کمیته امداد استان تهران از بازنشستگی ۲۳۰ زن سرپرست خانوار در سال گذشته خبر داد. با واریز حق بیمه بیش از سه هزار بانوی سرپرست خانوار، این افراد پس از طی فرایند بیمه‌پردازی، به مرحله دریافت مستمری بازنشستگی و استقلال مالی رسیده‌اند.
به گزارش فرهنگیان پرس، همزمان با روز تکریم خانواده و بازنشستگان، معاون حمایت و سلامت خانواده کمیته امداد استان تهران از تداوم طرح بیمه اجتماعی زنان سرپرست خانوار خبر داد و اعلام کرد که این طرح نتایج ملموسی برای جامعه هدف به همراه داشته است. بر اساس اطلاعات ارائه‌شده، در سال گذشته ۲۳۰ نفر از بانوان سرپرست خانوار تحت حمایت، موفق به دریافت مستمری بازنشستگی شده‌اند.
حسین فتح‌آبادی، معاون حمایت و سلامت خانواده کمیته امداد استان تهران، در تشریح جزئیات این طرح بیان کرد: «هدف اصلی از پوشش بیمه‌ای مددجویان، ایجاد پشتوانه‌ای پایدار برای آینده و گذار آنان از چرخه حمایت‌های مستقیم به سمت استقلال مالی است.» او با تأکید بر اهمیت بهره‌مندی از حقوق قانونی افزود: «با اجرای این طرح، مددجویان تحت حمایت به صورت رسمی تحت پوشش بیمه‌های اجتماعی قرار می‌گیرند و از تمامی مزایای قانونی شامل مستمری بازنشستگی، خدمات درمانی و حمایت‌های دوران ازکارافتادگی بهره‌مند می‌شوند.»

اولویت معرفی بانوان ۴۴ تا ۴۹ ساله

فتح‌آبادی در خصوص اولویت‌های اجرایی این برنامه اظهار کرد: «در راستای تعامل با سازمان تأمین اجتماعی، بانوان سرپرست خانوار در بازه سنی ۴۴ تا ۴۹ سال در اولویت معرفی قرار دارند تا فرآیند بازنشستگی آنان با سرعت بیشتری محقق شود.» این رویکرد نشان می‌دهد که کمیته امداد به دنبال آن است تا زنان سرپرست خانوار را پیش از رسیدن به سن پیری، به مرحله استقلال مالی برساند تا از آسیب‌های اجتماعی دوران سالمندی جلوگیری شود.
معاون حمایت و سلامت خانواده کمیته امداد استان تهران با اشاره به هزینه‌های این طرح تصریح کرد: «سرانه پرداخت حق بیمه برای هر مددجو در حال حاضر ماهانه بالغ بر یک میلیون و ۶۰۰ هزار تومان است.» او با بیان اینکه در سال گذشته در مجموع بالغ بر ۴۷ میلیارد و ۳۳۸ میلیون تومان از سوی کمیته امداد به حساب سازمان تأمین اجتماعی واریز شده است، افزود: «حق بیمه این گروه از جامعه هدف در سه ماهه سال جاری نیز با اعتباری بالغ بر ۲۰ میلیارد تومان به حساب سازمان تأمین اجتماعی واریز شده است.»
دستاورد عملیاتی این طرح تنها محدود به بازنشستگان سال گذشته نمی‌شود. فتح‌آبادی خاطرنشان کرد: «طی سه سال اخیر، در مجموع ۱۸۶۶ مددجو از این مسیر به مرحله دریافت مستمری رسیده و استقلال مالی خود را به دست آورده‌اند؛ امری که گامی اساسی در جهت تضمین آرامش و امنیت خانواده‌های تحت حمایت محسوب می‌شود.»

زنان سرپرست خانوار؛ قشر آسیب‌پذیر اما فراموش‌شده

در ایران، تعداد زنان سرپرست خانوار به دلیل عواملی مانند طلاق، فوت همسر، اعتیاد یا زندانی بودن سرپرست مرد، رو به افزایش است. این زنان معمولاً با چالش‌های مضاعفی از جمله اشتغال نامناسب، دستمزد پایین، نبود پوشش بیمه و مسئولیت سنگین مراقبت از فرزندان مواجه هستند. طرح بیمه اجتماعی کمیته امداد، اگرچه گامی مثبت است، اما تنها بخش کوچکی از این جمعیت عظیم را تحت پوشش قرار می‌دهد. آمارهای غیررسمی حاکی از آن است که تنها در استان تهران، ده‌ها هزار زن سرپرست خانوار وجود دارند که هیچگونه پوشش حمایتی ندارند.
در این میان، فرهنگیان پرس در گزارشی پیشین (اردیبهشت ۱۴۰۴) به مشکلات معلمان زن سرپرست خانوار اشاره کرده بود که علی‌رغم سال‌ها تدریس در مدارس دولتی و حق التدریسی، از پوشش بیمه‌ای کامل محروم هستند و پس از بازنشستگی نیز با حداقل مستمری زندگی می‌کنند. این مقایسه نشان می‌دهد که طرح کمیته امداد برای زنان سرپرست خانوار غیرشاغل و فاقد هرگونه پشتوانه، ضروری اما ناکافی است و نیازمند عزم ملی برای پوشش فراگیرتر است.
فتح‌آبادی در پایان به برنامه‌های کمیته امداد استان تهران به مناسبت روز تکریم خانواده اشاره کرد و گفت: «دیدار با خانواده‌های سالمندان و همچنین آسیب‌دیده از جنگ رمضان، خانواده‌های دارای بیمار خاص و صعب‌العلاج، خانواده‌های پرجمعیت و دارای دانش‌آموز نخبه در دستور کار این معاونت قرار دارد.»

زیر ذره بین فرهنگیان پرس

پرسش مهمی که پس از انتشار این خبر به ذهن می‌رسد این است: چرا با وجود نتایج مثبت این طرح، تعداد زنان سرپرست خانوار تحت پوشش بیمه اجتماعی همچنان اندک است؟ پاسخ را باید در بودجه محدود کمیته امداد و نیز عدم تعامل کافی برخی دستگاه‌های اجرایی جست. سرانه ماهانه یک میلیون و ۶۰۰ هزار تومان حق بیمه برای هر نفر، با توجه به تورم موجود و افزایش هزینه‌های زندگی، رقم بالایی نیست اما برای هزاران زن سرپرست خانوار که حتی نان شب خود را با دشواری تأمین می‌کنند، پرداخت این مبلغ از جیب خود غیرممکن است.
نکته تأمل‌برانگیز دیگر، نبود آمار دقیق از تعداد کل زنان سرپرست خانوار در تهران و ایران است. تا زمانی که این آمار سیاه شفاف نباشد، هرگونه برنامه‌ریزی حمایتی مانند سوزن زدن به تاریکی خواهد بود. فرهنگیان پرس معتقد است دولت باید ضمن افزایش بودجه کمیته امداد برای این طرح، از سازمان برنامه و بودجه بخواهد تا اعتبار ویژه‌ای برای پوشش بیمه همگانی زنان سرپرست خانوار در نظر بگیرد. همچنین ضروری است نهادهایی مانند آموزش و پرورش و وزارت علوم، برای معلمان و استادان زن سرپرست خانوار که در حاشیه سیستم حمایتی قرار گرفته‌اند، برنامه مکمل طراحی کنند. آرامش یک خانواده زن‌سرپرست، به معنای آرامش نسلی از کودکان و نوجوانان است که آینده کشور در دستان آنهاست.