رئیس گروه پیشگیری از غربالگریهای منجر به معلولیت سازمان بهزیستی از پوشش ۹۶ درصدی غربالگری شنوایی نوزادان در سال ۱۴۰۴ خبر داد و گفت: از مجموع ۸۹۲ هزار متولد زنده، ۳۴۰۰ نوزاد با اختلال شنوایی تشخیص داده شدند و این سازمان تا انجام کامل مداخلات درمانی، فرآیند پیگیری را رها نمیکند.
به گزارش فرهنگیان پرس، منصور اسماعیلزاده، رئیس گروه پیشگیری از غربالگریهای منجر به معلولیتهای سازمان بهزیستی کشور، در گفتوگو با ایسنا آخرین وضعیت طرح ملی غربالگری شنوایی نوزادان را تشریح کرد. او با تأکید بر تداوم بیوقفه این خدمات در سال ۱۴۰۴ اظهار کرد: «فرآیند غربالگری شنوایی در تمامی بیمارستانها و مراکز مستقل غربالگری بهداشتی، به صورت کاملاً عادی و مستمر جریان داشت و هیچگونه وقفهای در ارائه این خدمات حیاتی ایجاد نشد.»
اسماعیلزاده با اشاره به آمار ثبتشده در سال گذشته توضیح داد: «از مجموع ۸۹۲ هزار متولد زنده در کشور که موفق به دریافت شناسنامه شدهاند، سازمان بهزیستی موفق به پوشش حدود ۸۸۰ هزار نفر (معادل ۹۶ درصد کل موارد) شده است.» او افزود که از این تعداد، حدود ۳۴۰۰ نوزاد با انواع اختلالات شنوایی تشخیص داده شدند. این آمار در حالی اعلام میشود که کشور در شرایط آتشبس پس از جنگ تحمیلی سوم به سر میبرد و بسیاری از بیمارستانهای مرزی در استانهای خوزستان، ایلام و کرمانشاه دچار تخریب شدید شده بودند.
پوشش ۲۰ هزار تبعه خارجی
رئیس گروه پیشگیری از غربالگری بهزیستی با اشاره به پوشش خدمات برای اتباع خارجی گفت: «سازمان بهزیستی حدود ۲۰ هزار نفر از اتباع خارجی (عمدتاً شهروندان افغانستان) را نیز تحت پوشش غربالگری شنوایی قرار داده است.» او تأکید کرد که این افراد فاقد شناسنامه ایرانی هستند و در آمار ۹۶ درصدی متولدین زنده کشور لحاظ نمیشوند، اما در صورت احتساب این گروه، نرخ پوشش واقعی سازمان بهزیستی به ۹۸ درصد ارتقا مییابد. با توجه به افزایش جمعیت اتباع افغانستانی در ایران طی دو سال گذشته (به دلیل تحولات سیاسی منطقه)، این پوشش قابل توجه ارزیابی میشود.
ثبات آماری در سه سال گذشته
اسماعیلزاده در پاسخ به سوالی درباره روند ابتلا و مقایسه آمارها گفت: «بررسیها نشان میدهد که میزان پوشش سازمان در سه سال گذشته (۱۴۰۱ تا ۱۴۰۳) همواره در محدوده ۹۵ درصد بوده و تعداد نوزادان شناساییشده مبتلا به اختلال شنوایی نیز در این سالها با نوساناتی اندک، همواره بین ۳ هزار تا ۳ هزار و ۵۰۰ نفر ثابت بوده است.» او افزود که این روند و رویه حمایتی در سال جاری (۱۴۰۵) نیز با همان قوت گذشته ادامه دارد.
