سی‌وهشتمین جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان با اضافه شدن بخش‌هایی مانند هوش مصنوعی و مسابقه مستند، تقویت جوایز فنی، توجه ویژه به کودکان آسیب‌دیده میناب و حضور ۱۵ فیلم بلند داستانی در بخش مسابقه، از ۱۱ تا ۱۶ مهرماه در اصفهان برگزار می‌شود؛ رویدادی که برگزارکنندگان آن تلاش دارند جایگاه سینمای کودک و نوجوان را در تولید، اکران و فضای حرفه‌ای سینمای ایران تقویت کنند. بر اساس فراخوان این دوره، آثار بلند، کوتاه، مستند، پویانمایی و تولیدات مبتنی بر هوش مصنوعی امکان حضور در جشنواره را داشته‌اند.

به گزارش فرهنگیان پرس، نشست خبری سی‌وهشتمین جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان با تشریح برنامه‌های این دوره، معرفی آثار بخش بلند داستانی و پاسخ به پرسش‌های خبرنگاران درباره وضعیت سینمای کودک، برگزاری جشنواره در اصفهان، بخش ویژه میناب، المپیاد فیلمسازی نوجوانان و ورود هوش مصنوعی به تولیدات سینمایی برگزار شد.

حامد جعفری، مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی و دبیر سی‌وهشتمین جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان، در این نشست با اشاره به افزایش استقبال از جشنواره گفت تعداد آثار رسیده در این دوره نسبت به بسیاری از دوره‌های گذشته افزایش قابل توجهی داشته است. بر اساس آمار منتشرشده پیش از برگزاری جشنواره، ۷۷۱ اثر در بخش ملی به دبیرخانه ارسال شده بود که شامل ۴۶ فیلم بلند داستانی، ۲۸۶ فیلم کوتاه داستانی، ۱۷۶ پویانمایی کوتاه، ۵۰ مستند کوتاه و ۱۰۷ اثر مبتنی بر هوش مصنوعی بود. همچنین ۱۱۷ اثر به موضوعاتی از جمله میناب، جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان پرداخته بودند.

این افزایش حجم آثار، به گفته دبیر جشنواره، امکان انتخاب دقیق‌تر را فراهم کرده است. در بخش بلند داستانی نیز ۱۵ فیلم در دو گروه کودک و نوجوان و یک اثر مشترک به رقابت می‌پردازند. «بادبادک‌ها»، «پلک پریشان پروانه»، «دو تفنگدار»، «شوتینگا»، «عروس چشمه»، «عموی بچه‌ها»، «کاکالوتی»، «کوچ»، «گرگی خان»، «من جاسوزنی نیستم»، «نابغه و دیو سنگی»، «نگهبانان خورشید»، «نور»، «ورکانا» و «یکی میاد دنبالم» از آثار این بخش هستند.

 

بخش‌های تازه و توجه به کیفیت سینمای کودک

یکی از تغییرات این دوره، اضافه شدن جوایز فنی به جشنواره است. دبیر جشنواره اعلام کرد هدف از این اقدام، توجه بیشتر به عوامل پشت صحنه و تخصص‌های فنی تولید فیلم‌های کودک و نوجوان است؛ حوزه‌ای که به گفته او در دوره‌های گذشته کمتر مورد توجه قرار گرفته است.

در کنار آن، بخش‌های جدیدی مانند هوش مصنوعی و مسابقه مستند نیز به جشنواره افزوده شده‌اند. بخش مستند با تمرکز بر آثاری درباره کودکان طراحی شده و قرار است نمایش برخی آثار آن در قالب کارگاه انجام شود. بخش «آینه سینمای کودک و نوجوان» نیز رویکردی تحلیلی‌تر دارد و قرار است آثار نمایش‌داده‌شده در سینما، تلویزیون و پلتفرم‌ها در فاصله دو دوره جشنواره را از منظر جذب مخاطب، توسعه محصول و شیوه‌های تبلیغاتی بررسی کند.

ورود هوش مصنوعی به جشنواره نیز از تغییرات قابل توجه این دوره است. در فراخوان رسمی سی‌وهشتمین دوره، تولیدات مبتنی بر هوش مصنوعی نیز در میان قالب‌های پذیرفته‌شده قرار گرفته‌اند؛ موضوعی که نشان می‌دهد فناوری‌های جدید تولید محتوا به تدریج در ساختار رویدادهای سینمایی کودک نیز جایگاه مشخص‌تری پیدا می‌کنند.

