به گزارش فرهنگیان پرس، صادق حسین‌زاده ملکی، معاون پرورشی و فرهنگی وزارت آموزش و پرورش، امروز در نشست خبری هفته امور تربیتی و تربیت اسلامی، از مشارکت بی‌سابقه دانش‌آموزان در آیین اعتکاف امسال خبر داد و برنامه‌های تحولی این معاونت را تشریح کرد.
حسین‌زاده ملکی با اشاره به شرایط خاص امسال از جمله هم‌زمانی اعتکاف با امتحانات و محدودیت ظرفیت مساجد بیان کرد: «برآوردها نشان می‌داد مشارکت دانش‌آموزان در اعتکاف کاهش یابد، اما برخلاف پیش‌بینی‌ها، شاهد افزایش چشمگیر حضور دانش‌آموزان بودیم.»
او گفت: «سال گذشته حدود ۵۸۰ هزار دانش‌آموز در اعتکاف شرکت کردند، اما امسال تنها در بیش از ۶ هزار مسجد اختصاصی دانش‌آموزی، بیش از ۶۳۰ هزار دانش‌آموز معتکف شدند. با احتساب حضور دانش‌آموزان در مساجد عمومی، به‌طور قطعی می‌توان گفت تعداد دانش‌آموزان معتکف امسال از ۸۰۰ هزار نفر فراتر رفته است.»
به گفته حسین‌زاده ملکی، از مجموع حدود ۱۲ هزار مسجد میزبان اعتکاف امسال، بیش از نیمی به‌صورت تخصصی و اختصاصی برای دانش‌آموزان در نظر گرفته شد و در برخی مساجد عمومی نیز ۸۰ تا ۹۰ درصد شرکت‌کنندگان را دانش‌آموزان تشکیل می‌دادند.
مشارکت گسترده دهه‌نودی‌ها در فعالیت‌های تربیتی
معاون پرورشی و فرهنگی آموزش و پرورش با بیان اینکه بیشترین مشارکت مربوط به دانش‌آموزان مقطع متوسطه اول بوده است، گفت: «امسال از هر هشت دانش‌آموز ایرانی، یک نفر در اعتکاف شرکت کرده است و در میان دختران مقطع متوسطه نیز نسبت مشارکت قابل توجه بوده است.»
او افزود: «حضور دهه‌نودی‌ها در اعتکاف به‌مراتب بیشتر از نسل‌های پیشین بوده که این موضوع از تحولات مثبت فضای تربیتی کشور حکایت دارد.»
خانواده، رکن اصلی تربیت
حسین‌زاده ملکی با تأکید بر اهمیت هفته امور تربیتی اظهار کرد: «اهمیت این هفته به دلایل مختلف بسیار بالاست؛ چراکه در این هفته با مجموعه‌ای متنوع از ظرفیت‌ها و استعدادهای کم‌نظیر در ایران عزیز مواجه هستیم که بسیار مهم‌تر از بسیاری از منابع نفتی و زیرزمینی به شمار می‌رود. بزرگ‌ترین دارایی ایران نوجوانان، جوانان و دانش‌آموزان هستند.» او با بیان اینکه حوزه امور تربیتی، حوزه‌ای فرادستگاهی و مرتبط با همه اقشار جامعه است، گفت: «مهم‌ترین رکن تربیت، خانواده‌ها هستند و نظام تعلیم و تربیت نقش مکمل فعالیت‌های تربیتی خانواده را ایفا می‌کند.»
الگوی پرورشی نوین و برنامه ۱۰ ساله
معاون پرورشی و فرهنگی آموزش و پرورش با اشاره به الگوی جدید پرورشی گفت: «این الگو مبتنی بر اصول اولیه‌ای است که شهیدان رجایی و باهنر در بازمهندسی امور تربیتی پس از انقلاب اسلامی پایه‌گذاری کردند، اما با توجه به مقتضیات زمان، لبه‌های فناوری، مسائل روز و نیازهای نوجوانان بازطراحی شده است.»
او افزود: «تحول و ارتقای فعالیت‌های پرورشی فرآیندی زمان‌بر، پیچیده و حساس است. پژوهش‌های مختلفی تحلیل شده، تجربیات برتر جهانی مورد بررسی قرار گرفته و در نهایت برنامه‌ای ۱۰ ساله با برش‌های یک‌ساله طراحی شده است.»
چهار لایه پرورشی از نگاه دانش‌آموز
حسین‌زاده ملکی با تشریح الگوی پرورشی از منظر دانش‌آموزان گفت: «لایه بیرونی فعالیت‌های پرورشی آینده بر پایه سرگرمی‌های مفید گروهی و فردی است. لایه دوم مشارکت و نقش‌آفرینی اجتماعی دانش‌آموزان است که فرصت نقش‌آفرینی دانش‌آموزان در مدرسه به دلایل مختلفی از جمله تعطیلات مکرر کاهش یافته است. لایه سوم به مصرف فرهنگی و تربیتی اختصاص دارد که در آن فرصت گفت‌وگو، تفکر و تأمل فراهم می‌شود و لایه چهارم استعدادیابی است.»
