برنامههای تحولی از شعار به عمل، تأمین پایدار منابع مالی و انسانی، و ایجاد سازوکارهای دقیق نظارت و ارزشیابی برای اطمینان از تحقق اهداف تعیینشده است.
