سرپرست دانشگاه فرهنگیان با تشریح برنامههای جدید این دانشگاه، از حضور ۱۱۲ هزار و ۷۳۱ دانشجو، پیوستن حدود ۲۳ هزار دانشجوی جدید، بازنگری برنامههای درسی و کارورزی، راهاندازی مرکز رشد و نوآوری و حرکت به سمت دانشگاههای جامع استانی خبر داد و تأکید کرد که دانش، معرفت و مهارت باید در نهایت به حل مسئله و تربیت معلم توانمند منجر شود.
به گزارش فرهنگیان پرس، مهرزاد حمیدی، سرپرست دانشگاه فرهنگیان، در آیین آغاز سال تحصیلی جدید این دانشگاه با تأکید بر ضرورت تبدیل ایدهها به نتایج عملی، گفت: «تبدیل ایده به پدیده و تبدیل نیتهای بزرگ به نتیجه، از درسآموزترین موضوعاتی است که باید از آن بهره بگیریم تا بتوانیم اندیشهها و گفتههای خود را در میدان عمل به نتیجه برسانیم.»
حمیدی در این مراسم ضمن تبریک آغاز سال تحصیلی به دانشجویان، استادان و کارکنان دانشگاه فرهنگیان، حضور وزیر آموزش و پرورش را گرامی داشت و با اشاره به پیام آغاز سال تحصیلی، بر اهمیت پیوند میان دانش، معرفت و مهارت تأکید کرد.
او با تشریح تفاوت این سه مفهوم اظهار کرد: «دانش به معنای دانایی، کسب اطلاعات و شناخت درباره یک موضوع یا مقوله علمی است؛ اما معرفت، شناخت دقیق و عمیق مفاهیم و باور نسبت به دانستههاست. وقتی دانش کسب میشود و باور و یقین علمی شکل میگیرد، این دانش به عمل تبدیل میشود و وقتی به عمل تبدیل شد، به مهارت میانجامد.»
سرپرست دانشگاه فرهنگیان افزود: «ما باید با کسب دانش، معرفت و مهارت به حل مسئله برسیم. دانشی که به مهارت تبدیل نشود و مهارتی که به حل مسئله منجر نشود، ارزش لازم را ندارد.» به گفته او، تأکید بر علم نافع و تبدیل آموختهها به توانایی عملی، یکی از محورهای مهمی است که باید در مسیر تربیت معلم مورد توجه قرار گیرد.
حمیدی برای توضیح این رویکرد به موضوع سبک زندگی سالم اشاره کرد و گفت افراد ممکن است درباره اصول یک زندگی سالم اطلاعات زیادی داشته باشند، اما زمانی این دانش اثرگذار خواهد بود که به باور و سپس رفتار عملی تبدیل شود. از نگاه او، همین مسیر باید در آموزش تخصصی دانشجویان دانشگاه فرهنگیان نیز دنبال شود؛ یعنی دانشجو علاوه بر فراگیری مطالب علمی، به درک عمیق و مهارت کاربردی در رشته تخصصی خود برسد.
وی همچنین با اشاره به جایگاه دانشگاه فرهنگیان در نظام تعلیم و تربیت کشور، این دانشگاه را یکی از مراکز مهم تربیت نیروی انسانی آموزش و پرورش دانست و بر نقش استادان و دانشجویان آن در آینده نظام آموزشی تأکید کرد.
۱۱۲ هزار دانشجو در دانشگاه فرهنگیان
حمیدی در ادامه با ارائه آماری از وضعیت فعلی دانشگاه فرهنگیان گفت: «در حال حاضر ۱۱۲ هزار و ۷۳۱ دانشجو در دانشگاه فرهنگیان حضور دارند و ۲۳ هزار و ۴۲۱ نفر نیز در خرداد و شهریور از دانشگاه فارغالتحصیل میشوند و به جمع معلمان کشور میپیوندند.»
به گفته سرپرست دانشگاه فرهنگیان، این دانشگاه دارای ۳۲۱ بلوک خوابگاهی، ۳۱ دانشگاه استانی و بیش از ۹۵ واحد در سراسر کشور است. همچنین نزدیک به ۲۳ هزار دانشجوی جدید نیز قرار است در اواخر مهرماه به مجموعه دانشگاه فرهنگیان اضافه شوند و این دانشگاه در انتظار اعلام اسامی پذیرفتهشدگان از سوی سازمان سنجش آموزش کشور است.
گسترش جمعیت دانشجویی دانشگاه فرهنگیان، همزمان با افزایش نیاز آموزش و پرورش به نیروی انسانی، اهمیت ظرفیتهای آموزشی، رفاهی و تربیتی این دانشگاه را بیشتر کرده است. در چنین شرایطی، توسعه کمی دانشگاه بدون توجه به کیفیت آموزش، کارورزی، امکانات خوابگاهی و توانمندسازی استادان نمیتواند بهتنهایی پاسخگوی نیازهای آینده نظام تعلیم و تربیت باشد.
حرکت از تربیت تکساعتی به تربیت تمامساعتی
سرپرست دانشگاه فرهنگیان از تغییر رویکردهای این دانشگاه در حوزه تربیتی خبر داد و گفت: «در سیاستهای جدید، چرخشها و تحولاتی را در دانشگاه دنبال میکنیم؛ از جمله چرخش از تربیت تکساعتی به تربیت تمامساعتی.»
براساس این رویکرد، فعالیتهای فرهنگی، تربیتی و ورزشی قرار است بیش از گذشته در فضای دانشکدهها و خوابگاهها جریان داشته باشند و از برنامههای محدود و متمرکز ملی به سمت برنامههای فراگیرتر حرکت کنند. همچنین دانشگاه در نظر دارد برنامههای خود را از حالت عرضهمحور به برنامههای تقاضامحور تغییر دهد و استمرار یا توقف فعالیتها را براساس رضایتسنجی و نتایج نظرسنجیها تعیین کند.
