کانون مدیریت دارایی‌های فکری معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری، برنامه پاییزی وبینارهای آموزشی «سه‌شنبه‌های با طعم مالکیت فکری» را با تمرکز بر ثبت اختراع، حفاظت از دستاوردهای فناورانه و تجاری‌سازی نوآوری‌ها منتشر کرد؛ مجموعه‌ای که نوآوران، اعضای هیأت علمی، پژوهشگران و شرکت‌های فناور و دانش‌بنیان را مخاطب قرار داده و بر دسترسی آنلاین و گسترده به آموزش‌های تخصصی این حوزه تأکید دارد.
به گزارش فرهنگیان پرس، کانون مدیریت دارایی‌های فکری معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری با انتشار تقویم فصل پاییز وبینارهای «سه‌شنبه‌های با طعم مالکیت فکری»، برنامه آموزشی جدید خود را برای فعالان زیست‌بوم نوآوری اعلام کرد. این برنامه با هدف تربیت نیروی انسانی متخصص، توسعه مهارت‌های حرفه‌ای و افزایش دانش فعالان حوزه مالکیت فکری طراحی شده و بخش مهمی از محتوای آن به فرآیند ثبت اختراع، حفاظت حقوقی از نوآوری و مسیر تجاری‌سازی اختصاص دارد.
بر اساس برنامه منتشرشده، برخی از نشست‌های پاییزی از مهرماه آغاز می‌شوند. در تقویم آموزشی، وبینار «پتنت؛ سپر حقوقی فناوری‌های نوآورانه» برای ۱۴ مهر و وبینار «الزامات شکلی و ماهوی ثبت اختراع» برای ۲۱ مهر پیش‌بینی شده است. در ادامه فصل نیز موضوعاتی همچون جست‌وجوی هدفمند در اسناد اختراع، استخراج راهکارهای فنی از اسناد اختراع، حفاظت از نرم‌افزار و قراردادهای مرتبط با فناوری در دستور کار قرار گرفته است.
از ثبت اختراع تا تجاری‌سازی
اهمیت این برنامه آموزشی صرفاً به آشنایی با مفاهیم ثبت اختراع محدود نمی‌شود. تجربه برنامه‌های برگزارشده در ماه‌های گذشته نشان می‌دهد کانون مدیریت دارایی‌های فکری تلاش کرده است آموزش مالکیت فکری را به مراحل مختلف چرخه نوآوری، از شناسایی و حفاظت از یک ایده تا بهره‌برداری اقتصادی از آن، مرتبط کند.
در تابستان ۱۴۰۵ نیز این مجموعه سلسله نشست‌های «انتقال تجربه؛ از اختراع تا تجاری‌سازی» را دنبال کرد. یازدهمین نشست این مجموعه با محوریت نقش مالکیت فکری در توسعه نوآوری و دوازدهمین نشست با موضوع دارایی‌های نامشهود و نحوه شناسایی و ثبت آنها در صورت‌های مالی برگزار شد. این روند نشان می‌دهد آموزش‌های ارائه‌شده در کانون، علاوه بر جنبه حقوقی ثبت اختراع، موضوعات اقتصادی و مدیریتی مرتبط با دارایی‌های فکری را نیز دربرمی‌گیرد.
همچنین در اردیبهشت ۱۴۰۵، رویدادی با عنوان «ورود نوآوری به صنعت از رهیافت مالکیت فکری» با حمایت کانون مدیریت دارایی‌های فکری برگزار شد که در آن نقش مالکیت فکری در پیشبرد نوآوری و ارتباط میان دستاوردهای فناورانه و صنعت مورد توجه قرار گرفت.
