به گزارش خبرنگار فرهنگیان پرس، آموزش و پرورش در اندیشه آیتالله سیدعلی خامنهای، نه یک دستگاه صرفاً اجرایی، بلکه زیربناییترین نهاد کشور برای ساخت آینده ایران است. در بیش از سه دهه دیدار مستمر با معلمان، فرهنگیان، دانشآموزان و مسئولان آموزش و پرورش، ایشان بارها تأکید کردهاند که اگر این نهاد وظیفه خود را بهدرستی انجام دهد، بسیاری از مشکلات فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و حتی علمی کشور در آینده برطرف خواهد شد.
مرور سخنان ایشان در پایگاه رسمی KHAMENEI.IR نشان میدهد که محور مشترک همه این بیانات، «تربیت انسان تراز»، «پیشرفت علمی»، «عدالت آموزشی» و «اعتلای جایگاه معلم» بوده است.
آموزش و پرورش؛ مهمترین دستگاه کشور
یکی از پرتکرارترین نکات در بیانات ایشان، اهمیت راهبردی آموزش و پرورش است. در دیدار اخیر با معلمان، آموزش و پرورش «نهاد حکومتی» معرفی شد و تأکید شد که دولت وظیفه دارد نسل نوجوان را با علم، مهارت، فرهنگ، ایمان و ارزشهای انسانی تربیت کند و سرمایهگذاری در این حوزه را هزینه نداند، بلکه آن را بزرگترین سرمایهگذاری برای آینده کشور تلقی کند. از نگاه ایشان، کشوری که آینده خود را میخواهد، ناگزیر باید مدرسه را در اولویت قرار دهد؛ زیرا آینده هر جامعهای در کلاسهای درس امروز ساخته میشود.
معلم؛ معمار شخصیت نسل آینده
در منظومه فکری ایشان، معلم تنها انتقالدهنده دانش نیست، بلکه معمار شخصیت، اخلاق، هویت و آینده دانشآموز است. به همین دلیل، بارها از مسئولان خواستهاند منزلت اجتماعی، امنیت شغلی، آرامش معیشتی خامنهاو جایگاه فرهنگی معلمان را ارتقا دهند. ایشان همچنین معتقد بودند چهره معلم باید در رسانهها و افکار عمومی با شأن واقعی او معرفی شود؛ زیرا هیچ تحول آموزشی بدون معلم توانمند، باانگیزه و مورد احترام امکانپذیر نیست.
دانشگاه فرهنگیان؛ کارخانه تولید معلم
یکی از مهمترین محورهای بیانات سالهای اخیر، توجه ویژه به دانشگاه فرهنگیان بوده است. ایشان بارها تأکید کردهاند که این دانشگاه باید محل تربیت «معلم تراز» باشد و از حضور بهترین استادان علمی، اخلاقی و فرهنگی بهره ببرد. در دیدار سال ۱۴۰۴ نیز تصریح کردند که دانشگاه فرهنگیان باید در اختیار آموزش و پرورش باقی بماند و هرگونه تضعیف آن، آینده نظام آموزشی را تحت تأثیر قرار خواهد داد.
سند تحول بنیادین؛ نقشه راه آموزش کشور
رهبر انقلاب در سالهای مختلف، سند تحول بنیادین آموزش و پرورش را مهمترین نقشه راه این وزارتخانه معرفی کرده و خواستار اجرای کامل آن شدهاند. از نگاه ایشان، این سند نباید صرفاً یک متن اداری باقی بماند، بلکه باید به برنامه عملیاتی مدارس تبدیل شود؛ برنامهای که بتواند مدرسه را به محیطی برای تربیت انسانهای عالم، باایمان، ایراندوست، پرتلاش و امیدوار تبدیل کند.
تربیت؛ فراتر از آموزش
یکی از مهمترین نکات مورد تأکید ایشان، تفاوت میان «آموزش» و «تربیت» است. در بیانات متعدد آمده است که مدرسه نباید تنها محل انتقال محفوظات باشد؛ بلکه باید شخصیت دانشآموز را شکل دهد. از این منظر، کتاب درسی، معلم، مدیر مدرسه، فضای آموزشی و حتی شیوه ارزشیابی باید در خدمت تربیت قرار گیرند. به اعتقاد ایشان، دانشآموز مطلوب، فردی است که علاوه بر دانش، دارای اخلاق، مسئولیتپذیری، اعتمادبهنفس، نظم، روحیه همکاری و احساس مسئولیت نسبت به کشور باشد.
عدالت آموزشی؛ حق همه کودکان ایران
در دیدگاه ایشان، عدالت آموزشی به معنای آن است که کیفیت آموزش نباید وابسته به محل زندگی یا وضعیت اقتصادی خانواده باشد. ایشان بارها خواستار کاهش فاصله آموزشی میان مناطق برخوردار و محروم، تقویت مدارس دولتی، توزیع عادلانه امکانات و دسترسی برابر همه دانشآموزان به آموزش باکیفیت شدهاند.
هویت ایرانی ـ اسلامی
از دیگر محورهای ثابت این بیانات، تقویت هویت ملی و دینی دانشآموزان است. ایشان بارها تأکید کردهاند که نوجوان ایرانی باید به کشور، فرهنگ، تاریخ و تمدن خود افتخار کند و مدرسه نقش مهمی در شکلگیری این هویت ایفا میکند. به باور ایشان، تربیت نسلی امیدوار، ایراندوست و دارای اعتمادبهنفس ملی، یکی از مأموریتهای اصلی آموزش و پرورش است.
علم، پژوهش و خلاقیت
رهبر انقلاب بارها نسبت به حافظهمحوری، تستزنی و آموزشهای صرفاً کنکورمحور هشدار دادهاند. ایشان تأکید کردهاند که مدرسه باید محل پرورش فکر، خلاقیت، پرسشگری، پژوهش، نوآوری و حل مسئله باشد و دانشآموز برای زندگی واقعی، مسئولیت اجتماعی و پیشرفت کشور آماده شود، نه فقط برای عبور از آزمونها.
امید؛ موتور حرکت نسل جوان
در بسیاری از دیدارهای دانشآموزی، امید به آینده یکی از مهمترین محورهای سخنان ایشان بوده است.ایشان معتقد بودند نوجوان ایرانی باید باور داشته باشد که میتواند کشور را به قلههای علمی، فناوری و فرهنگی برساند و هیچ مانعی نباید اعتمادبهنفس نسل جوان را تضعیف کند. از همین رو، تقویت روحیه خودباوری، مسئولیتپذیری و تلاش علمی، همواره از توصیههای ثابت ایشان به معلمان و دانشآموزان بوده است.
مرور سه دهه بیانات آیتالله خامنهای درباره آموزش و پرورش نشان میدهد که این حوزه در نگاه ایشان، صرفاً یک وزارتخانه نبود، بلکه مهمترین سرمایهگذاری برای آینده ایران محسوب میشد. ارتقای جایگاه معلم، اجرای سند تحول بنیادین، تقویت دانشگاه فرهنگیان، تحقق عدالت آموزشی، تربیت انسانهای عالم و متعهد، گسترش روحیه پژوهش و نوآوری، حفظ هویت ایرانی ـ اسلامی و تقویت امید در میان نسل جوان، از مهمترین محورهایی است که در دیدارهای متعدد با فرهنگیان و دانشآموزان مورد تأکید قرار گرفته و بهعنوان نقشه راه تحول نظام تعلیم و تربیت ایران مطرح شده است.
