با افزایش مراجعات بیمارستانی به دلیل ابتلا به عفونت‌های تنفسی در هفته‌های اخیر، متخصصان نسبت به گسترش کووید ۱۹ و احتمال افزایش موارد آنفلوآنزای نوع A در آبان‌ماه هشدار می‌دهند. محمدرضا صالحی با تأکید بر اهمیت رعایت پروتکل‌های بهداشتی، تهویه کلاس‌های درس، واکسیناسیون گروه‌های پرخطر و ماندن دانش‌آموزان بیمار در خانه، این اقدامات را در کاهش انتقال بیماری‌های تنفسی مؤثر دانست.
به گزارش فرهنگیان پرس، هم‌زمان با سردتر شدن هوا و بازگشایی مدارس و دانشگاه‌ها، توجه به شیوع بیماری‌های تنفسی از جمله کووید ۱۹ و آنفلوآنزا اهمیت بیشتری پیدا کرده است. افزایش رفت‌وآمدها، حضور دانش‌آموزان در کلاس‌های درس و تماس نزدیک افراد در محیط‌های بسته می‌تواند زمینه انتقال ویروس‌های تنفسی را فراهم کند؛ موضوعی که رعایت اصول بهداشتی و مدیریت محیط‌های آموزشی را به یکی از اولویت‌های پیشگیری تبدیل می‌کند.
محمدرضا صالحی، متخصص بیماری‌های عفونی، در گفت‌وگو با ایسنا درباره روند ابتلا به عفونت‌های تنفسی هم‌زمان با فصل سرما و بازگشایی مدارس اظهار کرد: پس از شناسایی موارد جدید کووید ۱۹ در شهریورماه، افزایش ابتلا به این بیماری با بازگشایی مدارس و دانشگاه‌ها پیش‌بینی می‌شد. به گفته او، طی دو تا سه هفته گذشته روند افزایشی ابتلا و مراجعه بیماران به بیمارستان‌ها مشاهده شده است.
احتمال افزایش آنفلوآنزای نوع A در آبان‌ماه
صالحی درباره وضعیت آنفلوآنزا نیز توضیح داد که احتمالاً به‌تدریج با افزایش موارد ابتلا به آنفلوآنزای نوع A مواجه خواهیم شد. به گفته او، آنفلوآنزای نوع B در تابستان شایع‌تر بوده است، اما انواع آنفلوآنزای نوع A از قابلیت انتقال و گسترش بیشتری برخوردارند.
این متخصص بیماری‌های عفونی پیش‌بینی کرد که روند ابتلا به آنفلوآنزا در آبان‌ماه افزایش بیشتری پیدا کند و بر اساس تجربه سال‌های گذشته، احتمال ورود به اوج شیوع این بیماری در اواخر آبان وجود داشته باشد.
با این حال، پیش‌بینی زمان اوج‌گیری بیماری به معنای قطعی بودن آن نیست و روند واقعی شیوع به شرایط اپیدمیولوژیک، میزان گردش ویروس‌ها و رعایت اقدامات پیشگیرانه بستگی دارد. ازاین‌رو، توجه به علائم بیماری و کاهش تماس‌های غیرضروری هنگام ابتلا می‌تواند در محدود کردن زنجیره انتقال نقش داشته باشد.
این متخصص بیماری‌های عفونی پیش‌بینی کرد که روند ابتلا به آنفلوآنزا در آبان‌ماه افزایش بیشتری پیدا کند و بر اساس تجربه سال‌های گذشته، احتمال ورود به اوج شیوع این بیماری در اواخر آبان وجود داشته باشد.
با این حال، پیش‌بینی زمان اوج‌گیری بیماری به معنای قطعی بودن آن نیست و روند واقعی شیوع به شرایط اپیدمیولوژیک، میزان گردش ویروس‌ها و رعایت اقدامات پیشگیرانه بستگی دارد. ازاین‌رو، توجه به علائم بیماری و کاهش تماس‌های غیرضروری هنگام ابتلا می‌تواند در محدود کردن زنجیره انتقال نقش داشته باشد.
مدیریت کلاس‌های درس؛ حلقه مهم پیشگیری از انتقال بیماری
رئیس مرکز تحقیقات مقاومت میکروبی دانشگاه علوم پزشکی تهران با تأکید بر ضرورت پیشگیری از بیماری‌های تنفسی، استفاده از ماسک در موقعیت‌های لازم، تزریق واکسن، شست‌وشوی دست‌ها و مدیریت کلاس‌های درس را از اقدامات مهم در این زمینه برشمرد.
به گفته صالحی، مدیریت صحیح کلاس‌های درس می‌تواند شمار افراد مبتلا را کاهش دهد و از گسترش عفونت‌های تنفسی در جامعه جلوگیری کند. در این میان، نقش مربیان بهداشت مدارس تنها به آموزش حضوری دانش‌آموزان محدود نمی‌شود؛ بلکه اطلاع‌رسانی به خانواده‌ها از طریق سامانه‌های مجازی نیز می‌تواند آگاهی عمومی را افزایش دهد.
