به گزارش فرهنگیان پرس، سعید عاجلی، دبیر بیستمین جشنواره ملی فن‌آفرینی شیخ بهایی، امروز شنبه دوم آبان در نشست خبری این جشنواره که در وزارت علوم، تحقیقات و فناوری برگزار شد، به ایسنا و ایرنا گفت برنامه‌ریزی برای دوره بیستم پس از پایان جشنواره نوزدهم با حمایت وزارت علوم آغاز شد، اما پس از حوادث خردادماه، شورای راهبری جشنواره تصمیم گرفت زمان برگزاری آن را از اردیبهشت‌ماه به آبان‌ماه منتقل کند. به گفته او، مسائل مربوط به سفر به استان اصفهان و مشکلات متعدد برگزاری در اردیبهشت نیز در این تصمیم مؤثر بود.
عاجلی شرکت‌های نوپا، شرکت‌های رشدیافته، صنعت‌سازان، سرمایه‌گذاران، دانشجویان، دانشگاه‌ها و مراکز مختلف را مخاطبان جشنواره دانست و توضیح داد که در بخش «طراحان کسب‌وکار» طرح‌هایی بررسی می‌شوند که هنوز وارد بازار فناوری یا اقتصاد دانایی نشده‌اند و در بخش «فن‌آفرینی و تجاری‌سازی فناوری» شرکت‌هایی حضور دارند که محصولات فناورانه یا نوآورانه خود را وارد بازار کرده‌اند. به گفته او، شرکت‌هایی که کمتر از سه سال از ورود محصولشان به بازار گذشته، در گروه نوپا و بقیه در گروه رشدیافته قرار می‌گیرند.
استقبال دو برابری و ۳۰ دبیرخانه استانی
دبیر جشنواره ایجاد ۳۰ دبیرخانه استانی با حمایت معاونت فناوری وزارت علوم و پارک‌های علم و فناوری را از اقدامات مهم این دوره خواند و گفت: «نزدیک به هزار ثبت‌نام اولیه در این دوره انجام شده است.» او به ایرنا گفت پس از حذف موارد ناقص یا فاقد شرایط، ۴۱۱ طرح به مرحله داوری راه یافتند؛ در حالی که در جشنواره نوزدهم از حدود ۴۸۰ طرح ثبت‌شده، ۲۱۱ طرح وارد مرحله داوری شده بودند. به گفته عاجلی، طرح‌های راه‌یافته به داوری از ۲۴ استان هستند و در بخش شرکت‌های فناور، ۱۰۸ طرح در بخش نوپا و ۷۸ طرح در بخش رشدیافته قرار دارند. فرایند ثبت‌نام تا داوری نیز برای نخستین بار از طریق سامانه اختصاصی جشنواره انجام شده است.
احسان یزدیان، رئیس شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان، نیز در همین نشست به ایرنا گفت طرح‌هایی از هر ۳۱ استان به جشنواره معرفی شده و از میان بیش از هزار طرح، ۴۰۱ طرح وارد فرایند ارزیابی شده است؛ رقمی که با آمار اعلام‌شده از سوی دبیر جشنواره اندکی تفاوت دارد. او استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی به‌عنوان دستیار داوران در سامانه جدید داوری را از ویژگی‌های این دوره برشمرد.
به گفته عاجلی، رویدادهای منطقه‌ای در روزهای یازدهم و هفدهم شهریورماه در پارک علم و فناوری خراسان رضوی، پارک علم و فناوری امیرکبیر و پارک علم و فناوری همدان برگزار شد و در منطقه غرب ۳۱ طرح، در منطقه مرکز و شمال ۴۳ طرح و در منطقه شرق و جنوب ۳۸ طرح جایزه گرفتند. او گفت با این رویدادها حدود ۷۰ درصد مسیر جشنواره طی شده و در بخش طراحان کسب‌وکار ۱۲ طرح از میان ۲۵ طرح و در بخش فن‌آفرینی ۱۸ طرح به مرحله نهایی رسیده‌اند.
