به گزارش فرهنگیان پرس، احمد مسجدجامعی، وزیر اسبق فرهنگ و ارشاد اسلامی، در آیین بزرگداشت روز پژوهش با اشاره به شکاف موجود بین پژوهشهای فرهنگی و دغدغههای روزمره مردم تأکید کرد: مسئله اصلی این است که چگونه میتوان پژوهش را به حل معضلات عینی و روزمره زندگی مردم گره زد.
مسجدجامعی در این نشست که با حضور مسئولان پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات برگزار شد، اظهار داشت: گاهی شرایط اجتماعی و معیشتی چنان فشرده است که اولویتهای ملموستری را پیش روی مردم قرار میدهد. نقش پژوهش و پژوهشگاهها در چنین شرایطی، ارائه تحلیلهای عمیق، واقعبینانه و کاربردی است که بتواند چراغ راه سیاستگذاران قرار گیرد.
انتقاد از نادیده گرفتن یافتههای پژوهشی
وی با اشاره به چالش بهکارگیری نتایج پژوهش در فرآیند سیاستگذاری گفت: گاهی دستگاههای اجرایی به دلایل گوناگون از جمله ناسازگاری یافتهها با ترجیحات سیاستی، نتایج پژوهش را نادیده میگیرند یا انکار میکنند. این مسئله در حوزههای اجتماعی و فرهنگی که به دادههای دقیق و واقعبینانه نیازمند است، میتواند پیامدهای نامطلوبی داشته باشد.
وزیر اسبق ارشاد با بیان مثالهایی از تغییرات فضای شهری افزود: متأسفانه گاهی فاصلهای بین تصمیمگیریهای اجرایی و خواست یا خاطره جمعی مردم ایجاد میشود. نمونههای عینی آن را میتوان در برخی تغییرات فضای شهری مشاهده کرد؛ مانند دیوارکشیهای گسترده یا تخریب بناها و فضاهای سبز باارزش تاریخی در مرکز شهر تهران.
تأکید بر لزوم پیوند پژوهش و سیاستگذاری
فرهاد رستگارنسب، مدیرکل مرکز ملی رصد اجتماعی سازمان امور اجتماعی کشور نیز در این نشست بر ضرورت پیوند پژوهش و سیاستگذاری تأکید کرد و گفت: واقعیت این است که فاصلهای بین عرصه سیاستگذاری و حوزه تولید شواهد علمی وجود دارد. سیاستگذاری بدون دادههای جزئی، متقن، طولیمدت و استاندارد، به سیاستگذاری شهودی، آزمونوخطا و غیرعلمی تبدیل میشود.
محسن جوادی، معاون فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز در این همایش با تشبیه کار پژوهشگاه به کار پزشکی گفت: همانگونه که یک پزشک برای درمان مؤثر، علاوه بر دانش پایه پزشکی، به معاینه بالینی و بررسیهای میدانی نیاز دارد، یک پژوهشگاه سیاستمحور نیز باید وجه کاربردی و حلمسئله را با وجه نظری و بنیادین توأمان حفظ کند.
انتقادات مطرح شده در این نشست که در پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات برگزار شد، تصویر روشنی از شکاف عمیق بین پژوهشهای آکادمیک، سیاستگذاری کلان و نیازهای ملموس جامعه ارائه میدهد.
زمانی که پژوهشهای فرهنگی نتوانند پاسخگوی مسائل عینی مردم باشند و از سوی دستگاههای اجرایی نادیده گرفته شوند، به حاشیه رانده شده و کارایی خود را از دست میدهند.
این مسئله نیازمند بازنگری اساسی در نظام پژوهشی کشور و ایجاد سازوکارهای عملی برای پیوند دانش با حکمرانی است.