پیشینه این برنامه به سال‌های گذشته نیز بازمی‌گردد. در سال ۱۴۰۴، دوره‌ها و وبینارهای «سه‌شنبه‌های با طعم مالکیت فکری» موضوعاتی از جمله نگارش حرفه‌ای شرح اختراع، ثبت اختراع خارجی و قراردادهای اعطای مجوز بهره‌برداری را پوشش دادند. دانشگاه تهران نیز در تیرماه ۱۴۰۴ یکی از برنامه‌های ترویجی این مجموعه را با موضوع «کلیدهای نگارش حرفه‌ای شرح اختراع» معرفی کرده بود.
دسترسی آموزشی برای زیست‌بوم نوآوری
یکی از محورهای قابل توجه این برنامه، آنلاین بودن آموزش‌ها و تلاش برای گسترش دسترسی به دانش تخصصی مالکیت فکری است. بر اساس اطلاعات منتشرشده از سوی کانون، برنامه هفتگی «سه‌شنبه‌های با طعم مالکیت فکری» با هدف ارتقای دانش عمومی در سراسر کشور برگزار می‌شود و در کنار آن، امکان مشاوره تخصصی آنلاین نیز برای متقاضیان خدمات مالکیت فکری فراهم شده است.
این رویکرد برای اعضای هیأت علمی دانشگاه‌ها، پژوهشگران و شرکت‌های دانش‌بنیان اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا یک دستاورد پژوهشی یا فناوری زمانی می‌تواند به یک دارایی قابل بهره‌برداری تبدیل شود که مسیر حفاظت از آن، پیش از انتشار یا ورود به بازار، به‌درستی شناسایی شده باشد. آموزش درباره قابلیت ثبت، جست‌وجوی اسناد اختراع، مسیرهای ثبت داخلی و خارجی و شیوه‌های تجاری‌سازی می‌تواند بخشی از این خلأ دانشی را پوشش دهد.
در ماه‌های اخیر نیز حمایت از ثبت اختراعات ایرانی در خارج از کشور در برنامه‌های کانون مورد توجه قرار گرفته است. در یکی از گزارش‌های منتشرشده در شهریور ۱۴۰۵، مدیر کانون مدیریت دارایی‌های فکری از استفاده از ظرفیت اعتبار مالیاتی برای تأمین هزینه ثبت اختراعات خارجی پروژه‌های تحقیق و توسعه شرکت‌ها سخن گفته بود.
از سوی دیگر، برگزاری کارگاه تخصصی مدیریت و حفاظت از دارایی‌های فکری در صنایع داروسازی سنتی، گیاهی و طبیعی در شهریورماه ۱۴۰۵ نیز نمونه دیگری از گسترش آموزش‌های تخصصی به حوزه‌های مشخص فناوری بود؛ دوره‌ای که مباحثی مانند تحلیل پتنت، تشخیص اختراع از دانش سنتی و مسیرهای ملی و بین‌المللی حفاظت از محصولات را دنبال کرد.
زیر ذره بین فرهنگیان پرس
گسترش آموزش مالکیت فکری زمانی می‌تواند اثرگذاری بیشتری داشته باشد که ارتباط آن با دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی به شکل منظم‌تری دنبال شود. بسیاری از دستاوردهای پژوهشی در دانشگاه‌ها در قالب مقاله منتشر می‌شوند، اما حفاظت از جنبه‌های قابل ثبت یک فناوری، نیازمند آگاهی از زمان مناسب ثبت، جست‌وجوی پیشینه اختراع و شناخت مسیر تجاری‌سازی است.
استمرار وبینارهای رایگان و آنلاین می‌تواند بخشی از این فاصله آموزشی را کاهش دهد، اما اثر واقعی چنین برنامه‌هایی به میزان دسترسی پژوهشگران خارج از مراکز بزرگ علمی، کیفیت محتوای آموزشی و تبدیل آموزش‌ها به خدمات مشاوره‌ای و حمایتی عملی وابسته است. اتصال منظم این دوره‌ها به دانشگاه‌ها، پارک‌های علم و فناوری و شرکت‌های دانش‌بنیان نیز می‌تواند مسیر انتقال یک ایده از مرحله پژوهش تا حفاظت و سپس ورود به بازار را شفاف‌تر کند.
