عضو حقوقدان شورای نگهبان، رعایت قانون را شاخص عدالت، انقلابی‌گری و ثبات اجتماعی دانست و گفت: انحراف از قانون، بی‌عدالتی است و قانون‌گذاری باید مبتنی بر احکام اسلامی، اسناد بالادستی و کار کارشناسی باشد.

به گزارش خبرنگار فرهنگیان پرس، عباسعلی کدخدایی، عضو حقوقدان شورای نگهبان، در آیین افتتاحیه همایش ملی «قانون و قانونگذاری در منظومه فکری شهید آیت‌الله العظمی امام خامنه‌ای»، با تسلیت ایام رحلت پیامبر اکرم(ص) و شهادت امام حسن مجتبی(ع) و امام رضا(ع)، از مقام شهدای اخیر انقلاب اسلامی و رهبر شهید کشور تجلیل کرد.

کدخدایی با اشاره به جنایات رژیم صهیونیستی و آمریکا علیه ایران اظهار کرد: در جریان این جنایات، شمار زیادی از مردم عادی، دانشمندان و فرماندهان کشور به جمع شهدای انقلاب اسلامی پیوستند و در رأس این شهدا، رهبر شهید کشور قرار داشت که به همراه خانواده خود به جمع شهدای انقلاب اسلامی پیوست.

وی با بیان اینکه «غم جانکاهی» از دست دادن رهبر شهید به این زودی از دل‌ها زدوده نخواهد شد، افزود: افسوس برای ما جاماندگان است؛ شهدا حقیقتی زنده هستند و به فوز عظیم رسیده‌اند و خسران برای ماست که از این خیل شهدای عزیز عقب مانده‌ایم.

عضو حقوقدان شورای نگهبان با تأکید بر جایگاه و شخصیت رهبر شهید گفت: هرچه درباره ایشان گفته شود، باز هم کم است و زبان از توصیف واقعی شخصیت و صفات ایشان قاصر است.

کدخدایی، رهبر شهید را «اندیشمندی توانمند، عالمی برجسته، روشنفکری عالی‌مقام و سیاستمداری عادل» توصیف کرد و افزود: ایشان همچنین شهیدی کریم بود و به تعبیر قرآن، از رهبرانی بود که برای هدایت جامعه دینی به امر الهی برانگیخته شدند.

وی با اشاره به شخصیت حضرت امام خمینی(ره) نیز گفت: حضرت امام نیز از همین قسم بودند و خداوند بزرگ را شاکریم که در دوره حیات خود توانستیم این نعمت بی‌بدیل الهی را درک کنیم و از محضر ایشان بهره ببریم.

عضو حقوقدان شورای نگهبان در ادامه با اشاره به سابقه علمی و مدیریتی رهبر شهید اظهار کرد: ایشان شخصیتی علمی و اندیشمندی بزرگ بود که با کوله‌باری از تجربه، پس از پیروزی انقلاب اسلامی در مقامات عالی نظام حضور داشت و سپس به عنوان رهبر سیاسی و دینی کشور در این جایگاه قرار گرفت.

کدخدایی افزود: در مدت حدود ۳۸ سال، مردم از وجود با برکت ایشان بهره بردند و تجربه‌های علمی، مدیریتی و سیاسی ایشان در جایگاه رهبری، سرمایه‌ای ارزشمند برای نظام جمهوری اسلامی بود.

کدخدایی: اندیشه‌های حقوقی رهبر شهید هنوز به‌خوبی تبیین نشده است

کدخدایی با اشاره به برگزاری این همایش در سال‌های گذشته گفت: تصمیم بر این بود که این همایش هر سال در ۱۲ آذرماه و با تمرکز بر یکی از بخش‌های حقوق عمومی برگزار شود، اما امسال این برنامه با فراغ جانکاه رهبر شهید همراه شده است.

وی افزود: افتتاحیه همایش «قانون و قانونگذاری» بخشی از همایش بزرگ بین‌المللی «امام مجاهد شهید» است که ان‌شاءالله در اسفندماه برگزار خواهد شد و ما نیز در کنار عزیزانمان در مؤسسه فرهنگی انقلاب اسلامی، بخشی از وظیفه خود را در این زمینه ادا می‌کنیم.

