آزمون سراسری ۱۴۰۵ پس از یک ماه تعویق ناشی از حملات هوایی و شرایط جنگی، از روز گذشته با رقابت داوطلبان گروههای تجربی، هنر و زبان آغاز شد و امروز با حضور ۴۶۳ هزار و ۵۴۷ داوطلب گروههای ریاضی و انسانی ادامه یافت. این آزمون در حالی برگزار میشود که بیش از ۶۵ درصد از یک میلیون و ۷۰ هزار داوطلب را زنان تشکیل میدهند و سازمان سنجش از تسهیلات ویژه برای آسیبدیدگان جنگ خبر داده است.
به گزارش فرهنگیان پرس، آزمون سراسری ۱۴۰۵ برای پذیرش دانشجو در دورههای روزانه، نوبت دوم، دانشگاه پیام نور، مؤسسات غیرانتفاعی و دانشگاه آزاد اسلامی، پس از کشوقوسهای فراوان ن نهایت در روزهای ۲۹ و ۳۰ مردادماه برگزار شد. این آزمون در حالی کلید خورد که همهساله در تیرماه برگزار میشد، اما امسال به دنبال حملات متجاوزانه آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران و متعاقب آن تعویق امتحانات نهایی، برگزاری آن با یک ماه تأخیر به پایان مرداد موکول شد.
وزیر آموزش و پرورش پیش از این تأکید کرده بود که شرایط جنگی نباید موجب تأخیر در برگزاری کنکور شود و دستگاههای ذیربط برای برگزاری امن آزمون هماهنگهای لازم را انجام دادهاند. با این حال، مرکز پژوهشهای مجلس در خردادماه امسال سناریوهای مختلف برگزاری کنکور در شرایط جنگ را بررسی و پیشنهادهای عملیاتی ارائه کرده بود که نشان از دغدغه جدی متولیان برای حفظ نظم آموزشی در بحران دارد.
روز گذشته، پنجشنبه ۲۹ مرداد، نوبت صبح به رقابت داوطلبان گروه آزمایشی علوم تجربی اختصاص داشت و نوبت بعدازظهر میزبان داوطلبان گروههای هنر و زبانهای خارجی بود. امروز جمعه ۳۰ مرداد نیز از ساعت ۸ صبح، گروههای ریاضی و فنی با ۱۳۵ هزار و ۸۱۳ داوطلب و علوم انسانی با ۳۲۷ هزار و ۷۳۴ داوطلب به رقابت پرداختند.
بر اساس آمار رسمی سازمان سنجش، از مجموع بیش از یک میلیون و ۷۰ هزار داوطلب ثبتنامکننده، سهم زنان ۶۵ درصد و سهم مردان ۳۵ درصد است. این رقم در سال ۱۴۰۰ به ترتیب ۶۰ و ۴۰ درصد بود و طی چند سال اخیر، سهم زنان با رشد ۵ درصدی همراه شده است که نشان از افزایش چشمگیر تمایل دختران برای حضور در عرصه آموزش عالی دارد.
داوطلبان گروه ریاضی و فنی امروز دو دفترچه اختصاصی شامل ۱۰۵ سوال دریافت کردند که ۱۴۵ دقیقه برای پاسخگویی به آنها زمان در نظر گرفته شده است. دفترچه اول شامل ۴۰ سوال ریاضیات با ۷۰ دقیقه زمان و دفترچه دوم شامل ۶۵ سوال فیزیک و شیمی با ۷۵ دقیقه زمان پاسخگویی است. همچنین دفترچه سوم ویژه متقاضیان دانشگاههای فرهنگیان و تربیت دبیر شهید رجایی شامل ۴۰ سوال با ۶۰ دقیقه زمان پاسخگویی خواهد بود.
داوطلبان گروه علوم انسانی نیز با ۱۶۰ سوال در مدت ۱۶۰ دقیقه به رقابت پرداختند. دفترچه اول این گروه شامل ۸۰ سوال ریاضی، زبان و ادبیات فارسی، علوم اجتماعی و روانشناسی با ۸۵ دقیقه زمان و دفترچه دوم شامل ۸۰ سوال زبان عربی، تاریخ و جغرافیا، فلسفه و منطق و اقتصاد با ۷۵ دقیقه زمان پاسخگویی است. متقاضیان دانشگاه فرهنگیان و تربیت دبیر شهید رجایی در این گروه نیز دفترچه جداگانهای با ۴۰ سوال و ۶۰ دقیقه زمان دریافت کردند.
