جامعه پزشکی ایران نسبت بروز یک فاجعه انسانی در حوزه سلامت روان کودکان و نوجوانان هشدار داده است. وحید شریعت، رئیس انجمن روانپزشکی ایران، از کمبود شدید و نگرانکننده تختهای روانپزشکی ویژه کودک و نوجوان در کشور خبر داده است.
به گفته وی، این کمبود به حدی جدی است که در صورت اقدام به خودکشی یک نوجوان، پیدا کردن یک تخت بستری برای وی به «چالش بسیار بزرگی» تبدیل میشود. این وضعیت نه تنها در پایتخت، بلکه برای شهرهای اطراف نیز به شکلی بحرانی وجود دارد.
علل یک بحران ساختاری: از تعرفههای پایین تا فرار متخصصان
شریعت، ریشه این بحران را در مشکلات ساختاری نظام سلامت و تعرفههای پایین پزشکی دانست. وی با بیان اینکه تمایل پزشکان برای ورود به فوقتخصص روانپزشکی کودک و نوجوان بسیار کاهش یافته است، توضیح داد: این آسیب به تمام رشتههای پزشکی وابسته به ویزیت، از جمله روانپزشکی وارد شده است.
رئیس انجمن روانپزشکی ایران در تشریح این موضوع گفت: ویزیت سالها پایین نگه داشته شده و عملاً رشتههایی مانند داخلی، روانپزشکی و اطفال که مبتنی بر ویزیت هستند، دچار آسیب زیادی شدند. این امر موجب شده افراد تمایلی به این رشتهها نداشته باشند.
وقت زیاد، هزینه کم: معادله ناسازگار سلامت روان
شریعت به طور مشخص به عدم تناسب وقت و هزینه در روانپزشکی کودک اشاره کرد و افزود: یک ویزیت کودک و نوجوان ممکن است تا دو برابر یک بزرگسال نیاز به صرف وقت داشته باشد، در حالی که هزینه ویزیت ممکن است تنها ۱۰ درصد بیشتر باشد. بنابراین منطقی است که بسیاری از افراد تمایلی به ورود به این حوزه نداشته باشند.
این مقیم مسائل روانپزشکی با هشدار درباره اشباع کامل ظرفیت موجود گفت: هر تختی روانپزشکی کودک و نوجوان که وجود دارد تقریباً به صورت تمام وقت پر است. ضریب اشغال این بخشها به صددرصد میرسد و هیچ تخت خالی وجود ندارد. به محض مرخصی یک بیمار، فرد دیگری بستری میشود و تعدادی نیز در نوبت انتظار هستند.
علل شایع بستری؛ از پرخاشگری تا خودکشی
وی در ادامه به مهمترین دلایل بستری شدن در این بخشها اشاره کرد و گفت: در سنین نوجوانی، پرخاشگری و اقدام به خودکشی معمولاً از علائم رایج است. همچنین علائم مربوط به اختلالات اوتیسم در موارد شدید، یا افرادی که مشکلات خانوادگی جدی دارند و اختلالات رفتاری کودک نیز از دیگر دلایل بستری هستند.
این هشدار کارشناسی در شرایطی مطرح میشود که به نظر میرسد نظام سلامت ایران نه تنها در تأمین زیرساختهای فیزیکی، بلکه در جبران خدمات نیروهای متخصص خود نیز با چالشهای بنیادین روبرو است. ادامه این روند میتواند به بهای از دست رفتن سلامت روان یک نسل از کودکان و نوجوانان ایرانی تمام شود.