عضو حقوقدان شورای نگهبان تأکید کرد: وظیفه همه صاحب‌نظران، به‌ویژه حقوقدانان و فعالان حوزه سیاست، این است که برای ماندگاری اندیشه‌های سترگ رهبر شهید گام بردارند و افکار و اندیشه‌های این بزرگ‌مرد تاریخ را برای مردم ایران و جهانیان تبیین کنند.

کدخدایی با بیان اینکه دیدگاه‌های رهبر شهید در حوزه‌های مختلف، به‌ویژه در مباحث حقوقی و سیاسی، هنوز به‌خوبی باز نشده و شکوفا نشده است، گفت: ما باید به عنوان حقوقدان، دانشجوی حقوق و پژوهشگر حقوق بتوانیم این اندیشه‌ها را تبیین کنیم، در جامعه ترویج دهیم و در نهایت زمینه اجرای آنها را در دستگاه‌های اجرایی فراهم کنیم.

قانون اساسی؛ مقدمه‌ای برای تمدن عظیم اسلامی

وی با اشاره به نگاه رهبر شهید به قانون اساسی اظهار کرد: ایشان اساساً نگاه بلندی با رویکرد تمدنی داشتند و قانون اساسی را قاعده‌ای می‌دانستند که بر اساس آن تمدن عظیم اسلامی برپا خواهد شد.

عضو حقوقدان شورای نگهبان ادامه داد: در همین نگاه، قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مقدمه‌ای برای شکل‌گیری آن تمدن عظیم اسلامی تلقی می‌شود.

کدخدایی با بیان اینکه رهبر شهید قانون را شرط نظم و ثبات اجتماعی می‌دانست، گفت: از نگاه ایشان، قانون تعیین‌کننده مسیر حرکت کشور و تضمین‌کننده آینده‌ای با ثبات است و باید مانند ریلی باشد که حرکت کشور در مسیر مشخصی بر اساس آن انجام شود.

وی افزود: بر همین اساس، رهبر شهید مصلحت‌اندیشی‌های غیرضابطه‌مند را کنار می‌زد و رعایت قانون و ضابطه را بر مصلحت‌اندیشی ترجیح می‌داد.

کدخدایی: مصلحت‌اندیشی غیرضابطه‌مند به بی‌قانونی و بی‌ثباتی منجر می‌شود

کدخدایی با اشاره به برداشت خود از دیدگاه‌های رهبر شهید درباره قانون گفت: ایشان معتقد بودند اگر در جامعه به مصلحت‌اندیشی غیرضابطه‌مند برسیم، همواره نوعی بی‌قانونی، بی‌نظمی و بی‌ثباتی را در کشور رقم زده‌ایم.

وی قانون را محور و شاخص رعایت و اجرای عدالت دانست و اظهار کرد: در منظومه فکری رهبر شهید، قانون صرفاً مجموعه‌ای از قواعد حقوقی نبود، بلکه نقشی اساسی در حفظ نظم، ثبات، عدالت و حرکت صحیح کشور داشت.

قانون اساسی از نگاه رهبر شهید، تجسم انقلاب بود

عضو حقوقدان شورای نگهبان با اشاره به مباحث مطرح‌شده درباره «انقلاب»، «انقلابی بودن» و «انقلابی ماندن» گفت: یک نکته بسیار مهم که کمتر تبیین شده، این است که رهبر شهید قانون اساسی را تجسم و تجسد انقلاب می‌دانستند.

کدخدایی افزود: اگر کسی بخواهد انقلاب را بشناسد و شاخص انقلابی بودن را بداند، باید به قانون اساسی توجه کند؛ چراکه رعایت قانون اساسی و الزامات آن، بخشی اساسی از همین نگاه است.

کدخدایی: انحراف از قانون، بی‌عدالتی است

کدخدایی در ادامه با اشاره به جایگاه قانون در منظومه فکری رهبر شهید اظهار کرد: فراتر از مباحث مطرح‌شده، ایشان رعایت قانون را شاخص عدل و عدالت می‌دانستند.

