به گزارش فرهنگیان پرس، توسعه آموزش و تربیت کودکان در سالهای پیش از ورود به مدرسه به یکی از مهمترین سیاستهای آموزشی کشور تبدیل شده است؛ موضوعی که کارشناسان تعلیم و تربیت آن را زیربنای موفقیت تحصیلی، اجتماعی و حتی اقتصادی نسلهای آینده میدانند. در همین راستا، رئیس سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک در نشست خبری با اصحاب رسانه ضمن تشریح آخرین اقدامات این سازمان، از افزایش قابل توجه پوشش نوآموزان در کشور خبر داد و تأکید کرد که توسعه آموزش در سالهای طلایی کودکی، نقش تعیینکنندهای در ارتقای شاخصهای توسعه انسانی دارد.
حمیدرضا شیخالاسلام در ابتدای این نشست با گرامیداشت یاد و خاطره شهدای انقلاب اسلامی، دفاع مقدس و شهدای جنگهای اخیر اظهار کرد: «یاد و خاطره همه شهدای عزیزمان را گرامی میداریم و بهویژه یاد دانشآموزان و همکاران فرهنگی که در جنگ دوازدهروزه و حوادث اخیر به شهادت رسیدند را ارج مینهیم.» او همچنین از شهدای دانشآموز مدرسه «شجره طیبه» یاد کرد و شهادت آنان را ضایعهای سنگین برای جامعه آموزشی کشور دانست.
رئیس سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک در ادامه با اشاره به سابقه طولانی آموزش کودکان در ایران گفت: «اگرچه فعالیت کودکستانها و مراکز پیشدبستانی بیش از یک قرن سابقه دارد، اما در سال ۱۴۰۰ و با تأکید مقام معظم رهبری و مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی، سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک تأسیس شد تا مدیریت یکپارچه این حوزه در اختیار آموزش و پرورش قرار گیرد.»
او با بیان اینکه فعالیتهای سازمان بر پایه پژوهش و اسناد بالادستی طراحی شده است، افزود: «اساسنامه، آییننامهها و برنامههای اجرایی سازمان توسط گروههای تخصصی و پژوهشی تدوین شده و امروز به عنوان اسناد عملکردی مورد استفاده قرار میگیرند. تلاش کردهایم همه تصمیمات در حوزه کودکی مبتنی بر مطالعات علمی و نیازهای واقعی جامعه باشد.»
توسعه ساختار اداری برای مدیریت ۱۴ میلیون مخاطب
شیخالاسلام با اشاره به گستردگی جامعه هدف سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک گفت: «جامعه آماری ما از بدو تولد تا شش سالگی حدود هفت میلیون کودک را شامل میشود و اگر خانوادهها را نیز در نظر بگیریم، بیش از ۱۴ میلیون نفر به صورت مستقیم با خدمات این سازمان در ارتباط هستند.»
او افزود: «تا سال گذشته ساختار اجرایی سازمان محدود به ستاد مرکزی بود و در بسیاری از استانها تنها یک کارشناس امور را پیگیری میکرد. اما با پیگیریهای صورتگرفته، موفق شدیم در ۳۲ استان کشور ساختار اداری مستقل ایجاد کنیم و فرآیند استقرار نیروهای تخصصی در مناطق مختلف نیز در حال تکمیل است.»
معاون وزیر آموزش و پرورش ادامه داد: «اکنون نزدیک به ۹۰۰ نیرو در سراسر کشور مسئول اجرای سیاستها و برنامههای سازمان هستند که این موضوع ظرفیت جدیدی برای نظارت، برنامهریزی و اجرای دقیقتر سیاستهای آموزشی ایجاد کرده است.»
کارشناسان حوزه تعلیم و تربیت معتقدند یکی از چالشهای تاریخی آموزش پیش از دبستان در ایران، نبود ساختار منسجم مدیریتی و پراکندگی مسئولیتها بوده است. در سالهای گذشته بارها نسبت به نبود بانک اطلاعاتی دقیق، ضعف نظارت بر مراکز آموزشی و تفاوت کیفیت خدمات در مناطق مختلف کشور هشدار داده شده بود. اکنون مسئولان امیدوارند با شکلگیری ساختار مستقل، بخشی از این مشکلات کاهش یابد.
