وزیر آموزش‌وپرورش با تأکید بر ضرورت استمرار آموزش در شرایط دشوار، از تدوین و ابلاغ دستورالعمل مدیریت فعالیت مدارس خبر داد و خواستار واکنش سریع مسئولان استانی به شایعات درباره وضعیت مدارس شد. علیرضا کاظمی همچنین بر اتخاذ تصمیم‌های متناسب با شرایط هر منطقه، تقویت خدمات مشاوره‌ای دانش‌آموزان و ارزیابی اثربخشی برنامه‌های پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی تأکید کرد؛ رویکردی که حفظ ارتباط دانش‌آموزان با مدرسه و تداوم جریان یادگیری را در اولویت قرار می‌دهد.
به گزارش فرهنگیان پرس، علیرضا کاظمی، وزیر آموزش‌وپرورش، روز یکشنبه ۱۹ مهرماه در نشست برنامه ملی نظام مراقبت اجتماعی دانش‌آموزان (نماد)، با رد شایعه الزام دانش‌آموزان به حضور در کلاس با پلاک حاوی نام، بر ضرورت مقابله به‌موقع با اخبار جعلی و استمرار جریان آموزش تأکید کرد. وی از مدیران کل آموزش‌وپرورش استان‌ها و مسئولان روابط عمومی خواست با اطلاع‌رسانی دقیق و روشنگرانه، مانع گسترش شایعات درباره فعالیت مدارس شوند و اعلام کرد تصمیم‌گیری برای مدیریت شرایط آموزشی باید متناسب با وضعیت هر منطقه انجام شود.
اظهارات وزیر آموزش‌وپرورش در شرایطی مطرح شده است که انتشار اخبار تأییدنشده درباره وضعیت مدارس می‌تواند نگرانی دانش‌آموزان، خانواده‌ها و معلمان را افزایش دهد. کاظمی تأکید کرده است که وزارت آموزش‌وپرورش با اتخاذ تصمیم‌های منطقه‌ای، موردی و کوتاه‌مدت، اجازه نخواهد داد ارتباط دانش‌آموزان با مدرسه و فرایند یادگیری قطع شود.
بر اساس توضیحات ارائه‌شده در این نشست، دستورالعمل استمرار جریان آموزش تدوین و ابلاغ شده است تا مسئولان استانی بتوانند متناسب با شرایط موجود درباره شیوه برگزاری کلاس‌ها تصمیم بگیرند. این تصمیم‌ها ممکن است در برخی مناطق به تغییر موقت شیوه آموزش منجر شود؛ با این حال، اصل مورد تأکید وزارتخانه، حفظ دسترسی دانش‌آموزان به آموزش است.
مدیریت مدارس؛ تصمیم‌گیری متناسب با شرایط هر منطقه
وزیر آموزش‌وپرورش با اشاره به تجربه استان هرمزگان، از تلاش مسئولان این استان برای استمرار آموزش قدردانی کرد و خواستار برنامه‌ریزی به‌گونه‌ای شد که حتی در شرایط دشوار نیز امکان دسترسی دانش‌آموزان به آموزش فراهم بماند.
اتخاذ تصمیم‌های متناسب با شرایط محلی می‌تواند به مدیران آموزش‌وپرورش کمک کند تا با در نظر گرفتن امکانات موجود، وضعیت مدارس و شرایط دانش‌آموزان، درباره نحوه برگزاری کلاس‌ها تصمیم بگیرند. با این حال، اجرای چنین رویکردی مستلزم اطلاع‌رسانی شفاف، تعیین مسئولیت‌ها و هماهنگی میان ستاد وزارتخانه، ادارات کل استان‌ها و مدیران مدارس است.
در چنین شرایطی، خانواده‌ها باید بتوانند اطلاعات مربوط به تعطیلی احتمالی، تغییر شیوه آموزش یا نحوه حضور دانش‌آموزان را از منابع رسمی دریافت کنند. انتشار خبرهای متناقض یا تأخیر در اعلام تصمیم‌ها ممکن است برنامه‌ریزی خانواده‌ها را مختل کند و به سردرگمی دانش‌آموزان و معلمان بینجامد.
شایعه مربوط به الزام دانش‌آموزان به استفاده از پلاک حاوی نام نیز از جمله موضوعاتی بود که وزیر آموزش‌وپرورش آن را نمونه‌ای از اخبار جعلی دانست. در مواجهه با چنین مطالبی، ضروری است اطلاعیه‌های رسمی به‌روشنی اصل موضوع را توضیح دهند و اطلاعات نادرست را بدون ابهام اصلاح کنند. صرف تکذیب یک شایعه، بدون ارائه اطلاعات کافی درباره واقعیت موجود، ممکن است برای رفع نگرانی مخاطبان کافی نباشد.