او تأکید کرد که آموزش‌های بهداشتی باید در کلاس‌های درس و صف‌های مدارس ارائه شود و خانواده‌ها نیز درباره نشانه‌های بیماری، روش‌های پیشگیری و ضرورت جلوگیری از حضور دانش‌آموزان بیمار در محیط آموزشی آگاهی کافی داشته باشند.
یکی از مهم‌ترین توصیه‌ها در این زمینه، خودداری از فرستادن دانش‌آموزانی است که علائم عفونت تنفسی دارند یا احتمال ابتلای آن‌ها مطرح است. صالحی توضیح داد که استراحت در خانه، علاوه بر کمک به روند بهبود فرد بیمار، احتمال انتقال عفونت به هم‌کلاسی‌ها و کارکنان مدرسه را نیز کاهش می‌دهد.
رعایت فاصله مناسب میان دانش‌آموزان، پرهیز از تماس نزدیک، شست‌وشوی مرتب دست‌ها و استفاده از ماسک در شرایط ضروری، از دیگر اقداماتی است که می‌تواند خطر انتقال بیماری را در مدارس کاهش دهد. همچنین تهویه مناسب کلاس‌ها اهمیت ویژه‌ای دارد و باز نگه‌داشتن پنجره‌ها در شرایط امکان، به گردش هوای تازه کمک می‌کند.
تعداد دانش‌آموزان در هر کلاس و نحوه چیدمان میزها نیز باید به‌گونه‌ای مدیریت شود که امکان رعایت فاصله مناسب فراهم باشد. توجه به این موارد، به‌ویژه در کلاس‌های شلوغ و فضاهای کم‌تهویه، می‌تواند بخشی از راهبرد پیشگیری از شیوع بیماری‌های تنفسی باشد.
به گفته صالحی، مدیریت صحیح کلاس‌های درس می‌تواند شمار افراد مبتلا را کاهش دهد و از گسترش عفونت‌های تنفسی در جامعه جلوگیری کند. در این میان، نقش مربیان بهداشت مدارس تنها به آموزش حضوری دانش‌آموزان محدود نمی‌شود؛ بلکه اطلاع‌رسانی به خانواده‌ها از طریق سامانه‌های مجازی نیز می‌تواند آگاهی عمومی را افزایش دهد.
او تأکید کرد که آموزش‌های بهداشتی باید در کلاس‌های درس و صف‌های مدارس ارائه شود و خانواده‌ها نیز درباره نشانه‌های بیماری، روش‌های پیشگیری و ضرورت جلوگیری از حضور دانش‌آموزان بیمار در محیط آموزشی آگاهی کافی داشته باشند.
یکی از مهم‌ترین توصیه‌ها در این زمینه، خودداری از فرستادن دانش‌آموزانی است که علائم عفونت تنفسی دارند یا احتمال ابتلای آن‌ها مطرح است. صالحی توضیح داد که استراحت در خانه، علاوه بر کمک به روند بهبود فرد بیمار، احتمال انتقال عفونت به هم‌کلاسی‌ها و کارکنان مدرسه را نیز کاهش می‌دهد.
رعایت فاصله مناسب میان دانش‌آموزان، پرهیز از تماس نزدیک، شست‌وشوی مرتب دست‌ها و استفاده از ماسک در شرایط ضروری، از دیگر اقداماتی است که می‌تواند خطر انتقال بیماری را در مدارس کاهش دهد. همچنین تهویه مناسب کلاس‌ها اهمیت ویژه‌ای دارد و باز نگه‌داشتن پنجره‌ها در شرایط امکان، به گردش هوای تازه کمک می‌کند.
تعداد دانش‌آموزان در هر کلاس و نحوه چیدمان میزها نیز باید به‌گونه‌ای مدیریت شود که امکان رعایت فاصله مناسب فراهم باشد. توجه به این موارد، به‌ویژه در کلاس‌های شلوغ و فضاهای کم‌تهویه، می‌تواند بخشی از راهبرد پیشگیری از شیوع بیماری‌های تنفسی باشد.
تغییر سویه‌های ویروسی و ضرورت مراقبت از گروه‌های پرخطر
صالحی درباره احتمال تغییر سویه‌های آنفلوآنزا گفت که تغییر سوش این ویروس در هر سال امکان‌پذیر است و با توجه به اینکه به گفته او تغییرات قابل‌توجهی برای مدتی نسبتاً طولانی مشاهده نشده، احتمال بروز تغییرات جدید نیز مطرح است.
