وزارت آموزش و پرورش اعلام کرد تعیین تکلیف وضعیت همه دانش‌آموزان تا ۱۵ شهریور در اولویت قرار دارد و آزمون‌های نهایی در سراسر کشور متناسب با شرایط هر استان برگزار می‌شود. مسئولان این وزارتخانه با تأکید بر حفظ سلامت و امنیت دانش‌آموزان، از برگزاری آزمون‌های معوق در نخستین فرصت و آغاز بدون کمبود معلم سال تحصیلی جدید خبر دادند.
به گزارش فرهنگیان پرس، وزارت آموزش و پرورش در حالی بر برگزاری آزمون‌های نهایی و تعیین تکلیف وضعیت تحصیلی دانش‌آموزان تا ۱۵ شهریور تأکید کرده است که شرایط ناشی از جنگ تحمیلی اخیر، برنامه‌ریزی آموزشی کشور را با چالش‌هایی روبه‌رو کرد. اکنون مسئولان این وزارتخانه می‌گویند با وجود محدودیت‌های ایجادشده، سلامت دانش‌آموزان همچنان مهم‌ترین اولویت است و تلاش می‌شود هیچ دانش‌آموزی به دلیل شرایط خاص از ادامه مسیر تحصیلی باز نماند.
علی فرهادی، سخنگوی وزارت آموزش و پرورش، در گفت‌وگوی ویژه خبری با اشاره به حضور حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار دانش‌آموز در آزمون‌های نهایی اظهار کرد: «دانش‌آموزان پایه‌های یازدهم، دوازدهم و متقاضیان ترمیم نمره باید در این آزمون‌ها شرکت کنند و اگر آزمون‌ها برگزار نشود، بیشترین آسیب متوجه آینده تحصیلی آنان خواهد شد.»
او گفت: «وزارت آموزش و پرورش برای برگزاری آزمون‌ها در اردیبهشت و خرداد آمادگی کامل داشت، اما به دلیل شرایط جنگی و فراهم نشدن مجوزهای لازم، امکان برگزاری آزمون‌ها وجود نداشت.» فرهادی تأکید کرد: «حدود ۵۴۰ هزار دانش‌آموز پایه یازدهم باید وارد پایه دوازدهم شوند و بیش از ۵۷۰ هزار دانش‌آموز پایه دوازدهم نیز برای دریافت دیپلم و ورود به دانشگاه نیازمند تعیین تکلیف وضعیت آموزشی خود هستند.»

سلامت دانش‌آموزان اولویت نخست آموزش و پرورش

سخنگوی وزارت آموزش و پرورش با اشاره به تصمیم این وزارتخانه درباره استان‌های جنوبی کشور گفت: «سلامت، امنیت و آرامش روانی دانش‌آموزان خط قرمز آموزش و پرورش است.» به گفته او، در استان‌های بوشهر، خوزستان، سیستان و بلوچستان و هرمزگان، به دلیل شرایط خاص، بخشی از آزمون‌های پایه یازدهم و دوازدهم به تعویق افتاده و به محض فراهم شدن شرایط مناسب برگزار خواهد شد.
فرهادی در پاسخ به برخی انتقادها درباره تفاوت تصمیم‌ها در استان‌های مختلف نیز گفت: «اگر شرایط تهران مشابه استان‌های جنوبی بود، همین تصمیم برای پایتخت نیز اتخاذ می‌شد و هیچ تفاوتی میان دانش‌آموزان نقاط مختلف کشور وجود ندارد.»
او افزود: «تصمیم‌گیری درباره برگزاری آزمون‌ها به صورت مستمر در ستاد عالی آزمون‌ها انجام می‌شود و مدیران کل آموزش و پرورش استان‌ها نیز به شکل برخط شرایط حوزه‌های امتحانی را گزارش می‌کنند تا تصمیم‌ها بر اساس واقعیت‌های میدانی اتخاذ شود.»
سخنگوی وزارت آموزش و پرورش همچنین از دانش‌آموزان خواست آمادگی خود را برای حضور در آزمون‌ها حفظ کنند و تأکید کرد: «در صورت مناسب بودن شرایط، آزمون‌ها طبق برنامه برگزار خواهد شد.»

