در آستانه آغاز سال تحصیلی جدید، رئیس سازمان نوسازی مدارس کشور بر تکمیل و تجهیز کامل پروژه‌های آموزشی، رفع مشکلات زیرساختی مدارس و ثبت دقیق اطلاعات طرح‌ها تأکید کرد و خواستار آماده‌سازی مدارس برای بازگشایی منظم و بدون نقص شد؛ موضوعی که با توجه به تداوم اجرای نهضت توسعه عدالت در فضاهای آموزشی، می‌تواند مستقیماً بر کیفیت و ایمنی محیط تحصیل دانش‌آموزان اثر بگذارد.
به گزارش فرهنگیان پرس، حمیدرضا خان‌محمدی، معاون وزیر آموزش و پرورش و رئیس سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور، در نشست ستاد ملی نهضت توسعه عدالت در فضاهای آموزشی و پرورشی، با اشاره به نزدیک شدن مهرماه، بر ضرورت آمادگی کامل مدارس برای آغاز سال تحصیلی جدید تأکید کرد و خواستار پیگیری فشرده پروژه‌های عمرانی و رفع آخرین موانع بهره‌برداری از فضاهای آموزشی شد.
خان‌محمدی با تأکید بر ضرورت افزایش دقت و تلاش در روزهای پایانی منتهی به بازگشایی مدارس گفت: «باید با ایمان، امید و کار مضاعف، مهری باشکوه، منظم و در شأن نظام تعلیم و تربیت رقم بزنیم.»
رئیس سازمان نوسازی مدارس کشور همچنین بر مرور مستمر گزارش‌های فنی و اعتباری پروژه‌های نهضت توسعه عدالت در فضاهای آموزشی و پرورشی تأکید کرد و خواستار رفع سریع مشکلاتی مانند انشعابات، نازک‌کاری، دیوارکشی محوطه و دیگر جزئیات اجرایی شد. این تأکید از آن جهت اهمیت دارد که یک پروژه مدرسه‌سازی صرفاً با پایان عملیات ساختمانی آماده بهره‌برداری نیست و تأمین زیرساخت‌های ضروری مانند آب، برق و تجهیزات نیز باید همزمان به سرانجام برسد.
او درباره پروژه‌هایی که برای افتتاح معرفی می‌شوند نیز تصریح کرد: «پروژه‌ای که برای افتتاح معرفی می‌شود باید از تمامی جهات آماده بهره‌برداری باشد و مسائل مربوط به آب، برق، انشعابات و تجهیزات آن به‌طور کامل رفع شده باشد.»
عدالت آموزشی از ساختمان مدرسه تا کیفیت بهره‌برداری
نهضت توسعه عدالت در فضاهای آموزشی طی سال گذشته به یکی از محورهای اصلی برنامه‌های عمرانی آموزش و پرورش تبدیل شده است. در خرداد ۱۴۰۴ نیز در استان مرکزی بر استفاده از ظرفیت مردم و مشارکت اجتماعی برای اجرای این نهضت تأکید شده بود و موضوع حذف مدارس سنگی و کانکسی و استانداردسازی فضاهای آموزشی در کانون پیگیری‌ها قرار داشت.
در مرداد ۱۴۰۴ نیز موضوع جایگزینی مدارس سنگی و فرسوده در برخی مناطق کشور دنبال شد و برای احداث مدارس جایگزین، همکاری میان دستگاه‌های دولتی و نهادهای مشارکت‌کننده از جمله بنیاد علوی مورد توجه قرار گرفت.
این روند در سال ۱۴۰۵ ابعاد گسترده‌تری پیدا کرده است. بر اساس گزارشی در مرداد امسال، ۷۸۰۰ پروژه در قالب نهضت توسعه عدالت در فضاهای آموزشی تعریف شده و بیش از ۲۴۰۰ پروژه از این مجموعه در سال قبل به پایان رسیده بود؛ همچنین برنامه بهره‌برداری از بیش از ۲ هزار پروژه دیگر پیش از مهرماه اعلام شده بود.
در چنین شرایطی، مسئله اصلی تنها افزایش تعداد پروژه‌های افتتاح‌شده نیست، بلکه کیفیت تحویل و امکان استفاده واقعی دانش‌آموزان از این فضاهاست. مدرسه‌ای که ساختمان آن تکمیل شده اما آب، برق، تجهیزات یا محوطه آن آماده نیست، عملاً نمی‌تواند پاسخگوی نیاز دانش‌آموزان در نخستین روزهای سال تحصیلی باشد.
