دوازدهمین جشنواره بازی‌های ویدیویی با محوریت بیشتر «آکادمی داوران» برگزار می‌شود و قرار است اعضای این آکادمی در تصمیم‌گیری درباره ساختار جشنواره، بخش‌های رقابتی، جوایز و اهداف رویداد نقش پررنگ‌تری داشته باشند؛ رویکردی که به گفته دبیر جشنواره با هدف افزایش تأثیرگذاری و کمک به رشد صنعت بازی‌های ویدیویی دنبال می‌شود.
به گزارش فرهنگیان پرس، رضا احمدی، دبیر دوازدهمین جشنواره بازی‌های ویدیویی، از تغییر رویکرد این دوره برای افزایش نقش فعالان زیست‌بوم بازی در تصمیم‌گیری‌های جشنواره خبر داد و گفت ساختار امسال با محوریت «آکادمی داوران» پیش می‌رود؛ آکادمی‌ای که اعضای آن از میان برگزیدگان دوره‌های گذشته، داوران دوره‌های پیشین و دبیران سابق جشنواره تشکیل شده‌اند.
احمدی در گفت‌وگو با ایسنا درباره رویکرد این دوره اظهار کرد: «امسال دوازدهمین دوره جشنواره را با همان رویکرد سال گذشته و با ساختار داوری از طریق آکادمی داوران آغاز کردیم.» به گفته او، اعضای آکادمی از افراد دارای سابقه و تجربه در جشنواره‌های گذشته تشکیل شده‌اند و هدف برگزارکنندگان این است که نقش آنها در دوره جدید بیش از گذشته باشد.
دبیر دوازدهمین جشنواره بازی‌های ویدیویی افزود که برای استفاده از دیدگاه اعضای آکادمی، جلسات حضوری و آنلاین برگزار شده و حتی با داوران دوره گذشته نیز نشستی برای بررسی دغدغه‌ها و پیشنهادهای آنها برگزار شده است.
همچنین شورایی متشکل از نمایندگان اعضای آکادمی برای تصمیم‌سازی درباره فراخوان و بخش‌های مختلف جشنواره تشکیل شده است.
بر اساس توضیحات احمدی، در مواردی که برگزارکنندگان به جمع‌بندی مشخصی نرسیده‌اند، قرار است موضوعات با اعضای آکادمی در میان گذاشته شود و از آرای جمعی آنان برای تعیین ساختار جشنواره استفاده شود. این تغییر در سازوکار تصمیم‌گیری، به گفته دبیر جشنواره، با هدف افزایش مشارکت مستقیم فعالان صنعت بازی در طراحی رویداد انجام شده است.

فراخوان جشنواره در آستانه انتشار

احمدی درباره زمان انتشار فراخوان دوازدهمین جشنواره بازی‌های ویدیویی نیز گفت که انتشار فراخوان قرار بود در هفته گذشته انجام شود، اما به دلیل اهمیت دریافت نظر اعضای آکادمی درباره ساختار جشنواره به تعویق افتاد.
او اظهار کرد: «به احتمال زیاد فراخوان این هفته منتشر می‌شود.»
تأخیر در انتشار فراخوان در شرایطی رخ داده که برگزارکنندگان تلاش دارند پیش از اعلام رسمی بخش‌ها و ضوابط، نظر اعضای آکادمی را درباره ساختار رقابت دریافت کنند. قرار است جزئیات زمان برگزاری و فرآیند داوری نیز همزمان با انتشار فراخوان اعلام شود.
یکی از اهداف اصلی اعلام‌شده برای این دوره، تبدیل جشنواره از یک رویداد صرفاً جایزه‌محور به رویدادی با اثرگذاری مستمر بر صنعت بازی‌های ویدیویی است. احمدی در این زمینه گفت: «می‌خواهیم جشنواره از این دوره، تأثیرگذاری و جریان‌سازی خود را افزایش دهد.»
او تأکید کرد که هدف برگزارکنندگان این است که اعتبار حاصل از حضور و موفقیت در جشنواره بتواند برای بازی‌سازان در مسیر رشد حرفه‌ای و توسعه فعالیت‌هایشان مورد استفاده قرار گیرد و جشنواره پس از پایان مراسم اختتامیه نیز اثر خود را در صنعت حفظ کند.

۱۸۴ عضو در آکادمی داوران

بر اساس اعلام دبیر جشنواره، آکادمی داوران در حال حاضر با احتساب برندگان دوره یازدهم که تندیس دریافت کرده‌اند، ۱۸۴ عضو دارد. برگزیدگانی که صرفاً دیپلم افتخار دریافت کرده‌اند، عضو آکادمی محسوب نمی‌شوند.
احمدی با اشاره به مهاجرت شماری از اعضای آکادمی به خارج از کشور گفت برگزارکنندگان همچنان در تلاش هستند با این افراد ارتباط برقرار کنند تا بتوانند از دیدگاه و حضور آنها در فرآیند داوری استفاده کنند.
او افزود: «تمام تلاش ما این است که حداقل ۵۰ درصد اعضای آکادمی در داوری امسال حضور داشته باشند.»
این موضوع در حالی مطرح شده که در دوره گذشته به دلیل شرایط ارتباطی و محدودیت‌های دسترسی به اینترنت، تعداد داورانی که توانستند در فرآیند داوری حضور داشته باشند کاهش یافت و در نهایت حدود ۳۰ نفر در داوری جشنواره مشارکت کردند.
در ساختار امسال، بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای نیز نماینده حقوقی مستقیمی در آکادمی داوران ندارد. به گفته احمدی، افرادی از بنیاد که عضو آکادمی هستند، به دلیل سابقه شخصی خود به عنوان داور، دبیر یا برگزیده دوره‌های پیشین در این ساختار حضور دارند.