آزمون سراسری امسال در ۴۱۵ شهرستان، ۵۸۶ حوزه اصلی و یک هزار و ۷۱۴ حوزه فرعی در سراسر کشور برگزار میشود که نشان از وسعت بینظیر برگزاری این رویداد ملی حتی در شرایط جنگی دارد.
یکی از مهمترین ابهامات داوطلبان و خانوادهها، زمان اعلام نتایج است. رئیس سازمان سنجش آموزش کشور با اشاره به تعویق یکماهه کنکور، اعلام کرد: نتایج اولیه ۲۶ و ۲۷ شهریور اعلام میشود و در ادامه بازه زمانی چند روزه حدود یک هفته برای انتخاب رشته در نظر گرفته شده است. نتایج نفی نیز آبان ماه اعلام خواهد شد تا نیمسال تحصیلی اول با اندکی تأخیر آغاز شود.
رئیس سازمان سنجش درباره ظرفیت پذیرش دانشگاهها گفت: ظرفیتهای لازم لحاظ شده است تا تمام شرکتکنندگان بتوانند در رشتههای مختلف امکان قبولی داشته باشند. در رشته پزشکی حدود ۱۸ هزار ظرفیت داریم که در مرحله پذیرش ممکن است کمی افزایش یابد. او تأکید کرد که نسبت به سال قبل در حوزه ظرفیتها تغییرات خاصی نداشتهایم و تعداد متقاضیان نیز در حد چند ده هزار نفر تغییر داشته است.
اما یکی از حساسترین موضوعات مطرح شده، وضعیت داوطلبانی است که در جریان جنگ آسیب دیدهاند. رئیس سازمان سنجش در این باره توضیح داد: برای این داوطلبان امتیازات ویژهای در نظر گرفته شده است. حسب تأکید وزیر علوم، قرار بود برای متقاضیانی که خانه آنها در جریان جنگ دچار تخریب شده و کتابها و جزوههایشان زیر آوار مانده، تسهیلاتی ارائه شود. او افزود: در این زمینه چند جلسه با نهادهای مختلف از جمله هلال احمر و شهرداری برگزار کردیم تا جامعه هدف شناسایی و تسهیلات لازم ارائه شود، اما این طرح هنوز به طور کامل انجام نشده است. تلاش کردهایم در زمینه جمعآوری اطلاعات اقداماتی انجام دهیم تا بتوانیم این موضوع را به آزمون سال ۱۴۰۵ برسانیم.
زیر ذرهبین فرهنگیان پرس
تعویق یکماهه کنکور به دلیل جنگ، هرچند با تدبیر مسئولان به سرانجام رسید، اما پرسش اساسی این است که آیا زیرساختهای آموزشی و روانی برای جبران این تأخیر یکماهه فراهم شده است؟ داوطلبانی که ماهها در شرایط روانی ناشی از جنگ و ناامنی به سر بردهاند، چگونه میتوانند در فضای آزمون سراسری تمرکز لازم را داشته باشند؟ تجربه سالهای گذشته نشان داده که هرگونه تغییر در زمان برگزاری کنکور، به ویژه در شرایط بحرانی، میتواند سطح استرس و اضطراب داوطلبان را به شدت افزایش دهد.
از سوی دیگر، وعده تسهیلات برای داوطلبان آسیبدیده جنگ، اگرچه اقدامی ارزشمند است، اما ابهامات جدی در نحوه اجرای آن وجود دارد. شناسایی دقیق جامعه هدف، ارائه امتیازات عادلانه و جلوگیری از سوءاستفادههای احتمالی، نیازمند شفافیت کامل و نظارت جدی است. همچنین با توجه به افزایش ۵ درصدی سهم زنان در کنکور طی سالهای اخیر، آیا سیاستهای آموزش عالی برای پاسخگویی به این تغییر جمعیتی و نیازهای شغلی و تحصیلی زنان برنامهریزی مناسبی دارد؟
آنچه مسلم است، کنکور ۱۴۰۵ نه فقط یک آزمون علمی، بلکه آزمونی برای سنجش توانایی نظام آموزشی کشور در مدیریت بحران و حفظ عدالت آموزشی در سختترین شرایط ممکن است. فرهنگیان و خانوادهها چشمانتظار شفافیت در فرآیند اعلام نتایج، تخصیص عادلانه ظرفیتها و تحقق وعدههای داده شده به داوطلبان آسیبدیده هستند.
