به گزارش فرهنگیان پرس،جلوگیری علی فروغی مدیر شبکه سوم سیما از پخش برنامه پر طرفدار نود به تهیه کنندگی و اجرای عادل فردوسی پور چند روز بعد از انتخاب این برنامه به عنوان بهترین برنامه ترکیبی پنجمین جشنواره تلویزیونی جام جم از نگاه داوران و رأی مردمی در ۲۱ اسفند ۱۳۹۷، واکنش­های متعددی را از فعالین ورزشی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی به همراه داشته است و هر کس از ظن خود آن را توجیه، تشویق یا تقبیح نموده است. اکنون در این نوشتار پیش رو سعی می گردد از منظر علم مدیریت، عملکرد مدیریت شبکه سه درعدم پخش برنامه نود مورد ارزشیابی قرار گیرد.

برای ارزشیابی عملکرد یک مدیر، ابتدا لازم است بدانیم عملکرد مدیر کدام بخش از جامعه، مورد قضاوت قرار می گیرد. هر جامعه مترقی متشکل از سه بخش می باشد: بخش اول دولتی یا عمومی، بخش دوم خصوصی و بخش سوم سازمانهای داوطلبانه و غیر انتفاعی. بخش دولتی متشکل از حکومت و دولت همراه با تمامی ادارات و سازمانهای دولتی است اغلب از مفاهیم دولت و بازار نیز برای توصیف دو بخش دولتی و خصوصی استفاده می­شود. مهم ترین هدف سازمانهای خصوصی، کسب سود است در حالی که مهم ترین اهداف سازمانهای دولتی، ایجاد عدالت و برابری و انصاف می باشد. بخش های دولتی یا در مجموع دولت یا حکومت در هر جامعه ای مهم ترین نهاد به شمار می­روند، طوری که رشد و توسعه نهادهای دیگری همچون خانواده، آموزش، بازار و حتی مذهب به شدت وابسته به اقدامات دولتها و حکومتها و برنامه ها و طرح­هایی است که آنها برای توسعه و تقویت این نهادها تدوین و اجرا می­نمایند. علت وجود دولت این است که مطالبات و خواسته­های مردم را پیگیری و محقق نماید زیرا دولت به منزله نماینده شهروندان بوده، به نمایندگی از آنان پذیرش مسولیت می نماید و از این رو می باید تمام تمرکز خود را روی شناسایی و حل مسائل و مشکلات شهروندان قرار دهد و در قبال اقدامات خود و میزان پیگیری منافع عمومی به شهروندان پاسخگو باشد.

بنا بر تعریفی که در بالا ارائه گردید می توان گفت، در ساختار نظام جمهوری اسلامی ایران، بخش دولتی یا عمومی از مقام رهبری در رأس هرم و قوه مجریه، قوه مقننه، قوه قضائیه، نیروهای نظامی و انتظامی، سازمان صدا و سیما و غیره در پایین این هرم، تشکیل می­گردد و همچنین علی فروغی مدیر شبکه سوم صدا و سیما جمهوری اسلامی ایران به عنوان یک مدیر بخش دولتی یا عمومی محسوب می­گردد و ایشان با استفاده از ابزارهای مدیریتی خود باید سازمان تحت نظر خود را (شبکه سوم) به اهدافی که برای سازمان صدا و سیما تعیین گردیده است برنامه ریزی، سازماندهی، هدایت و نظارت نماید. میزان دستیابی علی فروغی به اهداف سازمان و اهدافی که بخش دولتی بر اساس آن تشکیل گردیده است، ملاک های ارزشیابی عملکرد ایشان و کلیه ی مدیران دولتی خواهد بود که در ادامه، فقط تعطیلی برنامه نود به وسیله ی سه ملاک، مورد ارزشیابی قرار می گیرد.

۱) اهداف و خط مشی های تعیین شده برای سازمان صدا و سیما

پایگاه اطلاع رسانی شورای عالی انقلاب فرهنگی به آدرس www.df.farhangoelm.ir در سامانه دستگاه­های فرهنگی، اصل یکصد و هفتاد و پنجم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، اساسنامه سازمان صدا و سیما، قانون اداره صدا و سیما، قانون خط­مشی و اصول برنامه سازی سازمان صدا و سیما جمهوری اسلامی ایران را از قوانین بالا دستی سازمان صدا و سیما ذکر نموده است که با بررسی اجمالی این قوانین اهداف ذیل برای سازمان صدا و سیما قابل مشاهده می­باشد:

ایجاد انگیزه ملی، همکاری عمومی در جهت افزایش اقتدار، وحدت و امنیت ملی، ایجاد امید، نشاط و خودباوری ملی، جهت افزایش نهضت نرم افزاری و تولید علم، امین نظام و مردم و دولت، پل ارتباطی مستحکم میان آحاد جامعه و مسئولان نظام، تسهیل کننده رابطه همدلانه و صمیمانه مردم و دولت، توجه به نیاز، مصلحت و میل مخاطب در امر سیاست­گذاری و برنامه­سازی، رعایت اصول و ارزش های حرفه­ای، فنی، هنری و کارشناسی در تولید برنامه­ها، توجه به تمامی آحاد جامعه، مخاطبان گسترده اعم از ایرانیان داخلی و خارج از کشور و فارسی زبان­ها (اهداف اعتقادی، سیاسی و اقتصادی به دلیل عدم ارتباط با برنامه ورزشی نود در اینجا ذکر نگردیده است).