تأخیر آزمون‌ها به ضرر دانش‌آموزان نخواهد بود

فرهادی با اشاره به نگرانی برخی خانواده‌ها درباره تأثیر تأخیر آزمون‌ها بر نتایج نهایی گفت: «استاندارد طراحی سؤالات هیچ تغییری نکرده و همان الگوی سال‌های گذشته شامل سؤالات آسان، متوسط و دشوار رعایت شده است.»
او ادامه داد: «نمرات دانش‌آموزان پس از آزمون به نمره تراز تبدیل می‌شود و همه داوطلبان بر اساس نظام تراز مورد ارزیابی قرار می‌گیرند؛ بنابراین تأخیر در برگزاری آزمون برای برخی استان‌ها نه امتیاز ویژه ایجاد می‌کند و نه موجب تضییع حق آنان خواهد شد.»
فرهادی همچنین درباره کیفیت آموزش غیرحضوری در ماه‌های اخیر اظهار کرد: «بودجه‌بندی آموزشی به طور کامل اجرا شده و بررسی‌های وزارت آموزش و پرورش نشان می‌دهد آموزش در پایه‌های یازدهم و دوازدهم به شکل مؤثر ادامه داشته است.»
او افزود: «در صورت مشاهده افت عملکرد دانش‌آموزان در برخی حوزه‌های امتحانی به دلیل شرایط روحی ناشی از جنگ، این موضوع از طریق تحلیل آماری نتایج بررسی خواهد شد.»
سخنگوی وزارت آموزش و پرورش درباره احتمال برگزار نشدن آزمون‌های نهایی در برخی مناطق نیز گفت: «اولویت ما برگزاری آزمون نهایی است، اما اگر شرایط خاص ادامه پیدا کند، آزمون داخلی برگزار خواهد شد تا هیچ دانش‌آموزی برای فارغ‌التحصیلی با مشکل مواجه نشود.»
او تصریح کرد: «آخرین آزمون پایه یازدهم حدود چهارم مرداد و آخرین آزمون پایه دوازدهم دوازدهم مرداد برگزار می‌شود و پس از آن، در صورت فراهم نشدن شرایط، آزمون داخلی حتی به صورت مجازی نیز قابل برگزاری خواهد بود.»
فرهادی همچنین اعلام کرد: «بر اساس آخرین تصمیم ستاد عالی آزمون‌ها، آزمون‌های روز سه‌شنبه در سراسر کشور برگزار می‌شود و تنها استان هرمزگان به دلیل شرایط خاص از این برنامه مستثنا است.»
در بخش دیگری از این گفت‌وگو، سخنگوی وزارت آموزش و پرورش درباره احتمال اختصاص سهمیه به مناطق درگیر جنگ گفت: «تاکنون هیچ مصوبه‌ای در این زمینه به وزارت آموزش و پرورش ابلاغ نشده و تصمیم‌گیری درباره سهمیه مناطق جنگی در اختیار مجلس شورای اسلامی یا شورای عالی انقلاب فرهنگی است.»
مروری بر تصمیم‌های آموزش و پرورش از ابتدای سال ۱۴۰۴ نشان می‌دهد این وزارتخانه در ماه‌های اخیر بارها ناچار به اصلاح تقویم آموزشی، تغییر زمان برخی آزمون‌ها و پیش‌بینی شیوه‌های جایگزین برای استمرار آموزش شده است. همچنین شورای عالی آموزش و پرورش با استناد به مصوبه شماره ۱۰۷۳، اختیار تصمیم‌گیری اقتضایی در شرایط خاص را به این وزارتخانه داده تا از ایجاد وقفه در روند تحصیلی دانش‌آموزان جلوگیری شود. در کنار این اقدامات، برنامه‌ریزی برای ساماندهی نیروی انسانی و آماده‌سازی مدارس نیز همزمان دنبال شده است.
فرهادی در پایان با اشاره به آغاز سال تحصیلی آینده گفت: «تفاهم‌نامه‌های ساماندهی نیروی انسانی با استان‌ها امضا شده و اول مهر، کلاس‌های درس به صورت حضوری آغاز خواهد شد و هیچ کلاس درسی بدون معلم نخواهد ماند.»

زیر ذره‌بین فرهنگیان پرس

برگزاری آزمون‌های نهایی در شرایط خاص، آزمونی برای نظام آموزشی کشور نیز محسوب می‌شود. هرچند حفظ سلامت و امنیت دانش‌آموزان اولویت غیرقابل انکار است، اما آنچه بیش از همه اهمیت دارد، ثبات در اطلاع‌رسانی و کاهش اضطراب خانواده‌هاست. تجربه ماه‌های اخیر نشان داده است که اعلام به‌موقع تصمیم‌ها، شفافیت درباره زمان‌بندی آزمون‌ها و ارائه برنامه جایگزین می‌تواند از نگرانی دانش‌آموزان بکاهد. همچنین لازم است نتایج تحلیل‌های آماری وعده داده‌شده درباره تأثیر شرایط جنگ بر عملکرد دانش‌آموزان به صورت شفاف منتشر شود تا اعتماد عمومی نسبت به عدالت آموزشی بیش از پیش تقویت شود. در کنار این موضوع، تضمین آغاز سال تحصیلی بدون کمبود معلم باید با برنامه‌ریزی عملی و گزارش‌دهی مستمر همراه باشد تا وعده‌های مطرح‌شده در آستانه مهرماه به نتیجه‌ای ملموس برای دانش‌آموزان، معلمان و خانواده‌ها تبدیل شود.