به گزارش فرهنگیان پرس، آزمون مرحله غیرمتمرکز سی‌ویکمین المپیاد علمی دانشجویی کشور از ساعات ابتدایی امروز جمعه دوم مردادماه ۱۴۰۵ آغاز شده و تا ساعت ۱۸ عصر امروز در ۱۰ منطقه دانشگاهی کشور ادامه خواهد داشت. این آزمون در دو نوبت صبح و بعدازظهر طراحی شده و دانشجویان برگزیده دانشگاه‌های سراسر کشور در رشته‌های مختلف از جمله زبان و ادبیات فارسی، علوم جغرافیا، علوم اقتصادی، حقوق، روان‌شناسی، علوم تربیتی، شیمی، فیزیک، زیست‌شناسی، ریاضی، آمار و رشته‌های مهندسی برق، شیمی، صنایع، عمران، مکانیک، مواد و متالورژی، کامپیوتر و طراحی صنعتی به رقابت می‌پردازند .
سازمان سنجش آموزش کشور با اعلام جزئیات این دوره از المپیاد، تأکید کرده است که شرکت‌کنندگان در مرحله غیرمتمرکز حتماً باید دانشجوی سال سوم یا چهارم کارشناسی بوده و گواهی اشتغال به تحصیل خود را برای نیمسال دوم سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ به مراکز مناطق ده‌گانه ارسال کرده باشند . همچنین دانشجویانی که در نیمسال اول سال تحصیلی جاری در ترم آخر بوده و تحصیلات خود را در ۷ نیمسال به پایان رسانده‌اند، در صورت ارائه گواهی فارغ‌التحصیلی امکان شرکت در این رقابت علمی را دارند. بر اساس ضوابط اعلام‌شده، مدال‌آوران المپیاد در هر رشته، اجازه شرکت مجدد در همان رشته را در سال‌های بعد ندارند .
مناطق ده‌گانه برگزاری این آزمون با مرکزیت دانشگاه‌های مطرح کشور تعیین شده‌اند: منطقه یک شامل دانشگاه‌های تهران و البرز به مرکزیت دانشگاه تربیت مدرس، منطقه دو شامل استان‌های گیلان، مازندران و گلستان به مرکزیت دانشگاه مازندران، منطقه سه با مرکزیت دانشگاه تبریز، منطقه چهار به مرکزیت دانشگاه بوعلی سینا همدان، منطقه پنج به مرکزیت دانشگاه رازی کرمانشاه، منطقه شش به مرکزیت دانشگاه اصفهان، منطقه هفت به مرکزیت دانشگاه شیراز، منطقه هشت به مرکزیت دانشگاه شهید باهنر کرمان، منطقه نه به مرکزیت دانشگاه فردوسی مشهد و منطقه ده نیز به مرکزیت دانشگاه شهید چمران اهواز میزبان دانشجویان هستند .
یکی از نکات قابل‌توجه در سی‌ویکمین دوره المپیاد دانشجویی، امکان شرکت در المپیاد بین‌رشته‌ای «علوم و فناوری‌های سلول‌های بنیادی و مهندسی بافت» است. بر اساس تبصره اعلام‌شده از سوی سازمان سنجش، دانشجویان رشته‌های شیمی، زیست‌شناسی، مهندسی شیمی، مهندسی صنایع، مهندسی مواد و متالورژی، مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، مهندسی برق و مهندسی مکانیک در صورت علاقه‌مندی می‌توانند به‌جای رشته اصلی خود در این المپیاد بین‌رشته‌ای شرکت کنند . این رویکرد نشان‌دهنده توجه به حوزه‌های علمی نوین و میان‌رشته‌ای در نظام آموزش عالی کشور است.
پیشینه موضوع نشان می‌دهد که سی‌امین دوره این المپیاد در سال ۱۴۰۴ با ۲۳ رشته و در تاریخ ۲۹ فروردین‌ماه برگزار شده بود . ساختار برگزاری المپیاد در سال‌های اخیر با ثبات نسبی همراه بوده و همواره دانشجویان سال سوم و چهارم کارشناسی مخاطب اصلی آن بوده‌اند. با این حال، بررسی تطبیقی دو دوره نشان می‌دهد که سی‌ویکمین دوره از نظر تنوع رشته‌های مهندسی و علوم پایه، تغییرات چندانی نداشته و همچنان ۲۳ رشته اصلی همراه با المپیاد بین‌رشته‌ای سلول‌های بنیادی در حال برگزاری است.
دانشجویانی که در این مرحله به عنوان منتخبین المپیاد غیرمتمرکز معرفی شوند، همراه با برگزیدگان المپیاد متمرکز (آزمون کارشناسی ارشد) که اسامی آن‌ها از سوی مرکز المپیاد علمی دانشجویی کشور اعلام می‌شود، به مرحله دوم یعنی آزمون تشریحی نهایی راه خواهند یافت . این مرحله نهایی، تعیین‌کننده مدال‌آوران نهایی المپیاد خواهد بود که از مزایای آیین‌نامه پذیرش بدون آزمون استعدادهای درخشان در مقطع کارشناسی ارشد بهره‌مند می‌شوند.
یکی از مهم‌ترین الزامات برای بهره‌مندی از مزایای المپیاد، فارغ‌التحصیلی حداکثر در ۸ نیمسال تحصیلی است . این شرط نشان می‌دهد که نظام آموزشی به دنبال شناسایی و حمایت از دانشجویانی است که علاوه بر توانمندی علمی، توانسته‌اند مسیر تحصیلی خود را در بازه زمانی استاندارد طی کنند. همچنین دانشجویان سال سوم متقاضی شرکت در المپیاد مجاز به انتخاب رشته برای کنکور کارشناسی ارشد نیستند و باید در فرم ثبت‌نام خود گزینه «صرفاً متقاضی شرکت در المپیاد هستم» را علامت‌گذاری کنند .
زیر ذره‌بین فرهنگیان پرس
با وجود برگزاری منظم این رقابت علمی در طول سه دهه اخیر و نقش مؤثر آن در شناسایی و هدایت استعدادهای برتر به سمت تحصیلات تکمیلی، همچنان این پرسش مطرح است که چرا تعداد رشته‌های المپیاد در مقایسه با تنوع رشته‌های دانشگاهی کشور محدود است؟ در شرایطی که نظام آموزش عالی ایران با چالش‌های کیفی متعددی روبه‌رو است و پرورش استعدادهای نخبه یکی از راهبردهای اصلی توسعه علمی محسوب می‌شود، انتظار می‌رفت شاهد گسترش دامنه رشته‌های المپیادی، به‌ویژه در حوزه‌های علوم انسانی، هنر و رشته‌های بین‌رشته‌ای باشیم. همچنین با توجه به جایگاه ویژه المپیاد در مسیر پذیرش بدون کنکور، ضروری است دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی، اطلاع‌رسانی شفاف‌تری درباره فرصت‌های پیشِروی دانشجویان مستعد در مناطق مختلف کشور، به‌ویژه مناطق کمتربرخوردار، داشته باشند تا عدالت آموزشی در دسترسی به این مسیر علمی نیز تحقق یابد.
