به گزارش فرهنگیان پرس، اداره کل هواشناسی استان تهران روز گذشته (دوشنبه) با انتشار هشدار سطح زرد، اعلام کرد که دمای هوای استان طی روزهای آینده تا ۴ درجه سانتیگراد افزایش خواهد یافت و همزمان با این گرمای بیسابقه، میزان اشعه فرابنفش خورشید (UV) نیز تا روز جمعه (۱۹ تیرماه) به سطح خطرناک خواهد رسید. بر اساس این گزارش، شاخص اشعه فرابنفش در ساعات میانی روز (۱۰ تا ۱۶) به بالاترین میزان خود خواهد رسید و این شرایط برای تمامی گروههای سنی، به ویژه کودکان، سالمندان و بیماران قلبی و تنفسی، هشداردهنده ارزیابی شده است. رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا، صادق ضیاییان، در این باره گفته است که «از قرنها قبل مردم ایران تحت تأثیر اشعه فرابنفش خورشید قرار داشته و با اتخاذ تدابیری با آن سازگاری پیدا کردهاند»؛ با این حال، شرایط اقلیمی کنونی و افزایش بیسابقه دما در سال جاری، این سازگاری طبیعی را به چالش کشیده است.
اشعه فرابنفش خورشید که شدت آن به عواملی همچون زاویه تابش خورشید، موقعیت جغرافیایی، ارتفاع از سطح دریا و وضعیت ابرناکی وابسته است، در سالهای اخیر به دلیل تغییرات اقلیمی و کاهش لایه ازن، به یکی از مخاطرات جدی سلامت عمومی تبدیل شده است. این اشعه نهتنها بر سلامت انسان تأثیر میگذارد و میتواند موجب ضایعات پوستی، صدمات چشمی و تضعیف سیستم ایمنی بدن شود، بلکه بر ترکیب تروپوسفر و کیفیت هوا نیز اثرگذار است و به گفته کارشناسان، میتواند به اختلال در فرآیند فتوسنتز، زمان گلدهی و چرخه مواد مغذی در گیاهان و محصولات کشاورزی منجر شود. این موضوع به ویژه برای جامعه کشاورزی و باغداران استان تهران که این روزها در اوج فصل برداشت محصولات تابستانی به سر میبرند، میتواند تبعات اقتصادی سنگینی به همراه داشته باشد.
بر اساس اعلام هواشناسی، پدیده افزایش اشعه فرابنفش در کشور ما به دلیل موقعیت جغرافیایی و ارتفاع از سطح دریا، بهویژه در طول تابستان، عمدتاً در وضعیت «خیلی زیاد» یا «خطرناک» قرار دارد و معمولاً هر روزه در بین ساعت ۱۰ تا ۱۶ رخ میدهد. اداره کل هواشناسی استان تهران با صدور این هشدار سطح زرد، از شهروندان خواسته است که اقدامات مراقبتی جدی را در دستور کار قرار دهند. از جمله این توصیهها میتوان به پرهیز از حضور طولانیمدت سالمندان و خردسالان در فضای باز، پرهیز از فعالیت سنگین و طولانیمدت در فضای باز، مدیریت مصرف حاملهای انرژی (برق و آب) که در پی افزایش دما و استفاده گسترده از وسایل سرمایشی، شبکه توزیع برق را با فشار مضاعفی مواجه خواهد کرد، استفاده از لباسهای روشن، عینک آفتابی استاندارد و کلاه جهت محافظت در برابر اشعه مضر خورشید، نوشیدن کافی آب و مایعات هنگام حضور در فضای باز و بهینهسازی برنامه آبیاری و حفاظت از محیط زیست اشاره کرد.
زیر ذرهبین فرهنگیان پرس
بررسی دادههای هواشناسی در یک سال اخیر نشان میدهد که پدیده افزایش شدید اشعه فرابنفش در استان تهران، به یکی از چالشهای زیستمحیطی پایدار تبدیل شده است. از ابتدای سال ۱۴۰۴ تا امروز، سازمان هواشناسی دستکم ۶ بار نسبت به افزایش شاخص UV در استان تهران هشدار داده است که رکورد آن مربوط به اوایل تیرماه سال جاری با شاخص ۱۲ (در سطح خطرناک) بوده است. این در حالی است که در سالهای گذشته، چنین هشدارهایی عمدتاً محدود به نیمه دوم تابستان بود؛ اما امسال به دلیل استقرار زودهنگام سامانه پرفشار جنبحاره و کاهش چشمگیر بارشها در فصل بهار، شاهد تشدید این پدیده از اوایل تیرماه هستیم. نکته نگرانکننده در این میان، بیتوجهی بسیاری از شهروندان به هشدارها و تداوم حضور دانشآموزان در محیطهای باز و زمینهای ورزشی در ساعات اوج تابش است. با توجه به اینکه مدارس در ایام امتحانات نهایی و با شرایط خاص جنگی، همچنان به فعالیت خود ادامه میدهند، ضرورت دارد وزارت آموزش و پرورش با همکاری سازمان هواشناسی، دستورالعملی ویژه برای حفاظت از سلامت دانشآموزان و فرهنگیان در مواجهه با این پدیده خطرناک تدوین و ابلاغ کند. برگزاری کلاسهای درس در ساعات ابتدایی روز، تأمین سایهبان مناسب در حیاط مدارس و انجام ورزش صبحگاهی پیش از ساعت ۹، میتواند تا حد زیادی از بروز آسیبهای جبرانناپذیر پوستی و چشمی در نسل آیندهساز کشور جلوگیری کند.
