معاون وزیر آموزش و پرورش با اعلام آغاز فرآیند ارزیابی بستههای تربیت و یادگیری دوره پیشدبستانی، بر ضرورت ساماندهی محتوای این دوره حساس تأکید کرد و گفت هر غفلت از کیفیت محتوای کودکی، هزینهای سنگین برای آینده کشور به همراه خواهد داشت. او هویت ایرانی-اسلامی را اصل اساسی در تأیید بستهها دانست.
به گزارش فرهنگیان پرس، حمیدرضا شیخالاسلام، معاون وزیر آموزش و پرورش و رئیس سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک، در نشست با ارزیابان بستههای تربیت و یادگیری، ساماندهی محتوای دوره پیشدبستانی را امری ضروری خواند و گفت: «محتوا از ارکان اصلی تعلیم و تربیت کودک است و به هیچ عنوان نباید از کیفیت آن غفلت کرد.» او افزود: «هر غفلتی از محتوا در دورۀ کودکی، برای فردای کشور هزینه است و هر اقدام مثبتی در این حوزه، یک سرمایهگذاری هوشمندانه برای آینده است.»
شیخالاسلام با اشاره به فرآیند ارزیابی بستههای تربیت-یادگیری موجود در بازار، خاطرنشان کرد که این فرآیند باید منتج به کیفیتبخشی به دورۀ پیشدبستانی شود؛ کیفیتی که مبتنی بر علم روز دنیا و آموزهها و تعالیم دینی باشد. معاون وزیر آموزش و پرورش با بیان اینکه شخصیتهایی که آینده کشور را رقم میزنند در این بازه سنی شکل میگیرند، تأکید کرد: «ارزیابی باید مبتنی بر نگاه تربیتی و یادگیری باشد و به لحاظ علمی قابل دفاع و از پشتوانه پژوهشی برخوردار باشد. به بیان ساده، هم محتوایی که مورد تأیید است بر اساس علم و دانش انتخاب شود و هم بستههایی که تأیید نمیشوند باید دلیل علمی قابلدفاع داشته باشند.»
رئیس سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک با انتقاد از عملکرد برخی ناشران در گذشته، به سوءاستفادههای اقتصادی در این حوزه اشاره کرد و گفت: «در این حوزه منافع اقتصادی وجود دارد و در گذشته در برخی موارد متأسفانه بعضی از انتشاراتها یا قیمت را تغییر میدادند یا کیفیت کاغذ را و یا حتی تعداد صفحات را تا به سود بیشتری برسند بدون اینکه منفعت کودک را در نظر بگیرند و یا در قبال او احساس مسئولیت کنند.» او افزود که بعضاً کالاهای دیگری نیز به عنوان کمکآموزشی در کنار بستهها به فروش میرسید که اغلب نه تنها مفید نبودند و استانداردهای لازم را نداشتند، که حتی مخرب نیز بودند.
معاون وزیر آموزش و پرورش در ادامه با تأکید بر ضرورت توجه به اهداف ۱۱گانه دوره پیشدبستانی، انس با قرآن را یکی از اولویتهای اصلی دانست و تصریح کرد: «هویت ایرانی اسلامی اصل متقن در انتخاب بستههای تربیت_یادگیری است. از این رو، بستههای تأیید شده باید هویت ایرانی اسلامی را در کودکان نهادینه کنند. موضوعی که در شرایط بحرانی مانند جنگ و یا حتی جنگ فرهنگی، اهمیت بیشتری پیدا میکند.»
گفتنی است، سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک پیش از این در خردادماه سال جاری، فراخوان ملی ارزیابی و انتخاب بستههای تربیت و یادگیری دوره اوان کودکی را اعلام کرده بود که بر اساس آن، ناشران تا ۲۰ تیرماه فرصت داشتند آثار خود را به این سازمان ارسال کنند. کیفیت بالای علمی و تربیتی محتوا، کیفیت مناسب تصویرگری و طراحی بصری و همچنین دارا بودن ایمنی، سلامت و ملاحظات تربیتی از مهمترین شرایط تأیید این بستهها اعلام شده است. همچنین بر اساس گزارشهای منتشر شده، همزمان با هفته دولت سال گذشته، شیخالاسلام از پایان ارزیابی بستههای تربیت_یادگیری خبر داده و اعلام کرده بود که این بستهها به زودی به صورت رسمی معرفی میشوند.
زیر ذره بین فرهنگیان پرس
با وجود تأکید مسئولان بر کیفیتبخشی به محتوای پیشدبستانی، اما نگاهی به عملکرد سالهای گذشته نشان میدهد که این حوزه همواره با چالشهای جدی ساختاری و نظارتی روبهرو بوده است. پژوهشهای انجامشده در سالهای اخیر حاکی از آن است که کیفیت محتوای برنامه درسی دوره پیشدبستانی در ایران در سطح متوسط ارزیابی شده و مربیان این دوره اغلب دارای مدارک پایین و غیرمرتبط هستند. این در حالی است که بسیاری از کشورهای در حال توسعه و توسعهیافته، سرمایهگذاری گستردهای بر روی دوره پیشدبستانی انجام میدهند و ایران در این زمینه با عقبماندگی قابل توجهی مواجه است.
اکنون پرسش اساسی این است که آیا فرآیند ارزیابی فعلی صرفاً به تأیید یا رد بستههای آموزشی محدود خواهد شد یا اینکه میتواند به یک تحول ساختاری در نظام پیشدبستانی کشور منجر شود؟ تجربه تلخ سالهای گذشته نشان داده که فقدان نظارت کافی بر محتوای آموزشی و همچنین بیتوجهی به استانداردهای علمی و تربیتی، نه تنها کیفیت آموزش را کاهش داده، بلکه زمینهساز سوءاستفادههای اقتصادی گستردهای شده است که در نهایت، هزینه سنگین آن را کودکان و خانوادههایشان پرداخت کردهاند.
در شرایط حساس کنونی که کشور در آتشبس موقت پس از جنگ تحمیلی به سر میبرد و دشمنان در تلاش برای تضعیف هویت ملی و دینی از طریق جنگ نرم و فرهنگی هستند، سرمایهگذاری بر روی محتوای آموزشی دوره پیشدبستانی، نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت راهبردی است. نهادینهسازی هویت ایرانی-اسلامی در کودکان، آن هم در حساسترین سالهای شکلگیری شخصیت، میتواند مهمترین سپر دفاعی در برابر تهاجم فرهنگی باشد. اما این مهم، تنها با برگزاری جلسات و ابلاغ بخشنامهها محقق نمیشود؛ بلکه نیازمند عزمی جدی، تأمین اعتبارات کافی، نظارت مستمر و مشارکت فعال همه نهادهای مسئول از جمله حوزههای علمیه، دانشگاهها و مراکز پژوهشی است. اگر این فرآیند صرفاً به یک روال اداری و تشریفاتی تبدیل شود، نه تنها به تحول در نظام تعلیم و تربیت کمکی نخواهد کرد، بلکه فرصت طلایی سرمایهگذاری بر روی آیندهسازان این مرز و بوم را از دست خواهد داد.
