به گزارش فرهنگیان پرس، بنیاد ملی علم ایران در راستای تحقق مأموریت خود مبنی بر ترویج علوم و فناوری‌های نوین و تسهیل دسترسی جامعه علمی به آموزش‌های تخصصی، از آغاز انتشار فیلم‌های آموزشی تخصصی حاصل از فراخوان «حمایت از طرح‌های پژوهشی با هدف تولید محصولات آموزش‌محور علوم و فناوری‌های کوانتومی» خبر داد.
بر اساس اعلام روابط عمومی بنیاد ملی علم ایران، با همکاری ستاد توسعه فناوری‌های کوانتوم، لیزر و فتونیک، مجموعه‌ای از طرح‌درس‌های برتر اعضای هیئت‌علمی توانمند بعد از ارزیابی و داوری علمی در بنیاد پذیرفته شده و پس از ارائه دروس در دانشگاه‌های مربوطه، همراه با نظارت علمی بنیاد، فرآیند تولید، ضبط و تدوین محتوای آموزشی آن آغاز شده است.
نخستین درس منتشرشده: مبانی محاسبات کوانتومی
اولین درس ضبط‌شده این مجموعه با عنوان «مبانی محاسبات کوانتومی» شامل چهار جلسه اول دوره، در وبگاه بنیاد علم ایران قرار گرفته است. بر اساس این گزارش، با تداوم فرآیند تولید، ضبط، تدوین و بازبینی، ادامه فیلم‌های این درس و سایر دوره‌ها تکمیل خواهند شد.
این اقدام، در شرایطی انجام می‌شود که علوم و فناوری‌های کوانتومی به‌عنوان یکی از حوزه‌های راهبردی و آینده‌ساز در سطح جهانی شناخته می‌شود و کشورهای مختلف سرمایه‌گذاری گسترده‌ای در تربیت نیروی انسانی متخصص این حوزه آغاز کرده‌اند.
دسترسی رایگان به فیلم‌های آموزشی تخصصی، می‌تواند شکاف موجود میان دانشگاه‌های برخوردار و کم‌برخوردار را تا حدی کاهش دهد و دانشجویان و پژوهشگران سراسر کشور را به آموزش‌های پیشرفته مجهز کند.
زیر ذره بین فرهنگیان پرس
انتشار فیلم‌های آموزشی تخصصی کوانتوم توسط بنیاد ملی علم ایران، گامی مهم در جهت عمومی‌سازی آموزش‌های پیشرفته علمی در کشور است. در شرایطی که تحریم‌ها دسترسی دانشگاه‌های ایران به منابع آموزشی بین‌المللی را محدود کرده و بسیاری از دانشجویان و اساتید در شهرهای کوچک به امکانات آموزشی روز دسترسی ندارند، تولید محتوای آموزشی بومی و انتشار رایگان آن، می‌تواند به‌عنوان یک راهبرد ملی در تقویت زیربنای علمی کشور عمل کند.
نکته قابل تأمل، نسبت این اقدام با نظام آموزش عالی و آموزش و پرورش است. علوم کوانتومی، اگرچه در ظاهر موضوعی تخصصی و دانشگاهی به نظر می‌رسد، اما ریشه‌های آن در آموزش پایه — فیزیک دبیرستان و ریاضیات — نهفته است. اگر قرار است ایران در این حوزه راهبردی به جایگاه شایسته‌ای دست یابد، باید سرمایه‌گذاری در آموزش کوانتوم از همان مدارس و هنرستان‌ها آغاز شود، نه صرفاً در سطح دانشگاه. تجربه کشورهایی مانند چین و آمریکا نشان می‌دهد که موفقیت در فناوری‌های کوانتومی، حاصل سرمایه‌گذاری چندده‌ساله در آموزش پایه و تربیت نیروی انسانی از سنین پایین است.
پرسش دیگر، نسبت میان تولید محتوا و اتصال آن به بازار کار است. فیلم‌های آموزشی، اگرچه دسترسی به دانش را تسهیل می‌کنند، اما به‌تنهایی تضمینی برای تربیت نیروی متخصص و جذب آن در صنعت نیستند. بسیاری از فارغ‌التحصیلان رشته‌های پیشرفته علمی در ایران، پس از پایان تحصیلات با مشکل بیکاری یا عدم تطابق مهارت‌های خود با نیازهای صنعت مواجه می‌شوند. اگر قرار است سرمایه‌گذاری در آموزش کوانتوم به نتیجه برسد، باید مسیر مشخصی برای جذب این نیروها در صنایع داخلی، شرکت‌های دانش‌بنیان و مراکز تحقیقاتی طراحی شود.
در نهایت، باید توجه داشت که آموزش علوم نوین، بدون حمایت پایدار و برنامه‌ریزی بلندمدت، نمی‌تواند به یک جریان مستمر تبدیل شود. تجربه سال‌های گذشته نشان می‌دهد که بسیاری از طرح‌های آموزشی مشابه، پس از مدتی به دلیل قطع بودجه یا تغییر اولویت‌های مدیریتی متوقف شده‌اند. اگر قرار است این فیلم‌های آموزشی، نه یک اقدام مقطعی، بلکه بخشی از یک زیست‌بوم علمی پایدار باشند، باید سازوکاری برای به‌روزرسانی مستمر محتوا، تعامل با دانشگاه‌ها و صنایع، و ارزیابی مستمر اثربخشی آن طراحی شود. تربیت نیروی انسانی متخصص در حوزه کوانتوم، یک سرمایه‌گذاری بلندمدت است که نتایج آن در دهه‌های آینده نمایان خواهد شد؛ فرصتی که اگر از دست برود، جبران آن به‌سادگی ممکن نخواهد بود.