حمیدی همچنین از تغییر ساختار مدیریتی دانشگاه سخن گفت و افزود: «حرکت از یک ساختار ستارهمحور به سمت دانشگاههای قطب، نقاط کانونی و مسئولیتپذیر، تقسیم کار ملی، تکیه بر استانها و استفاده بیشتر از ظرفیت استادان، از دیگر رویکردهای جدید دانشگاه است.»
در حوزه نیروی انسانی نیز شایستهسالاری، جوانگرایی، معلمپروری و پاکسازی به عنوان محورهای برنامه دانشگاه مطرح شده است. این تغییرات در شرایطی دنبال میشود که کیفیت تربیت معلم، ارتباط دانشگاه با مدارس و میزان آمادگی دانشجویان برای ورود به محیط واقعی آموزش، از موضوعات تعیینکننده در عملکرد آینده نظام آموزشی به شمار میرود.
حمیدی همچنین از ارسال طرح مدیریت آموزشگاهی به شورای برنامهریزی خبر داد و گفت این طرح با هدف تربیت مدیران و معلمان در دوره کارشناسی ارشد برای حدود ۱۲۰ هزار مدرسه دنبال میشود. به گفته او، توانمندسازی منابع انسانی و تحول در نظام آموزشی نیز از دیگر محورهای برنامه دانشگاه فرهنگیان است.
در بخش آموزشی، بازنگری معماری کلان برنامه درسی، بهروزرسانی برنامههای درسی رشتههای مختلف دانشگاه و تحول در شیوه کارورزی در دستور کار قرار گرفته است. تغییر در کارورزی از اهمیت ویژهای برخوردار است، زیرا دانشجوی تربیت معلم باید بتواند آموختههای نظری خود را در فضای واقعی مدرسه به کار بگیرد و با مسائل روزمره کلاس درس، مدیریت آموزشی و ارتباط با دانشآموزان مواجه شود.
در حوزه پژوهش نیز حمیدی از بازنگری آییننامههای پژوهشی، انتشار کتابهای اصلی به عنوان منابع درسی دانشگاه، راهاندازی مرکز رشد و نوآوری و پارک علم و فناوری در حوزه تعلیم و تربیت خبر داد.
او تأکید کرد حرکت دانشگاه به سمت مرجعیت علمی تنها به سرآمدی علمی محدود نیست و باید با مرجعیت اجتماعی نیز همراه باشد؛ به این معنا که استادان، دانشجویان و همکاران دانشگاه بتوانند در جامعه اثرگذاری بیشتری داشته باشند و نتایج فعالیتهای علمی آنان به نیازهای واقعی نظام تعلیم و تربیت متصل شود.
در بخش توسعه منابع نیز سرپرست دانشگاه فرهنگیان با اشاره به گستردگی این مجموعه در سراسر کشور، بر ضرورت پیشبینی دانشگاههای جامع استانی در مراکز استانها تأکید کرد. به گفته او، اجرای این طرح میتواند مدیریت دانشگاه را تسهیل کند، ساختار نیروی انسانی را تخصصیتر سازد، از حجم فعالیتهای خدماتی بکاهد و زمینه تعامل علمی بیشتر میان رشتهها و دانشجویان را فراهم کند.
در مجموع، برنامههای اعلامشده برای دانشگاه فرهنگیان طیف گستردهای از آموزش، پژوهش، تربیت، منابع انسانی و ساختار مدیریتی را دربرمیگیرد. محور مشترک این برنامهها نیز تلاش برای نزدیکتر کردن آموزش دانشگاهی به نیازهای واقعی مدرسه و نظام تعلیم و تربیت است؛ موضوعی که میزان اجرای عملی آن، به ظرفیت دانشگاهها، استادان، امکانات و سازوکار ارزیابی نتایج وابسته خواهد بود.
زیر ذرهبین فرهنگیان پرس
آنچه در برنامههای جدید دانشگاه فرهنگیان اهمیت بیشتری دارد، فاصله میان «اعلام تحول» و «تحقق تحول» است. تغییر عنوان برنامهها یا بازطراحی ساختارها زمانی اثرگذار خواهد بود که دانشجوی تربیت معلم در پایان دوره، علاوه بر دانش نظری، توانایی واقعی برای مدیریت کلاس، حل مسئله آموزشی، استفاده از روشهای نوین تدریس و مواجهه با مسائل اجتماعی و تربیتی دانشآموزان داشته باشد.
از سوی دیگر، افزایش جمعیت دانشجویان دانشگاه فرهنگیان، ضرورت توجه همزمان به کیفیت و کمیت را پررنگتر میکند. تربیت بیش از ۱۰۰ هزار دانشجو در شبکهای گسترده از واحدهای دانشگاهی، نیازمند سازوکارهای دقیق برای ارزیابی کیفیت آموزش، کارورزی و عملکرد استادان است. اگر قرار باشد حرکت از «تربیت تکساعتی» به «تربیت تمامساعتی» محقق شود، باید نتیجه آن در تجربه روزانه دانشجو و در توانمندی معلم پس از ورود به مدرسه قابل مشاهده باشد.
از این منظر، پیوند میان دانش، معرفت، مهارت و حل مسئله که حمیدی بر آن تأکید کرده، میتواند معیاری برای سنجش میزان موفقیت سایر برنامههای اعلامشده نیز باشد؛ به این معنا که هر طرح آموزشی، پژوهشی یا تربیتی باید در نهایت به بهبود کیفیت تربیت معلم و پاسخگویی مؤثرتر به نیازهای مدرسه منجر شود.
