رئیس مرکز ارزشیابی و تضمین کیفیت نظام آموزش و پرورش با اعلام آغاز امتحانات نهایی پایه دوازدهم از ۲۱ تیر و پایه یازدهم از ۲۲ تیر، هرگونه تعویق مجدد را منتفی دانست و تأکید کرد که به‌موقع ارسال نشدن نتایج به سازمان سنجش، روند پذیرش دانشجو و آغاز نیمسال دانشگاه‌ها را با اختلال جدی مواجه خواهد کرد.

به گزارش فرهنگیان پرس، عبدالرضا فولادوند، رئیس مرکز ارزشیابی و تضمین کیفیت نظام آموزش و پرورش، با اعلام جزییات برنامه امتحانات نهایی خردادماه ۱۴۰۵، بر قطعی بودن این زمان‌بندی تأکید کرد و هرگونه گمانه‌زنی درباره تعویق دوباره را بی‌اساس خواند. وی با اشاره به هماهنگی‌های انجام‌شده با سازمان سنجش آموزش کشور، گفت: «برنامه امتحانات نهایی پایه دوازدهم از ۲۱ تیرماه آغاز شده و تا ۱۲ مردادماه ادامه خواهد داشت. همچنین امتحانات پایه یازدهم از ۲۲ تیرماه آغاز می‌شود و تا ۵ مردادماه ادامه دارد.»

فولادوند با تأکید بر اینکه این تصمیم حاصل بررسی‌های کارشناسی در ستاد عالی آزمون‌ها بوده و تصمیمی فردی نیست، درباره ضرورت رعایت دقیق زمان‌بندی هشدار داد و اظهار کرد: «سوابق تحصیلی و نتایج امتحانات نهایی باید پیش از برگزاری کنکور به سازمان سنجش ارسال شود تا فرآیند پذیرش دانشجو طبق زمان‌بندی انجام گیرد. در غیر این صورت، نیمسال نخست دانشگاه‌ها با اختلال روبه‌رو خواهد شد.»

او دلیل اصلی این قاطعیت را فرآیند طولانی تصحیح اوراق امتحانی دانست و تصریح کرد: «تصحیح پاسخ‌برگ‌های حدود یک‌ونیم میلیون دانش‌آموز بیش از ۲۵ روز زمان نیاز دارد و هرگونه تعویق در برگزاری امتحانات، اعلام نتایج را به اواخر مهرماه موکول کرده و علاوه بر ایجاد اختلال در آموزش و پرورش، آغاز به‌موقع نیمسال نخست دانشگاه‌ها را نیز با مشکل مواجه می‌کند.»

در تغییراتی که در برنامه امتحانات اعمال شده، آزمون «دین و زندگی» پایه یازدهم که قرار بود ۲۰ تیر برگزار شود، به دلیل همزمانی با مراسم پیش‌بینی‌شده در مشهد، به ۵ مرداد منتقل شده است. فولادوند در این باره توضیح داد که این جابه‌جایی صرفاً برای رفع تداخل زمانی با یک مراسم مذهبی-اجتماعی بوده است.

با این حال، اعلام این زمان‌بندی با واکنش‌های گسترده و انتقادی جامعه دانش‌آموزی، به ویژه داوطلبان کنکور، مواجه شده است. جمعی از دانش‌آموزان کنکوری با اشاره به محرومیت‌های آموزشی شش ماهه اخیر به دلیل شرایط جنگی کشور، قطعی‌های مکرر اینترنت و کاهش چشمگیر زمان آمادگی، خواستار تعویق امتحانات نهایی به بعد از ایام اربعین حسینی شده‌اند. این دانش‌آموزان تأکید دارند که شرایط موجود، فرصت برابر آموزشی را به شدت تحت تأثیر قرار داده و فشار روانی ناشی از بلاتکلیفی، بر دشواری این ایام افزوده است.

فولادوند در پاسخ به این انتقادات، با رد درخواست تعویق، گفت: «برنامه امسال تنها سه روز نسبت به سال گذشته فشرده‌تر شده، اما دانش‌آموزان در مقایسه با سال گذشته حدود ۵۰ روز فرصت مطالعاتی بیشتری در اختیار داشته‌اند.» او از دانش‌آموزان و خانواده‌ها خواست با آرامش بر مطالعه تمرکز کنند و افزود: «تمام تلاش وزارت آموزش و پرورش بر برگزاری منظم آزمون‌ها و حفظ حقوق دانش‌آموزان است و در شرایط فعلی امکان تغییر دوباره برنامه امتحانات و کنکور وجود ندارد.»

 

زیر ذره بین فرهنگیان پرس

با وجود تأکید مسئولان بر غیرقابل تغییر بودن برنامه، نگاهی به شرایط خاص سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ نشان می‌دهد که این قاطعیت با واقعیات آموزشی دانش‌آموزان فاصله دارد. کشور در ماه‌های اخیر درگیر یک جنگ تحمیلی تمام‌عیار بوده و این موضوع، تعطیلی‌های مکرر، قطعی اینترنت و دشواری‌های روانی را برای دانش‌آموزان به ارمغان آورده است. در چنین شرایطی، اصرار بر برگزاری امتحانات در فشرده‌ترین زمان ممکن، آن هم با استناد به «فرصت مطالعاتی ۵۰ روزه بیشتر»، پاسخی به دغدغه‌های واقعی جامعه دانش‌آموزی نیست؛ چراکه این روزها صرفاً به مطالعه نگذشته و صرف مدیریت بحران و حفظ امنیت روانی سپری شده است.

نکته قابل تأمل دیگر، همزمانی بخش پایانی امتحانات با ایام اربعین حسینی است که بسیاری از خانواده‌ها را درگیر سفرهای زیارتی و برنامه‌های معنوی می‌کند. این همزمانی، خود عاملی برای ایجاد تنش مضاعف میان تعهدات تحصیلی و باورهای مذهبی است. به نظر می‌رسد ستاد عالی آزمون‌ها با نادیده گرفتن این مؤلفه‌های روانی-اجتماعی، صرفاً به محاسبات آماری و جدول‌های زمانی اکتفا کرده است؛ رویکردی که می‌تواند کیفیت یادگیری و سلامت روان دانش‌آموزان را در بلندمدت تحت تأثیر قرار دهد و خسارت‌های جبران‌ناپذیری به نظام تعلیم و تربیت وارد کند.