هوشمندسازی اطلاعات و افزایش پوشش نوآموزان
رئیس سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک در بخش دیگری از سخنان خود به روند ثبت اطلاعات نوآموزان اشاره کرد و گفت: «با اتصال اطلاعات کودکان به سامانه یکپارچه سیدا، امکان رصد لحظهای وضعیت نوآموزان فراهم شده است و بیش از ۷۰ درصد اطلاعات مورد نیاز در این سامانه ثبت شده است.» وی مهمترین دستاورد سالهای اخیر را افزایش پوشش نوآموزان عنوان کرد و افزود: «در نتیجه توسعه زیرساختها، فرهنگسازی و گسترش دسترسی خانوادهها به خدمات آموزشی، میزان پوشش نوآموزان از حدود ۴۲ درصد به بیش از ۷۰ درصد در سالهای ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ رسیده است.» این رشد در حالی اعلام میشود که طی یک سال گذشته موضوع عدالت آموزشی و افزایش دسترسی کودکان مناطق محروم به آموزشهای پیش از دبستان بارها مورد تأکید مسئولان آموزش و پرورش قرار گرفته است. از ابتدای سال ۱۴۰۴ تاکنون نیز برنامههای مختلفی برای شناسایی کودکان بازمانده از آموزش، توسعه مراکز آموزشی در مناطق کمبرخوردار و افزایش مشارکت خانوادهها اجرا شده است.
شیخالاسلام همچنین با اشاره به نقش مراکز غیردولتی در توسعه آموزش کودکان اظهار کرد: «بخش عمده فعالیتهای این حوزه توسط موسسان غیردولتی انجام میشود و از همه افرادی که سرمایه علمی، تجربی و مالی خود را برای تربیت نسل آینده به کار گرفتهاند، قدردانی میکنیم.»
او نقش خانوادهها را نیز در موفقیت برنامههای آموزشی مهم دانست و گفت: «والدینی که به اهمیت آموزش در سالهای نخست زندگی توجه میکنند، در واقع در آینده تحصیلی و اجتماعی فرزندان خود سرمایهگذاری میکنند. پژوهشهای متعدد نشان داده است که کیفیت آموزش در سالهای اولیه زندگی تأثیر مستقیمی بر موفقیتهای بعدی افراد دارد.»
رئیس سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک همچنین به شرایط خاص کشور در ماههای اخیر اشاره کرد و گفت: «همزمانی جنگ دوازدهروزه با فصل ثبتنام نوآموزان نگرانیهایی را درباره کاهش شاخصهای توسعه آموزشی ایجاد کرده بود، اما تلاش کردیم اجازه ندهیم این شرایط بر روند ثبتنام و توسعه آموزش کودکان تأثیر منفی بگذارد.»
زیر ذرهبین فرهنگیان پرس
افزایش پوشش نوآموزان از ۴۲ درصد به بیش از ۷۰ درصد، در صورت تحقق کامل و پایدار، یکی از مهمترین دستاوردهای نظام آموزشی در سالهای اخیر محسوب میشود؛ اما پرسش اصلی اینجاست که آیا توسعه کمی با ارتقای کیفیت آموزشی نیز همراه بوده است یا خیر. تجربه سالهای گذشته نشان داده است که صرف افزایش آمار ثبتنام نمیتواند ضامن موفقیت نظام تعلیم و تربیت باشد. آنچه اهمیت دارد، کیفیت محتوای آموزشی، توانمندسازی مربیان، دسترسی برابر کودکان مناطق محروم و نظارت مؤثر بر عملکرد مراکز آموزشی است. اگرچه ایجاد ساختارهای جدید اداری و سامانههای هوشمند اقدامی مثبت ارزیابی میشود، اما انتظار میرود مسئولان در کنار ارائه آمارهای کمی، گزارشهای شفافی درباره کیفیت خدمات آموزشی، وضعیت نیروی انسانی و میزان تحقق عدالت آموزشی در سراسر کشور نیز منتشر کنند تا خانوادهها و افکار عمومی بتوانند تصویر دقیقتری از وضعیت واقعی آموزش کودکان در ایران داشته باشند.