سه بخش اصلی و سه بخش مردمی

دوازدهمین جشنواره بازی‌های ویدیویی قرار است بازی‌ها را در سه بخش اصلی مورد ارزیابی قرار دهد: بخش دستاوردها، بخش سبک‌ها و بخش ویژه. درباره تعداد و نحوه دسته‌بندی موارد مختلف این بخش‌ها نیز قرار است تصمیم‌گیری با مشارکت اعضای آکادمی انجام شود.
بخش ویژه جشنواره نیز باتوجه به موضوعات خاص هر دوره تعریف می‌شود و می‌تواند مواردی مانند بهترین بازی ویژه کودکان و نوجوانان یا بهترین شخصیت‌پردازی را دربرگیرد.
در کنار داوری تخصصی، بخش آرای مردمی نیز در سه عنوان برگزار خواهد شد. بهترین بازی از نگاه مردم، موردانتظارترین بازی سال و بهترین به‌روزرسانی بازی، بخش‌هایی هستند که در آنها رأی مخاطبان نقش اصلی را خواهد داشت.
همچنین در بخش ویژه، عنوان بهترین بازی از نگاه رسانه پیش‌بینی شده که قرار است برای نخستین بار داوری آن توسط شورای رسانه «همگرا» انجام شود.

اختتامیه؛ اواخر دی یا زمان دیگری؟

درباره زمان برگزاری اختتامیه نیز هنوز تصمیم نهایی اعلام نشده است. پیشنهاد اولیه برگزارکنندگان، برگزاری اختتامیه در اواخر دی‌ماه است، اما پیشنهادهای دیگری از سوی اعضای آکادمی مطرح شده و تصمیم نهایی پس از رایزنی‌ها اعلام خواهد شد.
احمدی همچنین از احتمال برگزاری نمایشگاهی از آثار و بازی‌های برگزیده در هفته نخست بهمن‌ماه خبر داد؛ رویدادی که در صورت نهایی شدن می‌تواند محل ارائه آثار تیم‌های برگزیده و ارتباط آنها با سرمایه‌گذاران باشد. با این حال، این طرح هنوز قطعی نشده است.
برخلاف برخی دوره‌های گذشته، برنامه امسال برگزاری اختتامیه در یک روز متمرکز خواهد بود و قرار نیست مجموعه‌ای چندروزه تحت عنوان «هفته بازی» برگزار شود.
دبیر جشنواره درباره علت تفکیک رویدادهای بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای نیز توضیح داد که برگزاری همزمان چند برنامه در سال گذشته فشار کاری زیادی بر نیروهای محدود بنیاد وارد کرد و بر کیفیت اجرای برخی برنامه‌ها نیز اثر گذاشت. به همین دلیل، امسال تلاش شده است رویدادهایی مانند جشنواره بازی‌های ویدیویی، لیگ قهرمانان بازی‌های ویدیویی، بازی‌های جدی و رویدادهای سرمایه‌گذاری از یکدیگر تفکیک شوند.

پیشینه و مسیر جدید جشنواره

دوازدهمین دوره جشنواره در شرایطی در حال طراحی است که برگزارکنندگان، تجربه دوره‌های گذشته را مبنای اصلاح ساختار جدید قرار داده‌اند. یکی از تغییرات مورد تأکید امسال، انتقال بخشی از تصمیم‌گیری‌ها از ساختار اجرایی جشنواره به آکادمی متشکل از افراد دارای سابقه در این رویداد است.
این تغییر می‌تواند زمینه مشارکت بیشتر بازی‌سازان، داوران و فعالان صنعت را در تعیین بخش‌های رقابتی و اهداف جشنواره فراهم کند؛ هرچند میزان موفقیت آن در نهایت به نحوه اجرای تصمیم‌ها، شفافیت فرآیند رأی‌گیری و میزان اثرگذاری نتایج بر فضای واقعی صنعت بازی بستگی خواهد داشت.

زیر ذره‌بین فرهنگیان پرس

مهم‌ترین چالش پیش روی دوازدهمین جشنواره بازی‌های ویدیویی، فاصله میان «جشنواره» به عنوان یک رویداد سالانه و «صنعت بازی» به عنوان یک زیست‌بوم مستمر است. اگر هدف جشنواره کمک به رشد بازی‌سازان باشد، صرف برگزاری مراسم و اعطای جایزه نمی‌تواند تمام این هدف را پوشش دهد.
تمرکز بیشتر بر آکادمی داوران می‌تواند در صورت همراه شدن با شفافیت و برنامه عملی، امکان استفاده از تجربه انباشته فعالان این حوزه را افزایش دهد. همچنین اگر دو هدف اصلی جشنواره که قرار است پس از پایان رویداد نیز پیگیری شوند، دارای شاخص‌های قابل اندازه‌گیری باشند، امکان ارزیابی عملکرد دوره دوازدهم در طول سال فراهم خواهد شد.
از سوی دیگر، پیوند دادن جشنواره با سرمایه‌گذاران، رسانه‌ها و بازار می‌تواند مسیر استفاده از اعتبار جشنواره برای بازی‌سازان را روشن‌تر کند. در نهایت، میزان اثرگذاری این دوره را نه تعداد جوایز، بلکه استمرار برنامه‌های پس از اختتامیه، مشارکت واقعی فعالان صنعت و نتایج قابل سنجش آن برای بازی‌سازان مشخص خواهد کرد.