سازمان سنجش آموزش کشور از برگزاری نخستین دوره آزمون بسندگی زبان عربی با نام «تلمع» در نیمه نخست مهرماه ۱۴۰۵ خبر داد. این آزمون که جایگزین آزمونهای بینالمللی مانند تافل در دورههای تحصیلات تکمیلی خواهد شد، با هدف سنجش چهار مهارت اصلی زبانی و دو حوزه دانشی واژگان و دستور زبان طراحی شده است.
به گزارش فرهنگیان پرس، سازمان سنجش آموزش کشور روز سهشنبه، ۳ شهریور ماه ۱۴۰۵ در اطلاعیهای اعلام کرد که نامنویسی متقاضیان شرکت در اولین دوره آزمون بسندگی زبان عربی منحصراً بهصورت اینترنتی و از طریق درگاه اطلاعرسانی این سازمان به نشانی www.sanjesh.org انجام خواهد شد. بر اساس این اطلاعیه، هزینه ثبتنام این آزمون مبلغ ۳۰ میلیون ریال تعیین شده است که متقاضیان میتوانند با استفاده از کارتهای بانکی عضو شبکه شتاب نسبت به پرداخت آن اقدام کنند.
آزمون بسندگی زبان عربی با عنوان «التقویم اللغوی للمهارات العربیه (تلمع)» برای نخستین بار در ایران برگزار میشود. این آزمون بر پایه الگوی آزمونهای بینالمللی رایج طراحی شده و شامل چهار مهارت اصلی زبانی شامل شنیدن، سخن گفتن، خواندن و نوشتن و دو حوزه دانشی واژگان و دستور زبان (صرف و نحو) است. به گفته مسئولان سازمان سنجش، این آزمون در دو بخش کتبی و شفاهی برگزار خواهد شد؛ بخش کتبی بهصورت کاغذی با سؤالاتی در زمینه مهارتها و حوزههای دانشی مذکور و بخش شفاهی با تمرکز بر سنجش مهارت سخن گفتن متقاضیان انجام میشود. بخش شفاهی آزمون صرفاً برای آن دسته از داوطلبانی برگزار خواهد شد که در آزمون کتبی، حداقل ۴۰ نمره از مجموع ۸۵ نمره آزمون را کسب کرده باشند.
اولین دوره آزمون بسندگی زبان عربی در روز جمعه، ۳ مهرماه ۱۴۰۵، منحصراً در شهر تهران برگزار خواهد شد. بر اساس مصوبه شورای عالی برنامهریزی آموزشی کشور، این آزمون در راستای وظایف سازمان سنجش بهعنوان متولی راهبری آزمونهای زبانهای خارجی و با هدف توسعه و تنوعبخشی به آزمونهای استاندارد زبان طراحی شده است. با توجه به ارتباط کاربردی زبان عربی با حوزههای علوم انسانی نظیر الهیات، تاریخ، زبانشناسی، حقوق، علوم سیاسی، مطالعات جهان و زبان و ادبیات فارسی، این آزمون میتواند در مقطع دکتری به عنوان جایگزینی برای سایر آزمونهای زبان محسوب گردد.
بر اساس اعلام سازمان سنجش، آزمون بسندگی زبان عربی با تأکید بر جنبه کاربردی زبان، جایگزین تافل در دورههای تحصیلات تکمیلی و برای سنجش و ارزیابی مهارتهای زبان عربی در عرصههای شغلی و حرفهای طراحی شده است. این آزمون میتواند برای اساتید، دانشجویان و کلیه علاقهمندان به زبان عربی دارای ارزش شغلی و حرفهای باشد. پیش از این، آزمونهایی با عنوان «اشتمال» در برخی دانشگاهها برگزار میشد، اما آزمون «تلمع» بهعنوان یک آزمون سراسری و استاندارد توسط سازمان سنجش طراحی و اجرا خواهد شد.
زبان عربی بهعنوان زبان قرآن کریم و یکی از زبانهای مهم جهان اسلام، همواره در نظام آموزشی ایران جایگاه ویژهای داشته است. اصل ۱۶ قانون اساسی نیز بر آموزش زبان عربی در مدارس تأکید دارد. با این حال، کارشناسان آموزشی همواره بر لزوم بازنگری در روشهای آموزش زبان عربی و ارتقای سطح مهارتهای کاربردی آن تأکید داشتهاند. برگزاری این آزمون میتواند گامی در جهت استانداردسازی سنجش مهارتهای زبان عربی و افزایش انگیزه برای یادگیری کاربردی این زبان باشد.
زیر ذره بین فرهنگیان پرس
برگزاری اولین آزمون سراسری بسندگی زبان عربی در شرایطی رقم میخورد که کشور در آتشبس موقت پس از حملات گسترده صهیونی-آمریکایی به سر میبرد و توجه به ظرفیتهای فرهنگی و تمدنی جهان اسلام، از جمله زبان عربی، میتواند به عنوان یک اقدام راهبردی در جهت تقویت هویت اسلامی-ایرانی و افزایش تعاملات فرهنگی با کشورهای منطقه تلقی شود. با این حال، تأکید بر برگزاری آزمون صرفاً در تهران و با هزینه ۳۰ میلیون ریالی، نگرانیهایی را درباره عدم دسترسی عادلانه داوطلبان سایر استانها به این فرصت آموزشی ایجاد کرده است.
در شرایطی که دانشگاهها و مراکز علمی کشور برای ارائه مدارک زبان در مقاطع تحصیلات تکمیلی با چالشهای متعددی مواجه هستند، راهاندازی یک آزمون استاندارد و بومی برای زبان عربی میتواند علاوه بر کاهش وابستگی به آزمونهای بینالمللی، به ارتقای جایگاه زبان عربی بهعنوان یک زبان علمی و پژوهشی در ایران کمک کند. با این حال، تحقق این هدف مستلزم برنامهریزی دقیق برای برگزاری آزمون در سایر استانها، تدوین منابع آموزشی مشخص و شفاف، و همچنین ایجاد بسترهای لازم برای آشنایی داوطلبان با ساختار و شیوههای این آزمون است. ضروری است سازمان سنجش آموزش کشور با انتشار هرچه سریعتر منابع آزمون و جزئیات کامل آن، زمینه را برای مشارکت حداکثری علاقهمندان فراهم کند و با برنامهریزی برای برگزاری آزمون در مراکز استانها، عدالت آموزشی را در این زمینه رعایت نماید.
