رئیس سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی از اجرای فاز جدید طرح تحول برنامه درسی دوره اول ابتدایی در ۲۰۰ مدرسه کشور خبر داد و گفت: آموزش ابتدایی از کتابمحوری به سمت برنامهمحوری چرخش خواهد کرد. این طرح پس از اجرای آزمایشی موفق در ۸ مدرسه، امسال با بهرهگیری از نظرات ۳۲۰ معلم مجری و اصلاحات گسترده، در گونههای مختلف مدارس از جمله عشایری و چندپایه اجرا میشود.
به گزارش فرهنگیان پرس، حجتالاسلام علی لطیفی، معاون وزیر و رئیس سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی، صبح سهشنبه در نشست زیستبوم جدید برنامه درسی دوره اول ابتدایی که با حضور معاونان آموزش ابتدایی ادارات کل سراسر کشور برگزار شد، از آغاز فاز جدید تحول در نظام آموزشی خبر داد و اعلام کرد: نقشآفرینی و مسئولیتپذیری در نظام آموزشی دیگر متمرکز نخواهد بود و در سطوح استان، منطقه و مدرسه بهصورت متفاوت رخ خواهد داد.
لطیفی با تأکید بر اهمیت دورههای توانمندسازی و آموزشی، از همه همکاران در استانها و مدیران کل خواست نسبت به فهم و درک کلیت این تغییر رویکرد اهتمام جدی داشته باشند و تصریح کرد: ما شاهد چرخش از کتابمحوری به سمت برنامهمحوری خواهیم بود. به گفته او، در نگاه کتابمحور، انسجام افقی میان دروس، ارتباط میان فعالیتهای کلاسی و فوقبرنامه و نقش فعال معلم در طراحی فرصتهای یادگیری کمتر مورد توجه قرار گرفته است؛ نتیجه آنکه معلم خود را صرفاً مجری کتاب میبیند، نه طراح و راهبر فرایند یادگیری.
رئیس سازمان پژوهش با ارائه گزارش کوتاهی از اجرای سال گذشته، خاطرنشان کرد: سال گذشته در هشت مدرسه شهر تهران و شهرستانهای تهران، اولین اجرای بسیار محدود این طرح را داشتیم. بر اساس گزارشها، این طرح که با عنوان «برنامه درسی مدرسهای» در هشت مدرسه بهصورت پایلوت اجرا شد، نقطه آغاز بازنگری برنامه درسی با رویکرد مدرسهمحور در پایه اول ابتدایی بوده است.
لطیفی با بیان اینکه اقدامات مفصلی برای ارزشیابی و اعتباربخشی انجام شد، افزود: گزارشهایی از معلمان و راهبران دریافت و نظرات ۳۲۰ معلم پایه اول ابتدایی گردآوری شد. در یک فرایند ۲۴ روزه، تکتک واحدهای درسی تدوینشده با معلمان مجری برنامه به بحث و بررسی گذاشته شد و بر اساس بازخوردها، نسخه اصلاحشده امسال ارائه خواهد شد. او تأکید کرد: آنچه انجام میشود بر اساس اصول کارشناسی و با کمترین آسیب و چالش به مدارس عرضه خواهد شد و فرایند بازخوردگیری و اصلاح ادامه خواهد داشت.
او درباره دامنه اجرا در سال جاری گفت: با توجه به محدودیتهای پیشآمده، امسال طرح در ۲۰۰ مدرسه سراسر کشور و قریب به ۵۰۰ کلاس اجرا خواهد شد. لطیفی اضافه کرد: از این میزان ۱۶۳ مدرسه دولتی، ۲۲ مدرسه غیردولتی و ۹ مدرسه عشایری و چندپایه هستند تا اجرای طرح در گونههای مختلف مدرسهای مورد نظارت قرار گیرد.
معاون وزیر با اشاره به ضرورت عبور از نگاه کتابمحور تأکید کرد: برنامه درسی مدرسهای صرفاً منحصر به کتاب و تغییر کتاب نیست. تمام اتفاقات و برنامههای مدرسه باید زیر چتر این برنامه یکپارچه شود. لطیفی افزود: همان هماهنگی و انسجام موجود در ستاد، باید در سطح استان، منطقه و مدرسه نیز رقم بخورد تا شاهد تحول اساسی در تربیت یکپارچه دانشآموزان باشیم.
زیر ذرهبین فرهنگیان پرس
با وجود رویکرد مثبت این طرح در جهت تمرکززدایی و توانمندسازی مدارس، اما نگرانیهایی درباره آمادگی معلمان و زیرساختهای اجرایی وجود دارد. تجربه سال گذشته نشان داد که تغییر رویکرد از کتابمحوری به برنامهمحوری نیازمند ارتقای سطح توانمندی و مهارت معلمان است. با توجه به اینکه این طرح در بازه هفت ساله و در هشت گام طراحی شده، سرعت اجرا و گسترش آن از ۸ مدرسه به ۲۰۰ مدرسه در یک سال، این پرسش را ایجاد میکند که آیا زیرساختهای لازم برای پشتیبانی علمی و عملی از این تعداد مدرسه فراهم است؟ همچنین کمبود نیروی انسانی متخصص و ناپایداری حضور معلمان در دوره ابتدایی، از جمله چالشهای ساختاری است که میتواند اجرای موفق این طرح را با مانع مواجه کند. آنچه مسلم است، تحقق برنامهمحوری نیازمند تفویض اختیار واقعی به مدارس، توانمندسازی معلمان و فراهمسازی بستههای آموزشی و راهنماهای عملی متناسب با شرایط بومی هر منطقه است.
