مدیرکل امور تربیتی، مشاوره و مراقبت در برابر آسیب‌های اجتماعی وزارت آموزش و پرورش، در نشست با راهبران برنامه درسی استان‌ها در مجموعه تاریخی دارالفنون، بر ضرورت تلفیق فعالیت‌های پرورشی در متن برنامه درسی تأکید کرد و گفت: برنامه درسی ملی، نقطه عزیمت تحول در نظام تعلیم و تربیت است و اگر آموزش به‌درستی محقق شود، باید به همان اندازه به تربیت نیز توجه شود. او با اشاره به اینکه بر اساس سند تحول بنیادین، ایفای نقش تربیتی وظیفه همه عوامل مدرسه است، افزود: فعالیت‌های پرورشی نباید خارج از برنامه درسی تعریف شوند؛ چراکه در این صورت در اولویت دوم مدارس قرار می‌گیرند. این رویکرد جدید که با همکاری معاون پرورشی و سازمان پژوهش طراحی شده، به دنبال کاهش بار اجرایی مدارس و افزایش اثربخشی فعالیت‌های تربیتی است.
به گزارش فرهنگیان پرس، سمیه سادات ابراهیمی، مدیرکل امور تربیتی، مشاوره و مراقبت در برابر آسیب‌های اجتماعی وزارت آموزش و پرورش، در نشست صمیمانه راهبران برنامه درسی از استان‌های سراسر کشور که در مجموعه تاریخی دارالفنون برگزار شد، با اشاره به جایگاه برنامه درسی در تحقق تحول آموزشی، اظهار کرد: «برنامه درسی ملی، نقطه عزیمت تحول در نظام تعلیم و تربیت است و اگر آموزش به‌درستی محقق شود، باید به همان اندازه به تربیت نیز توجه شود.» او با تأکید بر اینکه همه ارکان مدرسه نقش تربیتی دارند، افزود: «بر اساس سند تحول بنیادین آموزش و پرورش، ایفای نقش تربیتی و مشاوره‌ای وظیفه همه عوامل مدرسه است و به همین دلیل، آموزش و پرورش دو مقوله جدا از یکدیگر نیستند، بلکه در کنار هم زمینه‌ساز رشد همه‌جانبه دانش‌آموزان خواهند بود.»
ابراهیمی با اشاره به همکاری مستمر معاون پرورشی و فرهنگی وزارت آموزش و پرورش با سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی در فرآیند طراحی زیست‌بوم جدید برنامه درسی، گفت: «از آغاز این طرح، نمایندگان معاون پرورشی و فرهنگی وزارت آموزش و پرورش در کارگروه‌های تخصصی حضور داشته‌اند و تلاش شده است تا فعالیت‌های تربیتی به‌گونه‌ای طراحی شوند که در متن برنامه درسی قرار گیرند و بخشی از فرآیند رسمی یادگیری باشند.»
مدیرکل امور تربیتی، مشاوره و مراقبت در برابر آسیب‌های اجتماعی، یکی از مهم‌ترین دستاوردهای این رویکرد را کاهش بار اجرایی مدارس دانست و اظهار کرد: «بسیاری از برنامه‌های تربیتی، از جمله جشن تکلیف، مهارت‌آموزی، نظام مراقبت اجتماعی دانش‌آموزان (نماد) و برنامه‌های پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی، نباید به‌عنوان فعالیت‌هایی مستقل و جداگانه اجرا شوند، بلکه لازم است در دل برنامه درسی جای گیرند تا هم اجرای آنها برای مدارس تسهیل شود و هم اثربخشی بیشتری داشته باشند.»
