به گزارش فرهنگیان پرس، محمدرضا شالبافان، مدیر دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت، در گفتوگو با ایلنا اقدامات این دفتر در مدیریت بحران روانی ناشی از جنگ را تشریح کرد.
او تأکید کرد: پیش از آغاز درگیریها، برنامهریزی جامعی بر اساس تجربیات بحرانهای قبلی انجام شده بود. محور اصلی اقدامات، افزایش سواد سلامت روان جامعه از طریق انتشار محتواهای آموزشی روزانه با همکاری انجمن روانشناسی و روانپزشکی ایران بوده است. همچنین غربالگری اختلالات روانی ناشی از سانحه در مراکز جامع سلامت، بهویژه در مناطق آسیبدیده، از نخستین روزهای جنگ آغاز شد.
شالبافان به راهاندازی خط اورژانس روانی ۱۹۰ اشاره کرد که روزانه تا ۶ هزار تماس اضطراری را پاسخ میدهد.
او توضیح داد: «روانشناسان دانشگاههای علوم پزشکی بهصورت شیفتی در این خط فعالاند و خدمات اولیه را ارائه میدهند. مداخلات تخصصیتر از طریق ارجاع به مراکز جامع سلامت و مراکز سراج انجام میشود.»
شالبافان همچنین از تدوین دستورالعملهای علمی ویژه بحران با مشارکت انجمنهای تخصصی و انتشار رایگان آن برای روانشناسان سراسر کشور خبر داد.
اقدامات ویژه در مناطق بحرانی
مدیر دفتر سلامت روان وزارت بهداشت با اشاره به حملات به شهرستان میناب، برنامههای اضطراری برای این منطقه را تشریح کرد: «غربالگری خانهبهخانه توسط روانشناسان در حال اجراست و تا پایان هفته آینده، صد و ششمین مرکز خدمات یکپارچه روانی-اجتماعی (سراج) در میناب افتتاح میشود. این مرکز بهصورت رایگان به کودکان، نوجوانان و خانوادههای آسیبدیده خدمات روانپزشکی و مددکاری ارائه میدهد.»
شالبافان هشدار داد: «پیامدهای روانی جنگ ممکن است تا دو سال پس از بحران ادامه یابد و منجر به افزایش اختلالات اضطرابی، افسردگی و افکار خودکشی شود. بنابراین مداخلات ما بلندمدت طراحی شدهاند.»
زیر ذرهبین فرهنگیان پرس
اگرچه راهاندازی خطوط اورژانس روانی و مراکز غربالگری اقدامات ارزشمندی است، اما سه خلاء جدی وجود دارد: ۱. عدم آموزش قبلی معلمان برای ارائه کمکهای اولیه روانی به دانشآموزان در بحرانها ۲. کمبود نیروهای متخصص در مناطق مرزی و روستایی ۳. نبود برنامه ملی برای ادغام خدمات روانی با نظام آموزش و پرورش پیشنهاد میشود وزارت بهداشت و آموزش و پرورش با تشکیل اتاقهای فکر مشترک: – دورههای فشرده «مدیریت بحران روانی در مدارس» برای معلمان طراحی کنند. – کتابچههای خودمراقبتی روانی را در برنامه درسی دانشآموزان بگنجانند. – شبکه داوطلبان روانشناس مدرسهمحور در مناطق پرخطر ایجاد نمایند. فرهنگیان میتوانند با پیگیری این طرحها، نقشی تاریخی در کاهش آسیبهای نسل آینده ایفا کنند.