وی افزود: عدالت از جمله مفاهیمی است که همواره نزد فلاسفه و صاحب‌نظران سیاسی و جامعه‌شناسی، اعم از اسلامی و غیراسلامی، مورد بحث و بررسی قرار گرفته است، اما در وضعیت موجود، اگر از عدالت سخن گفته می‌شود، رعایت قانون یکی از شاخص‌های مهم آن است.

عضو حقوقدان شورای نگهبان با اشاره به دیدگاه رهبر شهید در سال ۱۳۸۸ گفت: ایشان تصریح داشتند که اگر انحرافی از قانون ایجاد شود، این بی‌عدالتی است و اگر قانون را نادیده بگیریم، ناچار خواهیم بود هزینه سنگین‌تری را بپذیریم.

کدخدایی تأکید کرد: بنابراین رعایت قانون از سه جهت دارای اولویت است؛ نخست به عنوان شاخص عدالت، دوم به عنوان شاخص انقلابی بودن و سوم به عنوان شاخص ثبات و نظم اجتماعی.

مردم‌سالاری دینی؛ مبنای قانون‌گذاری

وی در ادامه با اشاره به اعتقاد رهبر شهید به مردم‌سالاری دینی گفت: ایشان باور عمیقی به مردم‌سالاری دینی داشتند و این موضوع صرفاً یک سخن ظاهری نبود، بلکه در سخنرانی‌های متعدد به تبیین ابعاد آن پرداختند.

عضو حقوقدان شورای نگهبان افزود: در موضوع قانون‌گذاری نیز ایشان تأکید داشتند که در مکتب دینی و مکتب شیعی، قانون یک امر الهی است.

کدخدایی با اشاره به دیدگاه حضرت امام خمینی(ره) درباره حکومت قانون اظهار کرد: حضرت امام(ره) تأکید داشتند که حکومت ما، حکومت قانون و احکام الهی است و هیچ‌کس نباید از قانون تخطی کند؛ چراکه این حکم، حکم الهی است.

وی ادامه داد: در تبیین مردم‌سالاری دینی، قانون‌گذاری از طریق سازوکار مردم‌سالاری دینی و با نماد مجلس شورای اسلامی انجام می‌شود و قانونی که دارای مبنای دینی است، پس از طی فرآیند قانونی، برای همگان لازم‌الاتباع و الزام‌آور خواهد بود.

کدخدایی: قانون‌گذاری با نگاه رهبر شهید نیازمند تحول است

کدخدایی با تأکید بر ضرورت تحول در نظام قانون‌گذاری کشور گفت: برای ما لازم است در حوزه تحول در نگاه به قانون، قانون‌گرایی و قانون‌گذاری، با نگاه رهبر شهید اقدام کنیم؛ چراکه قانون‌گذاری قطعاً نیازمند تحول و دگرگونی است.

وی افزود: در منظومه فکری رهبر شهید، قانون شرط نظم و ثبات اجتماعی و تعیین‌کننده مسیر حرکت کشور است، اما تفاوت اساسی نظام ما با نظام‌های غیردینی این است که برای قانون و قانون‌گذاری، منشأ الهی، دینی و اسلامی قائل هستیم.

عضو حقوقدان شورای نگهبان با اشاره به سیاست‌های کلی قانون‌گذاری ابلاغ‌شده از سوی رهبر شهید اظهار کرد: اگر این مبنا را بپذیریم، در فرآیند قانون‌گذاری باید بر احکام اسلامی ابتنا داشته باشیم و اصول و معیارهای مشخصی را رعایت کنیم.

کدخدایی ادامه داد: انطباق قوانین با اسناد بالادستی، جامعیت و ماندگاری قانون، انسجام و همگرایی با سایر قوانین، قابلیت اجرا و ابتنای قانون‌گذاری بر کار کارشناسی، از جمله مباحثی است که مورد توجه رهبر شهید قرار داشت.

وی تأکید کرد: توجه به این اصول می‌تواند مسیر تحول در قانون‌گذاری را بر اساس منظومه فکری رهبر شهید فراهم کند و به شکل‌گیری قوانینی منسجم، کارآمد، ماندگار و قابل اجرا منجر شود.