او در ادامه تصریح کرد: «زمانی که فعالیت‌های پرورشی خارج از برنامه درسی تعریف می‌شوند، طبیعی است که در اولویت دوم مدارس قرار بگیرند؛ در حالی که اگر این فعالیت‌ها در متن برنامه درسی قرار گیرند، به بخشی از فرآیند یادگیری تبدیل خواهند شد و نقش مؤثرتری در تربیت دانش‌آموزان ایفا خواهند کرد.» ابراهیمی با اشاره به رویکرد «پرورشی نوین» خاطرنشان کرد: «تربیت در مدرسه باید در متن کلاس درس جریان داشته باشد و از طریق فعالیت‌هایی همچون گفت‌وگو، بازی، کار در کلاس، تحلیل و نقد فیلم و سایر تجربه‌های یادگیری، زمینه رشد تفکر، مهارت‌های اجتماعی و شخصیت دانش‌آموزان را فراهم کند.»
بررسی پیشینه موضوع نشان می‌دهد که رویکرد تلفیق آموزش و پرورش، همواره یکی از دغدغه‌های اصلی نظام تعلیم و تربیت کشور بوده است. سند تحول بنیادین آموزش و پرورش که در سال ۱۳۹۰ به تصویب رسید، بر ضرورت تحقق «حیات طیبه» و تربیت همه‌جانبه دانش‌آموزان در ابعاد مختلف تأکید دارد . همچنین برنامه درسی ملی که مبتنی بر مبانی نظری سند تحول تدوین شده، حوزه‌های یازده‌گانه تربیت و یادگیری را شامل می‌شود که از جمله آنها می‌توان به حوزه‌های «آداب و مهارت‌های زندگی»، «سلامت و تربیت بدنی» و «کار و فناوری» اشاره کرد . با این حال، آنچه در سال‌های اخیر به عنوان یک چالش جدی مطرح بوده، فاصله میان این اسناد بالادستی با اجرای عملی در مدارس است. بسیاری از فعالیت‌های پرورشی به‌صورت جزیره‌ای و خارج از بستر کلاس درس تعریف می‌شوند که این امر نه‌تنها بار اجرایی مضاعفی بر دوش معلمان و مدارس وارد کرده، بلکه اثربخشی آنها را نیز به شدت کاهش داده است. بر اساس گزارش‌های موجود، در زیست‌بوم جدید برنامه درسی دوره اول ابتدایی، فعالیت‌های پرورشی به‌صورت تلفیقی در متن برنامه آموزشی قرار گرفته‌اند تا اثربخشی فعالیت‌های تربیتی افزایش یابد . این اقدام که با همکاری سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی و معاونت پرورشی انجام شده، می‌تواند الگویی برای سایر دوره‌های تحصیلی نیز باشد.
زیر ذره‌بین فرهنگیان پرس
آنچه از اظهارات مدیرکل امور تربیتی و رویکرد جدید طراحی زیست‌بوم برنامه درسی برمی‌آید، نشان از عزم جدی مسئولان برای تحقق رویکرد تلفیق آموزش و تربیت دارد. این اقدام که نتیجه ماه‌ها همفکری و همکاری میان معاونت پرورشی و سازمان پژوهش است، گامی بلند در جهت کاهش بار اجرایی مدارس و افزایش اثربخشی فعالیت‌های تربیتی محسوب می‌شود. با این حال، تحقق این رویکرد نیازمند تغییر نگاه سنتی به تربیت در مدارس و توانمندسازی معلمان برای اجرای فعالیت‌های تربیتی در متن کلاس درس است. آنچه بیش از طراحی زیست‌بوم جدید اهمیت دارد، نظارت بر اجرای دقیق آن در مدارس و ارائه بازخوردهای مستمر برای اصلاح و بهبود فرآیند است. همچنین با توجه به اینکه راهبران برنامه درسی به‌عنوان سفیران اجرای این رویکرد معرفی شده‌اند، ضرورت دارد شبکه تخصصی آنها با آموزش‌های مناسب و پشتیبانی مستمر تقویت شود تا بتوانند نقش مؤثری در استقرار پایدار این رویکرد در مدارس سراسر کشور ایفا کنند. امید است این حرکت، سرآغازی برای تحول واقعی در نظام تعلیم و تربیت و تحقق شعار «هر مدرسه یک کانون تربیتی» باشد.
https://farhangianpress.ir/?p=70150
