یونیسف سه اصل کلیدی برای محافظت روانی کودکان در بحران‌های نظامی معرفی کرده است: ایجاد پیش‌بینی‌پذیری، حفظ آرامش بزرگسالان و باز نگه‌داشتن گفت‌وگو. این راهکارها به خانواده‌ها و معلمان کمک می‌کند تا اضطراب کودکان را مدیریت کنند.

به گزارش فرهنگیان پرس، اسناد بین‌المللی تأکید می‌کنند که آماده‌سازی روانی کودکان برای مواجهه با شرایط ناامن، نقشی حیاتی در کاهش آسیب‌های جنگ دارد.

بر اساس دستورالعمل‌های یونیسف، این آمادگی‌سازی بر سه پایه اصلی پیش‌بینی‌پذیری موقعیت‌ها، الگوسازی آرامش توسط بزرگسالان و حفظ کانال‌های ارتباطی استوار است.

مداخلات مؤثر در این زمینه شامل گوش دادن همدلانه، ارائه اطلاعات شفاف و ایجاد احساس امنیت می‌شود. در این مسیر، پرهیز از انتشار شایعات و مدیریت مصرف اخبار تنش‌زا از توصیه‌های کلیدی به خانواده‌ها و مربیان آموزشی است.
کودکان به‌دقت رفتار و واکنش‌های بزرگسالان را رصد می‌کنند؛ لذا حفظ آرامش ظاهری و اطمینان‌بخشی فعال به آن‌ها ضروری است.

 

تکنیک‌های عملی محافظت روانی

هنگام مواجهه با صداهای انفجار، بزرگسالان باید ابتدا آرامش خود را حفظ کرده و با جملاتی مانند «این همان صدایی است که درباره‌اش صحبت کردیم» احساس کنترل را در کودک ایجاد کنند. در این لحظات، در آغوش گرفتن یا گرفتن دست کودک تأثیر آرام‌بخشی مستقیم دارد. همچنین تهیه کیف اضطراری شامل آب، خوراکی و وسایل آرامش‌بخش همراه با اطلاعات تماس والدین، از اقدامات پیشگیرانه مؤثر است.

پس از هر رویداد تنش‌زا، ایجاد فضای امن برای بیان احساسات و پاسخ‌گویی به پرسش‌های کودکان با جملاتی مانند «می‌دانم ممکن است ترسیده باشی» بسیار مهم‌تر از استفاده از عبارات انکاری همچون «ترس ندارد» است. محدود کردن دسترسی کودکان به اخبار خشن و بازگشت سریع به برنامه‌های روزانه مانند ساعت خواب منظم، وعده‌های غذایی و فعالیت‌های خلاقانه مانند نقاشی، از عوامل کلیدی پیشگیری از اختلالات اضطرابی بلندمدت محسوب می‌شود.

زیر ذره بین فرهنگیان پرس:

غفلت از آماده‌سازی روانی کودکان در بحران‌ها، می‌تواند پیامدهای آموزشی جبران‌ناپذیری داشته باشد.
اضطراب مزمن نه‌تنها یادگیری را مختل می‌کند، بلکه بر سلامت معلمان و خانواده‌ها نیز تأثیر می‌گذارد. راهکار عملی، ادغام این دستورالعمل‌ها در برنامه‌های مدارس و آموزش‌های اولیا و مربیان است.
ایجاد «کلینیک‌های مدرسه‌ای» با حضور روان‌شناسان داوطلب و توزیع بسته‌های آموزشی ساده‌سازی‌شده برای والدین، دو اقدام عاجل در این زمینه است.