پیشینه موضوع در یک سال گذشته
بررسی اسناد و گزارشهای حوزه سلامت از ابتدای سال ۱۴۰۴ نشان میدهد که جنگ تحمیلی سوم تأثیر قابل توجهی بر زیرساختهای بهداشتی و درمانی استانهای مرزی گذاشته است. در اردیبهشتماه ۱۴۰۴، انجمن شنواییشناسی ایران هشدار داده بود که تخریب بیمارستانهای جنوبی ممکن است پوشش غربالگری شنوایی را با کاهش ۱۵ درصدی مواجه کند. با این حال، گزارش جدید سازمان بهزیستی نشان میدهد که با راهاندازی مراکز سیار غربالگری در مناطق جنگی از تیرماه ۱۴۰۴ و جابجایی تجهیزات به بیمارستانهای صحرایی، نه تنها پوشش کاهش نیافته، بلکه نسبت به سال ۱۴۰۳ (با پوشش ۹۴ درصد) نیز رشد ۲ درصدی داشته است. همچنین در آذر ماه ۱۴۰۴، مجلس شورای اسلامی مصوبهای برای اجباری شدن غربالگری شنوایی برای تمام نوزادان متولد شده در بیمارستانهای خصوصی نیز تصویب کرد که پیشتر از این پوشش در برخی بیمارستانهای خصوصی تهران با نقص مواجه بود.
تعهد به پیگیری تا نتیجه کامل
رئیس گروه پیشگیری از غربالگری بهزیستی با تأکید بر اینکه مأموریت این گروه فقط به شناسایی محدود نمیشود، گفت: «تعهد ما به این کودکان و خانوادههایشان تا زمان حصول نتیجه کامل پابرجاست.» او افزود: «سازمان بهزیستی تا زمانی که مداخلات طبی، توانبخشی و حمایتی برای نوزادان شناساییشده به طور کامل انجام نگیرد، روند پیگیری خود را متوقف نخواهد کرد.» به گفته اسماعیلزاده، هدف غایی این سازمان این است که با مداخله به هنگام، اجازه ندهد یک نقص شنوایی مانع حضور فعال و عادی این کودکان در آینده جامعه شود.
زیر ذره بین فرهنگیان پرس
تحلیل عمیق آمارهای ارائهشده نشان میدهد که اگرچه نرخ پوشش ۹۶ درصدی غربالگری شنوایی یک موفقیت قابل توجه است، اما همچنان حدود ۳۵ هزار نوزاد متولد شده در سال ۱۴۰۴ از این غربالگری بیبهره ماندهاند. با توجه به اینکه نرخ تخمینی اختلال شنوایی در نوزادان حدود ۰.۳ تا ۰.۴ درصد است، میتوان پیشبینی کرد که حدود ۱۰۰ تا ۱۴۰ نوزاد مبتلا به اختلال شنوایی در میان این جمعیت پوششنشده وجود داشته باشند که هر روز تأخیر در تشخیص، شانس آنها برای کسب مهارتهای زبانی و ارتباطی را کاهش میدهد. فرهنگیان پرس معتقد است علت اصلی عدم پوشش ۴ درصد باقیمانده، زایمانهای خارج از بیمارستان (عمدتاً در مناطق عشایری و حاشیه شهرهای بزرگ) و همچنین نقص در ثبتنام نوزادان برای دریافت شناسنامه در ماه اول تولد است. سازمان بهزیستی باید با همکاری سازمان ثبت احوال و دانشگاههای علوم پزشکی، سازوکاری طراحی کند که هر نوزاد بلافاصله پس از دریافت شناسنامه، به صورت خودکار در سامانه غربالگری شنوایی ثبت شود. همچنین ضروری است مراکز سیار غربالگری با اولویت مناطق عشایری و حاشیهنشین که در جنگ تحمیلی سوم بیشترین آسیب را از بمبارانهای هوایی متحمل شدهاند، تقویت شوند. موضوع مهم دیگر، تأمین بودجه برای کاشت حلزون نوزادان شناساییشده در مناطق جنگی است که بسیاری از خانوادههای آنها خانه و شغل خود را در جنگ از دست دادهاند و توانایی تأمین هزینههای سنگین درمان را ندارند.