از ۴.۵ میلیارد تا ۱۲ میلیارد تومان جایزه
عاجلی گفت: «مجموع جوایز بیستمین جشنواره ملی فن‌آفرینی شیخ بهایی به چهار میلیارد و ۵۵۰ میلیون تومان رسیده است؛ در حالی که مجموع جوایز دوره گذشته حدود دو میلیارد تومان بود.» او تأکید کرد اهمیت جشنواره تنها به جوایز مالی محدود نمی‌شود و ارزیابی طرح‌ها، شبکه‌سازی و شناخته‌شدن در زیست‌بوم فناوری استان‌ها نیز از دستاوردهای آن است. یزدیان نیز گفت پیش از آیین اصلی بیش از چهار میلیارد تومان جایزه در مراحل منطقه‌ای توزیع شده و با احتساب جوایز مرحله نهایی، مجموع جوایز نقدی این دوره به بیش از ۱۲ میلیارد تومان می‌رسد.
امسال چهار جایزه تخصصی در حوزه‌های پویانمایی، مدیریت شهری با حمایت شهرداری اصفهان، کارگزاران تجاری و فناوری با حمایت اتاق بازرگانی و هوش مصنوعی با حمایت یک فعال بخش خصوصی تعریف شده است. نشست رؤسای فناوری، رویدادهای سرمایه‌گذاری «کیمیا» و «پتروونچرز»، پنل «رویش و ریزش در فناوری» و دورهمی «همفکر» از برنامه‌های جانبی است و ۵۰ شرکت در نمایشگاه فناوری جشنواره حضور خواهند داشت. دوره بیستم هم‌زمان با سی‌امین سالگرد تأسیس شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان، نخستین شهرک علمی و تحقیقاتی کشور، برگزار می‌شود. یزدیان یادآوری کرد که سابقه این رویداد به سال ۱۳۷۷ بازمی‌گردد و نسل ملی آن از سال ۱۳۸۳ شکل گرفته است.
زیر ذره‌بین فرهنگیان پرس
دو برابر شدن شمار طرح‌های راه‌یافته به داوری، آن هم در سالی که جنگ و ناامنی زمان‌بندی جشنواره را به هم ریخت، نشانه‌ای امیدوارکننده از سرزندگی زیست‌بوم فناوری دانشگاهی است. تشکیل دبیرخانه‌های استانی نیز می‌تواند انحصار جشنواره‌های فناوری در چند استان بزرگ را بشکند؛ هرچند آمارها نشان می‌دهد بیشترین طرح‌ها همچنان از مناطق مرکز و شمال آمده و فاصله استان‌های کم‌برخوردار پابرجاست.
با این حال، افزایش اسمی جوایز در شرایط تورم بالا را نباید با افزایش واقعی حمایت یکی دانست. مسئله اصلی شرکت‌های نوپای دانشجویی، دسترسی به بازار و سرمایه است، نه صرفاً جایزه نقدی؛ همان نکته‌ای که خود برگزارکنندگان با تعریف جایزه کارگزاران تجاری‌سازی به آن اذعان کرده‌اند. ناهمخوانی دو عدد ۴۰۱ و ۴۱۱ در سخنان دو مسئول جشنواره نیز نشان می‌دهد شفافیت آماری باید جدی‌تر گرفته شود.
پیشنهاد فرهنگیان پرس آن است که وزارت علوم پیگیری سرنوشت برگزیدگان دوره‌های گذشته را منتشر کند تا روشن شود چند طرح به محصول و اشتغال پایدار رسیده‌اند. دانشگاه‌ها نیز می‌توانند با تعریف واحدهای درسی کارآفرینی و پیوند پروژه‌های پایان‌نامه با نیاز صنعت، دانشجویان را از کلاس به جشنواره و از جشنواره به بازار برسانند؛ و آموزش‌وپرورش با معرفی این الگوها در مدارس، مهارت حل مسئله را از سال‌های تحصیل در دبیرستان پرورش دهد.