خان‌محمدی بر ثبت دقیق اطلاعات، مستندات و تصاویر پروژه‌ها در سامانه‌های مربوطه نیز تأکید کرد و گفت: «رصد پروژه‌ها از سوی نهادهای بالادستی از جمله دفتر رئیس‌جمهور نیز انجام می‌شود؛ از این رو ضروری است اطلاعات پروژه‌ها با دقت کامل ثبت و به‌روز شود.»
اهمیت این موضوع در شرایطی بیشتر می‌شود که پروژه‌های عمرانی آموزش و پرورش در مناطق مختلف کشور از نظر پیشرفت، نیازهای اجرایی و وضعیت زیرساختی یکسان نیستند. گزارش‌های میدانی و اطلاعات سامانه‌ای می‌تواند به مدیران کمک کند تا به جای اتکا به گزارش‌های کلی، مشکلات هر پروژه را به‌صورت مشخص شناسایی و برای رفع آن اقدام کنند.
اهمیت این موضوع در شرایطی بیشتر می‌شود که پروژه‌های عمرانی آموزش و پرورش در مناطق مختلف کشور از نظر پیشرفت، نیازهای اجرایی و وضعیت زیرساختی یکسان نیستند. گزارش‌های میدانی و اطلاعات سامانه‌ای می‌تواند به مدیران کمک کند تا به جای اتکا به گزارش‌های کلی، مشکلات هر پروژه را به‌صورت مشخص شناسایی و برای رفع آن اقدام کنند.
مدارس سنگی همچنان در کانون توجه
یکی دیگر از محورهای مطرح‌شده در این نشست، تعیین تکلیف مدارس سنگی بود. رئیس سازمان نوسازی مدارس کشور بر همکاری استان‌ها و هماهنگی با بنیاد علوی برای حل مشکلات این پروژه‌ها تأکید کرد و خواستار پیگیری جدی برای تأمین و تحویل تجهیزات باقی‌مانده شد.
بر اساس اعلام مطرح‌شده در این نشست، تاکنون ۶۵۰۰ مورد از پنل‌های مورد نیاز تحویل شده و پیگیری برای تأمین باقی‌مانده نیز باید ادامه پیدا کند. استمرار این موضوع نشان می‌دهد که حذف فضاهای آموزشی نامناسب و جایگزینی آنها با مدارس استاندارد همچنان یکی از مسائل مهم در مسیر تحقق عدالت آموزشی است.
از سوی دیگر، هماهنگی میان مدیران کل نوسازی مدارس استان‌ها و مدیران مناطق آموزش و پرورش اهمیت ویژه‌ای دارد. خان‌محمدی بر دریافت منظم گزارش‌های میدانی تأکید کرد تا مشکلات پروژه‌ها پیش از رسیدن به مرحله بهره‌برداری شناسایی شوند.
همچنین بر هماهنگی با استانداران، شوراهای آموزش و پرورش و مجامع خیرین مدرسه‌ساز تأکید شد. حضور خیرین در آیین‌های آغاز سال تحصیلی مدارس خیرساز نیز به عنوان اقدامی برای تقویت پیوند اجتماعی و قدردانی از مشارکت آنان مورد توجه قرار گرفت.
زیر ذره بین فرهنگیان پرس
آنچه در روند اجرای نهضت توسعه عدالت آموزشی باید بیش از تعداد افتتاح‌ها مورد توجه قرار گیرد، «قابلیت استفاده واقعی» از مدارس است. تجربه پروژه‌های عمرانی آموزش و پرورش نشان می‌دهد فاصله میان پایان عملیات ساختمانی و آماده‌سازی کامل یک مدرسه می‌تواند در صورت ضعف هماهنگی میان دستگاه‌ها، به مشکل برای دانش‌آموزان و مدیران مدارس تبدیل شود. بنابراین ضروری است شاخص‌های بهره‌برداری از پروژه‌ها شفاف باشد و مدرسه تنها زمانی در فهرست افتتاح قرار گیرد که زیرساخت، تجهیزات و الزامات ایمنی آن نیز به‌طور کامل فراهم شده باشد. همچنین انتشار منظم وضعیت پیشرفت پروژه‌ها، میزان اعتبار مصرف‌شده و موانع باقی‌مانده می‌تواند نظارت عمومی و مشارکت خیرین را تقویت کند. عدالت آموزشی زمانی محقق می‌شود که دانش‌آموز مناطق کم‌برخوردار نیز نه فقط صاحب یک ساختمان مدرسه، بلکه برخوردار از فضای آموزشی ایمن، استاندارد و قابل استفاده باشد.