این جشنواره همچنین امسال المپیاد فیلمسازی نوجوانان را هم‌زمان با برگزاری رویداد اصلی دنبال می‌کند. به گفته دبیر جشنواره، این المپیاد می‌تواند مسیر آشنایی نوجوانان علاقه‌مند با فرآیند حرفه‌ای فیلمسازی و ارتباط آنها با انجمن سینمای جوانان ایران را فراهم کند.

توجه به این بخش از منظر آموزشی نیز اهمیت دارد؛ زیرا آموزش فیلمسازی برای نوجوانان تنها به تولید یک فیلم محدود نمی‌شود و می‌تواند زمینه‌ای برای تقویت سواد رسانه‌ای، روایتگری، کار گروهی و شناخت زبان تصویر فراهم کند.

 

 

میناب، اصفهان و آینده جشنواره

بخش ویژه میناب از دیگر محورهای اصلی این دوره است. برگزارکنندگان اعلام کرده‌اند که بسیاری از بخش‌های ویژه معمول به احترام کودکان شهید میناب حذف شده و بخش ویژه این دوره با عنوان «جشنواره جایزه میناب» طراحی شده است. در کنار آن، مسابقه فیلمنامه‌نویسی «مدرسه‌ای که می‌رفتم» نیز با محوریت این موضوع برگزار شده و پس از دریافت حدود ۴۰۰ طرح منطبق با ضوابط، چهار طرح برای تولید انتخاب شده‌اند.

در فراخوان رسمی سی‌وهشتمین جشنواره نیز بخش ویژه میناب به عنوان یکی از بخش‌های این دوره پیش‌بینی شده بود.

دبیر جشنواره اعلام کرده است که این بخش قرار است در سال‌های آینده نیز ادامه پیدا کند و برای آن آیین‌نامه‌ای در دست تدوین است. همچنین در برنامه‌های جشنواره، نمایش آثار با استفاده از ظرفیت سینمای سیار در میناب برای کودکان بازمانده از حادثه پیش‌بینی شده است.

برگزاری جشنواره در اصفهان نیز در این نشست مورد تأکید قرار گرفت. سی‌وهفتمین دوره جشنواره نیز در مهرماه ۱۴۰۴ در اصفهان برگزار شد و علاوه بر نمایش فیلم‌ها، صدها برنامه فرهنگی و هنری در محلات مختلف شهر اجرا شد. در همان دوره حدود ۲۵۰۰ کودک، نوجوان و خانواده در مراسم افتتاحیه حضور داشتند و ۵۰ خبرنگار نوجوان نیز پوشش رسانه‌ای رویداد را برعهده گرفتند.

در دوره سی‌وهشتم نیز مسئولان جشنواره بر تجهیز «خانه جشنواره» در اصفهان تأکید کرده‌اند؛ مرکزی که قرار است نمایش آثار، حضور داوران کودک و نوجوان و بخشی از کارگاه‌های تخصصی در آن متمرکز شود. موضوع ایجاد دبیرخانه دائمی جشنواره نیز یکی دیگر از مطالبات مطرح‌شده در این نشست بود و دبیر جشنواره ابراز امیدواری کرد این موضوع در جریان برگزاری دوره جدید به نتیجه برسد.

از سوی دیگر، بحث وضعیت اکران فیلم‌های کودک همچنان یکی از چالش‌های اصلی این حوزه است. جعفری با اشاره به تجربه اکران برخی تولیدات بنیاد فارابی گفت بخشی از مسئله به نگاه سنتی به زمان مناسب نمایش فیلم کودک بازمی‌گردد؛ نگاهی که فیلم کودک را بیشتر مناسب سانس‌های پیش از ظهر می‌داند. او بر ضرورت تغییر این رویکرد و توجه به فیلم‌های خانوادگی در تمام زمان‌های اکران تأکید کرد.

این مسئله در شرایطی مطرح می‌شود که جشنواره‌های تخصصی کودک و نوجوان، علاوه بر معرفی آثار، نقش مهمی در ایجاد ارتباط میان تولیدکنندگان، مخاطبان و سیاست‌گذاران سینمایی دارند. با این حال، ماندگاری اثر جشنواره زمانی بیشتر می‌شود که فیلم‌های تولیدشده پس از پایان رویداد نیز امکان دسترسی مناسب به مخاطب را داشته باشند.