به گزارش فرهنگیان پرس، سمیه سادات ابراهیمی، مدیرکل امور تربیتی، مشاوره و مراقبت در برابر آسیبهای اجتماعی وزارت آموزش و پرورش، در نشست صمیمانه راهبران برنامه درسی از استانهای سراسر کشور که در مجموعه تاریخی دارالفنون برگزار شد، با اشاره به جایگاه برنامه درسی در تحقق تحول آموزشی، گفت: «برنامه درسی ملی، نقطه عزیمت تحول در نظام تعلیم و تربیت است و اگر آموزش بهدرستی محقق شود، باید به همان اندازه به تربیت نیز توجه شود.»
او با تأکید بر اینکه همه ارکان مدرسه نقش تربیتی دارند، افزود: «بر اساس سند تحول بنیادین آموزش و پرورش، ایفای نقش تربیتی و مشاورهای وظیفه همه عوامل مدرسه است و به همین دلیل، آموزش و پرورش دو مقوله جدا از یکدیگر نیستند، بلکه در کنار هم زمینهساز رشد همهجانبه دانشآموزان خواهند بود.»
ابراهیمی با اشاره به همکاری مستمر معاونت پرورشی و فرهنگی وزارت آموزشوپرورش با سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی در فرآیند طراحی زیستبوم جدید برنامه درسی، گفت: «از آغاز این طرح، نمایندگان معاون پرورشی و فرهنگی وزارت آموزشوپرورش در کارگروههای تخصصی حضور داشتهاند و تلاش شده است تا فعالیتهای تربیتی بهگونهای طراحی شوند که در متن برنامه درسی قرار گیرند و بخشی از فرآیند رسمی یادگیری باشند.»
کاهش بار اجرایی مدارس با تلفیق فعالیتهای تربیتی
مدیرکل امور تربیتی، مشاوره و مراقبت در برابر آسیبهای اجتماعی، یکی از مهمترین دستاوردهای این رویکرد را کاهش بار اجرایی مدارس دانست و گفت: «بسیاری از برنامههای تربیتی، از جمله جشن تکلیف، مهارتآموزی، نظام مراقبت اجتماعی دانشآموزان (نماد) و برنامههای پیشگیری از آسیبهای اجتماعی، نباید بهعنوان فعالیتهایی مستقل و جداگانه اجرا شوند، بلکه لازم است در دل برنامه درسی جای گیرند تا هم اجرای آنها برای مدارس تسهیل شود و هم اثربخشی بیشتری داشته باشند.»
او تصریح کرد: «زمانی که فعالیتهای پرورشی خارج از برنامه درسی تعریف میشوند، طبیعی است که در اولویت دوم مدارس قرار بگیرند؛ در حالی که اگر این فعالیتها در متن برنامه درسی قرار گیرند، به بخشی از فرآیند یادگیری تبدیل خواهند شد و نقش مؤثرتری در تربیت دانشآموزان ایفا خواهند کرد.»
رویکرد پرورشی نوین
ابراهیمی با اشاره به رویکرد «پرورشی نوین» خاطرنشان کرد: «تربیت در مدرسه باید در متن کلاس درس جریان داشته باشد و از طریق فعالیتهایی همچون گفتوگو، بازی، کار در کلاس، تحلیل و نقد فیلم و سایر تجربههای یادگیری، زمینه رشد تفکر، مهارتهای اجتماعی و شخصیت دانشآموزان را فراهم کند.»
او در پایان با خطاب قرار دادن راهبران برنامه درسی، آنان را سفیران اجرای زیستبوم جدید برنامه درسی دانست و ابراز امیدواری کرد با همراهی و همدلی این شبکه تخصصی، رویکرد تلفیق آموزش و تربیت در مدارس سراسر کشور بهصورت مؤثر و پایدار استقرار یابد.
زیر ذره بین فرهنگیان پرس
با وجود تأکید بر تلفیق فعالیتهای پرورشی در برنامه درسی، همچنان چالشهای ساختاری متعددی در مسیر تحقق این رویکرد وجود دارد. پژوهشهای انجام شده نشان میدهد که در دهه اخیر، میزان تطابق برنامه درسی اجرا شده با اصول سند تحول بنیادین (از جمله تربیت تمام ساحتی و توجه به شایستگیهای دینی-اخلاقی) ناکافی بوده و همچنان رویکرد آموزشمحور و ساختار سنتی بر نظام آموزشی حاکم است . همچنین تجربه کشورهای مختلف نشان میدهد که اجرای برنامههای درسی تلفیقی، آن چنان که انتظار میرفت، موفقیتآمیز نبوده است و عواملی مانند شناخت نداشتن دانشآموزان نسبت به تلفیق، مرتبط نبودن سوابق آموزشی معلمان با رویکرد تلفیقی و بهروز نبودن کتابهای درسی از جمله موانع اجرایی این رویکرد محسوب میشوند . با توجه به اینکه زیستبوم جدید برنامه درسی دوره اول ابتدایی با تأکید بر شایستگیهای پایه شامل هویت ایرانی-اسلامی، تفکر و تعقل، ارتباط مسئولانه و مؤثر و خویشتنسازی طراحی شده است ، ضرورت دارد سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی با برنامهریزی دقیق و ارائه آموزشهای ضمنخدمت برای معلمان، زمینه تحقق عملی این رویکرد را فراهم کند و از موازیکاری و بار اداری مضاعف بر دوش مدارس جلوگیری نماید.