او همچنین با اشاره به گردش زیرگونه‌های جدید اومیکرون اظهار کرد که برخی از این زیرگونه‌ها ترکیبی هستند و قابلیت سرایت بالایی دارند و می‌توانند علائم شدید در دستگاه تنفسی فوقانی ایجاد کنند.
این متخصص بیماری‌های عفونی درباره گروه‌های در معرض خطر توصیه کرد این افراد برای تزریق واکسن آنفلوآنزا در اسرع وقت و مطابق توصیه‌های پزشکی اقدام کنند. او بازه دو هفته نخست آبان‌ماه را برای واکسیناسیون این گروه‌ها مورد تأکید قرار داد و در عین حال یادآور شد که واکسیناسیون باید همراه با رعایت سایر اصول بهداشتی باشد.
کودکان، زنان باردار و افراد دارای بیماری‌های زمینه‌ای از جمله گروه‌هایی هستند که ممکن است در مواجهه با آنفلوآنزا بیشتر در معرض عوارض بیماری قرار بگیرند. این افراد باید نسبت به بروز علائم حساس باشند و در صورت مشاهده نشانه‌های مشکوک، برای ارزیابی و دریافت راهنمایی پزشکی به‌موقع اقدام کنند.
صالحی همچنین توصیه کرد افراد پرخطر تا حد امکان از حضور غیرضروری در مکان‌های عمومی شلوغ، از جمله مترو و اتوبوس، پرهیز کنند؛ زیرا در چنین فضاهایی تماس نزدیک و ازدحام می‌تواند احتمال انتقال ویروس‌های تنفسی را افزایش دهد.
او تأکید کرد که افراد متعلق به گروه‌های پرخطر با شروع علائم بیماری به پزشک مراجعه کنند. تشخیص و پیگیری به‌موقع، در صورت اقدام پیش از تشدید وضعیت، می‌تواند به کنترل بهتر بیماری و کاهش احتمال بروز عوارض کمک کند.
این متخصص بیماری‌های عفونی درباره گروه‌های در معرض خطر توصیه کرد این افراد برای تزریق واکسن آنفلوآنزا در اسرع وقت و مطابق توصیه‌های پزشکی اقدام کنند. او بازه دو هفته نخست آبان‌ماه را برای واکسیناسیون این گروه‌ها مورد تأکید قرار داد و در عین حال یادآور شد که واکسیناسیون باید همراه با رعایت سایر اصول بهداشتی باشد.
کودکان، زنان باردار و افراد دارای بیماری‌های زمینه‌ای از جمله گروه‌هایی هستند که ممکن است در مواجهه با آنفلوآنزا بیشتر در معرض عوارض بیماری قرار بگیرند. این افراد باید نسبت به بروز علائم حساس باشند و در صورت مشاهده نشانه‌های مشکوک، برای ارزیابی و دریافت راهنمایی پزشکی به‌موقع اقدام کنند.
صالحی همچنین توصیه کرد افراد پرخطر تا حد امکان از حضور غیرضروری در مکان‌های عمومی شلوغ، از جمله مترو و اتوبوس، پرهیز کنند؛ زیرا در چنین فضاهایی تماس نزدیک و ازدحام می‌تواند احتمال انتقال ویروس‌های تنفسی را افزایش دهد.
او تأکید کرد که افراد متعلق به گروه‌های پرخطر با شروع علائم بیماری به پزشک مراجعه کنند. تشخیص و پیگیری به‌موقع، در صورت اقدام پیش از تشدید وضعیت، می‌تواند به کنترل بهتر بیماری و کاهش احتمال بروز عوارض کمک کند.
زیر ذره‌بین فرهنگیان پرس
افزایش احتمال شیوع بیماری‌های تنفسی در فصل سرما، ضرورت آمادگی مدارس و خانواده‌ها را بیش از گذشته آشکار می‌کند. هرچند واکسیناسیون گروه‌های پرخطر و رعایت بهداشت فردی اهمیت دارد، پیشگیری مؤثر در مدارس به مجموعه‌ای از اقدامات هماهنگ نیازمند است؛ از تهویه مناسب کلاس‌ها و کاهش ازدحام گرفته تا آموزش مستمر خانواده‌ها و جلوگیری از حضور دانش‌آموزان بیمار. در این میان، نباید مسئولیت پیشگیری صرفاً بر دوش خانواده‌ها گذاشته شود؛ مدارس نیز باید شرایط لازم برای رعایت اصول بهداشتی را فراهم کنند. همچنین پیش‌بینی افزایش ابتلا در آبان‌ماه باید مبنایی برای افزایش آمادگی و اطلاع‌رسانی باشد، نه دلیلی برای نگرانی بی‌مورد. آگاهی از علائم، رعایت توصیه‌های پزشکی و پرهیز از خوددرمانی، در کنار مراقبت ویژه از گروه‌های آسیب‌پذیر، می‌تواند به کاهش فشار بر مراکز درمانی و محدود شدن انتقال بیماری کمک کند.
