هشدار درباره آسیب طرح مقابله با نفوذ به جایگاه علمی
محمدمهدی زاهدی، وزیر پیشین علوم، با انتقاد از بخشهایی از طرح مقابله با نفوذ که منجر به کند شدن ارتباطات علمی با خارج از کشور میشود، هشدار داد که این روند به جایگاه علمی ایران در منطقه و جهان آسیب جدی وارد میکند. وی بر ضرورت رفع گلوگاههای فناوری و حمایت از علوم پایه برای جلوگیری از خلاء علمی در آینده تاکید کرد.
به گزارش فرهنگیان پرس، محمدمهدی زاهدی، وزیر پیشین علوم، در اظهاراتی درباره ضرورت بازنگری در برخی سیاستها، بر اهمیت توجه به بیانات رهبر انقلاب در زمینه نخبگی و رفع گلوگاههای فناوری تاکید کرد. وی معتقد است که برای دستیابی به کنشگری علمی در سطح فراسرزمینی، باید از موانعی که ارتباط با جهان را دشوار میکنند، پرهیز کرد.
زاهدی با اشاره به دیدگاههای مقام معظم رهبری درباره نخبگان، خاطرنشان کرد که تعریف نخبگی اکنون از ابعاد صرفاً علمی و فناوری به سمت مهارتآموزی نیز گسترش یافته است. وی افزود که نخبگانی نظیر معماران، نقاشان ماهر و حتی اندیشهورزان سیاسی که در حوزه بینالملل گرهگشایی میکنند، باید مورد حمایت قرار گیرند.
چالشهای علوم پایه و مهاجرت نخبگان
وزیر پیشین علوم با بیان اینکه توجه به علوم پایه برای جلوگیری از خلاء علمی در آیندهای نزدیک حیاتی است، تاکید کرد که مسئولان در سطوح مختلف از جمله دولت، مجلس و شورای عالی انقلاب فرهنگی باید توجه ویژهای به فارغالتحصیلان این رشتهها داشته باشند. وی خاطرنشان کرد که در حال حاضر نوعی ناامیدی میان دانشآموزان برای ورود به رشتههای علوم پایه وجود دارد که میتواند منجر به فقدان مهندسان خلاق در فناوریهای نوظهور شود.
وی همچنین به موضوع مهاجرت نخبگان اشاره کرد و گفت: «در دو تا سه سال گذشته شاهد مهاجرت نخبگان بهصورت فیزیکی و غیرفیزیکی بودیم؛ بخشی از نخبگان، ایران را رها کردند و رفتند و برخی در ایران هستند اما در مقالاتی که منتشر میکنند آدرس محل کار را یک دانشگاه خارجی میدهند و به ازای آن پول میگیرند.»
گلوگاههای علمی و افت جایگاه بینالمللی
محمدمهدی زاهدی در پاسخ به پرسشی درباره تأثیر طرح مقابله با نفوذ بر ارتباطات علمی، تصریح کرد: «آن قسمتی از طرح مقابله با نفوذ که باعث کند شدن ارتباطات علمی با خارج از کشور میشود به یقین به ضرر کشور است و در افت جایگاه علمی ایران در منطقه و جهان اثرگذار خواهد بود.» وی تأکید کرد که فیلترینگ در فضای مجازی، بحث اصلی در تعاملات علمی نیست و باید گلوگاههای دیگر برطرف شوند.
وزیر پیشین علوم با اشاره به افت رتبه علمی ایران، گفت: «قرار بود سال ۱۴۰۴ رتبه اول علمی در منطقه باشیم. متوسط رتبه ما در جهان ۱۵ بوده است اما الان رتبه ما ۱۸ شده است چراکه حمایت کافی از پژوهشگران و جامعه علمی انجام نمیشود.» وی همچنین معتقد است که عدم توجه به معیشت استادان و کمبود بودجه تحقیق و پژوهش از دیگر چالشهای اساسی است.
زیر ذرهبین فرهنگیان پرس
تحلیل اظهارات وزیر پیشین علوم نشان میدهد که جامعه علمی و آموزشی کشور با یک بنبست ساختاری روبروست. از یک سو، محدودیتهای ناشی از سیاستهای امنیتی و طرحهایی مانند «مقابله با نفوذ» با ایجاد موانع در ارتباطات بینالمللی، مسیر پیشرفت نخبگان را دشوار کرده است و از سوی دیگر، بحران معیشتی و کاهش بودجه تحقیق و پژوهش (که در سالهای گذشته حدود ۴ درصد تولید ناخالص داخلی بوده است)، انگیزهی ماندگاری در کشور را از بین برده است.
مقایسه وضعیت ایران با کشورهایی نظیر ترکیه و عربستان که با سرمایهگذاری بالا در علم و پرداخت گرانتهای تحقیقاتی، جایگاه علمی خود را ارتقا دادهاند، نشاندهنده ضرورت تغییر رویکرد از سیاستهای محدودکننده به سیاستهای تسهیلگر است. برای جلوگیری از مهاجرت فیزیکی و غیرفیزیکی نخبگان، دولت و نهادهای سیاستگذار باید به جای تمرکز بر محدودسازی، بر ایجاد فرصتهای مطالعاتی مشترک، برگزاری کنفرانسهای بینالمللی و بهبود معیشت اساتید تمرکز کنند تا بتوان در بازه ده ساله به مرجعیت علمی دست یافت.
اخبار مرتبط:
هشتگها و برچسبها
https://farhangianpress.ir/?p=77310ما به دقت خبر متعهدیم. اگر خطایی در این گزارش دیدید، از طریق صفحه تماس به ما اطلاع دهید.





دیدگاه شما