نظام‌های پنج‌گانه حکمرانی پرورشی
معاون پرورشی و فرهنگی آموزش و پرورش با اشاره به الگوی حکمرانی در این حوزه گفت: «فعالیت‌ها در قالب پنج نظام تعریف شده است. نخست، نظام مراقبت از دانش‌آموزان و برنامه ملی “نماد” است که در سال ۱۴۰۳ به تصویب شورای اجتماعی کشور رسید. ن
ظام دوم، نظام نقش‌آفرینی، مشارکت و مسئولیت‌پذیری دانش‌آموزان با اجرای الگوی “نقشینه” است. نظام سوم، نظام محتوای فرهنگی دانش‌آموزان؛ نظام چهارم، فناوری؛ و نظام پنجم، استعدادیابی و هدایت تربیتی است.»
آمارهای برنامه ملی نماد و حمایت از دانش‌آموزان
او با تشریح دستاوردهای نظام مراقبت اجتماعی گفت: «در سال گذشته حدود ۸ میلیون دانش‌آموز غربالگری شدند و بیش از ۳۷۷ هزار دانش‌آموز نیازمند خدمات فوری روان‌شناختی، خدمات ویژه در مدارس دریافت کردند. همچنین بیش از ۱۰۷ هزار دانش‌آموز در مراکز مشاوره مورد رسیدگی قرار گرفتند.»
او افزود: «بیش از ۲۶ هزار دانش‌آموز به دستگاه‌های مختلف از جمله سازمان بهزیستی، کمیته امداد، وزارت بهداشت و قوه قضاییه ارجاع داده شدند که از این تعداد، حدود ۹ هزار پرونده وارد مرحله پیگیری تکمیلی و حدود ۷ هزار پرونده به‌طور کامل مختومهشده است.»
میدان دادن به دانش‌آموزان در برنامه‌های فرهنگی
معاون پرورشی و فرهنگی آموزش و پرورش با اشاره به تنوع برنامه‌های پرورشی گفت: «یکی از رویکردهای جدی، میدان دادن به خود دانش‌آموزان در طراحی و اجرای برنامه‌هاست.
در قالب الگوی “نقشینه”، نزدیک به ۴۰۰ هزار دانش‌آموز در سراسر کشور نقش‌های مختلف را انتخاب کرده‌اند. برنامه‌هایی مانند “نورا” با محور روایت‌گری دانش‌آموزان از مسائل مدرسه اجرا شده است.»
آغاز برنامه ملی «با انرژی‌ها»
حسین‌زاده ملکی در پایان به برنامه ملی «با انرژی‌ها» اشاره کرد و گفت: «هدف این برنامه، ایجاد یک حرکت اجتماعی دانش‌آموزمحور در حوزه مصرف آب و انرژی است. در مرحله ابتدایی، بیش از ۲۵۰۰ مدرسه به این برنامه پیوسته‌اند و دانش‌آموزان با تحلیل الگوی مصرف مدرسه، راهکارهای کاهش مصرف آب و انرژی را ارائه می‌دهند.»
زیر ذره‌بین فرهنگیان پرس
مشارکت بی‌سابقه بیش از ۸۰۰ هزار دانش‌آموز در آیین اعتکاف امسال، خبری امیدوارکننده و نشان‌دهنده گرایش نسل جدید به فعالیت‌های معنوی و مذهبی است. این رکوردشکنی در شرایطی رخ داد که هم‌زمانی اعتکاف با امتحانات و محدودیت ظرفیت مساجد، می‌توانست مانعی برای حضور دانش‌آموزان باشد، اما استقبال پرشور آن‌ها همه پیش‌بینی‌ها را نقش بر آب کرد. نکته قابل توجه اینکه بیشترین مشارکت مربوط به دانش‌آموزان مقطع متوسطه اول و دهه‌نودی‌ها بوده است؛ نسلی که برخی تصور می‌کنند از ارزش‌های دینی فاصله گرفته است. این آمار نشان می‌دهد که اگر بسترهای مناسب فراهم شود و به دانش‌آموزان میدان داده شود، آن‌ها با اشتیاق در فعالیت‌های معنوی شرکت خواهند کرد. در کنار این خبر خوش، برنامه‌های تحولی معاونت پرورشی از جمله الگوی «نقشینه» با مشارکت ۴۰۰ هزار دانش‌آموز و برنامه ملی «با انرژی‌ها» با پیوستن ۲۵۰۰ مدرسه، نشان‌دهنده تغییر رویکرد از فعالیت‌های دستوری به مشارکت‌محور است. با این حال، موفقیت این برنامه‌ها در گرو تداوم حمایت‌ها و فراهم کردن زیرساخت‌های لازم است.