تقویت مشاوره و مراقبت اجتماعی دانش‌آموزان
بخش دیگری از سخنان کاظمی به ضرورت توسعه خدمات مشاوره‌ای و هدایت تحصیلی اختصاص داشت. او با قدردانی از مشاوران آموزش‌وپرورش، خواستار گسترش خدمات مشاوره‌ای رایگان در میدان‌ها و فضاهای عمومی شهرها شد تا دانش‌آموزان و خانواده‌ها بتوانند آسان‌تر به راهنمایی‌های تخصصی دسترسی پیدا کنند.
وزیر آموزش‌وپرورش همچنین بر ضرورت ارتقای کیفیت خدمات مراکز مشاوره تأکید کرد و خواستار تدوین شاخص‌هایی برای سنجش اثربخشی مداخلات روان‌شناختی و اجتماعی شد. از نگاه وی، استمرار برنامه‌های پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی دانش‌آموزان و پرورش استعدادهای آنان باید از اولویت‌های نظام تعلیم‌وتربیت باقی بماند.
برنامه ملی نظام مراقبت اجتماعی دانش‌آموزان، معروف به «نماد»، با هدف شناسایی، پیشگیری و مداخله در آسیب‌های اجتماعی دانش‌آموزان اجرا می‌شود. این برنامه بر همکاری مدرسه، خانواده، مشاوران و دستگاه‌های مسئول برای شناسایی به‌موقع مشکلات و ارجاع دانش‌آموزان نیازمند حمایت تأکید دارد.
پیشینه اجرای این برنامه نیز نشان می‌دهد که موضوع مراقبت اجتماعی دانش‌آموزان در سال‌های گذشته در دستور کار آموزش‌وپرورش قرار داشته است. در ۱۵ دی ۱۴۰۴، خبرگزاری تسنیم از راه‌اندازی قابلیت ارجاع برخط در سامانه نماد و همکاری ۱۴ دستگاه برای رسیدگی به آسیب‌های اجتماعی دانش‌آموزان خبر داد. این قابلیت با هدف شناسایی به‌موقع دانش‌آموزان در معرض آسیب و فراهم‌کردن امکان ارجاع سریع و محرمانه آنان به نهادهای مرتبط معرفی شده بود.
همچنین در خرداد ۱۴۰۴، آموزش‌وپرورش از ارائه خدمات روان‌شناختی رایگان از طریق خط ملی نماد با شماره ۱۵۷۰ و مراکز مشاوره حضوری خبر داده بود. این خدمات با هدف حمایت روانی از دانش‌آموزان و خانواده‌ها پس از حوادث دشوار و کاهش پیامدهای روانی بحران‌ها ارائه می‌شد.
کاظمی در نشست اخیر، علاوه بر تقویت خدمات مشاوره‌ای، بر همکاری با شوراهای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر در استان‌ها، به‌ویژه در مناطق هدف و آسیب‌پذیر، تأکید کرد. این همکاری می‌تواند در شناسایی عوامل خطر و هماهنگی خدمات حمایتی نقش داشته باشد؛ مشروط بر آنکه اقدامات انجام‌شده با نیازهای واقعی دانش‌آموزان متناسب باشد و محرمانگی اطلاعات آنان حفظ شود.
زیر ذره‌بین فرهنگیان پرس
تأکید بر استمرار آموزش و مقابله با شایعات، زمانی به نتیجه مطلوب می‌رسد که تصمیم‌های مدیریتی با اطلاع‌رسانی به‌موقع و حمایت عملی از دانش‌آموزان همراه باشد. در شرایطی که وضعیت مدارس ممکن است در مناطق مختلف متفاوت باشد، خانواده‌ها بیش از هر چیز به اطلاعات رسمی، روشن و قابل اتکا نیاز دارند. مسئولان آموزش‌وپرورش باید مشخص کنند هر تصمیم در چه محدوده‌ای اجرا می‌شود، چه مدت اعتبار دارد و دانش‌آموزان از چه طریقی می‌توانند آموزش خود را ادامه دهند.
از سوی دیگر، نظام مراقبت اجتماعی دانش‌آموزان نباید به غربالگری، ثبت اطلاعات یا برگزاری جلسات محدود بماند. اثربخشی این برنامه به شناسایی دقیق مشکلات، دسترسی به مشاوران متخصص، پیگیری وضعیت دانش‌آموزان و همکاری واقعی میان مدرسه، خانواده و نهادهای حمایتی وابسته است. معلمان نیز نباید بدون آموزش تخصصی و امکانات کافی، مسئولیت مداخلات روان‌شناختی و اجتماعی پیچیده را بر عهده بگیرند.
انتظار می‌رود وزارت آموزش‌وپرورش ضمن تقویت اطلاع‌رسانی رسمی، نتایج اقدامات مربوط به استمرار آموزش و عملکرد برنامه نماد را به‌صورت مستمر ارزیابی کند. معیار موفقیت در مدیریت شرایط دشوار، نه صرفاً تکذیب شایعات یا صدور دستورالعمل، بلکه حفظ کیفیت یادگیری، آرامش خانواده‌ها و دسترسی دانش‌آموزان به حمایت‌های آموزشی و روانی است.