اگر برنامه نود را با یکایک اهدافی که برای سازمان صدا و سیما تعیین گردیده است مقایسه نماییم به جرأت می توان گفت جزء معدود برنامه هایی است که به تعداد زیادی از اهداف سازمان، دسترسی پیدا نموده است و به عنوان مثال می توان به جذب مخاطبین گسترده داخلی و خارجی و پیشرو بودن از لحاظ فن رسانه­ای و برنامه ورزشی اشاره نمود و به همین دلیل به عنوان بهترین برنامه از نگاه داوران و مردم در پنجمین جشنواره تلویزیونی جام جم انتخاب گردید. اهمیت انتخاب برنامه نود به عنوان بهترین برنامه ترکیبی پنجمین جشنواره تلویزیونی جام جم، زمانی احساس خواهد شد که از نحوه انتخاب بهترین های این جشنواره اطلاع پیدا نماییم.

احمدی، دبیر پنجمین جشنواره تلویزیونی جام جم پیرامون نحوه این انتخاب در نشست خبری که بیست و سوم دی ماه سال نود و هفت در سالن جلسات ساختمان معاونت سیما برگزار گردید این توضیحات را بیان نمود: این جشنواره شامل دو بخش انتخاب آثار و داوری آن ها است. در بخش انتخاب آثار شبکه­های سیما، مدیران مختلف شبکه­ها به عنوان اعضای کمسیون انتخاب، برگزیده شدند. آن­ها تا دی ماه آثار را به صورت فشرده و دقیق بررسی کرده و ابتدای دی ماه به جشنواره ارسال نمودند. وی افزود: در این جشنواره به حضور مردم دربرنامه ها هم توجه شده است. رکن اصلی برنامه های سیما تعامل با مخاطبان است و مردم در انتخاب بهترین­ها مشارکت دارند و برگزیده ها با رأی مردم انتخاب می­شوند.

انتخاب برنامه تلویزیونی فردوسی پور به عنوان بهترین برنامه ترکیبی این جشنواره توسط داورانی که متشکل از مدیران شبکه­های صدا و سیما می­باشند نشان از حرکت این برنامه در مسیر اهداف سازمان و همچنین انتخاب آن توسط مردم، مقبولیت و حرکت در مسیر اهداف صدا و سیما را نشان می­دهد. حال چگونه است مدیر یک سازمان دولتی از پخش یک برنامه تلویزیونی با این میزان از شایستگی و محبوبیت، جلوگیری به عمل می­آورد؟

۲) توجه به مطالبات مردم

یک نظر سنجی از سوی نمایندگی قوه مجریه در شورای نظارت بر سازمان صدا و سیما ترتیب داده شد با این عنوان: آیا با تغییر مجری برنامه نود موافق هستید یا خیر؟ نود و سه درصد از شرکت کنندگان در این نظرسنجی، مخالف این تغییر بودند. این عدم پذیرش مردم با تغییر مجری برنامه نود از نظر علم مدیریت دولتی به معنی عدم مشروعیت رفتار مدیر شبکه سوم در تغییر مجری برنامه نود تفسیر می گردد. همانطور که در نتایج نظر سنجی قابل مشاهده می باشد این اقدام مدیر شبکه سه، نارضایتی تعداد قابل توجهی از بینندگان صدا و سیما جمهوری اسلامی ایران را به همراه داشته است و به تبع آن از مخاطبین شبکه سوم و رسانه ملی کاسته خواهد شد و ناخواسته تعدادی از این مخاطبین را به شبکه­های خارجی سوق خواهد داد که این اتفاق با اهداف سازمان صدا و سیما نیز در تضاد خواهد بود. همچنین پیامبر اکرم(ص) نیز در مدیریت خود از ایجاد نارضایتی در مردم پرهیز می­نمود و به خواسته های مردم نیز رسیدگی می­نمود. برکناری علاء حضرمی از ولایت بحرین توسط رسول خدا(ص) با اینکه قدرت اجرایی فراوانی داشت یکی از این موارد می­باشد و همچنین برکناری ابواللیث توسط رسول اکرم(ص) از منصب اقتصادی به علت اینکه هدیه­های فراوان گرفته بود از مواردی است که در واکنش به شکایت مردم انجام می­شود.

مدیریت اسلامی و مدیریت دولتی نوین ایجاد نارضایتی و عدم توجه به خواست مردم را مورد نکوهش قرار می­دهد و مدیر شبکه سوم با عدم پخش برنامه نود، موجبات نارضایتی مردم را فراهم نموده است و از این حیث نیز نمره قبولی در مدیریت نمودن سازمان خود را دریافت نمی­نماید.

۳) پاسخگویی در مقابل عملکرد

علم مدیریت دولتی نوین می­گوید با توجه به اینکه مدیر دولتی از طرف مردم بر سازمان دولتی مدیریت می­نماید در نتیجه مدیر باید در قبال عملکرد خود به مردم، پاسخگو باشد و همچنین مدیریت اسلامی نیز مدیران را در مقابل مردم پاسخگو می­داند. رسول خدا(ص) می­فرمایند: “کلکم راع و کلکم مسؤل عن رعیته” همه شما مسئول هستید و پاسخگوی زیر دستان خود می­باشید و همچنین رسول خدا(ص) در جای دیگر می­فرمایند: خداوند از هر کسی که مسئولیت عده­ای را به عهده دارد پرسش می­نماید که آیا آنان را حفظ کرده یا آن را ضایع نموده است.

عدم پاسخگویی به چرایی تعطیلی برنامه نود توسط علی فروغی، از دیگر موارد قابل تامل در مدیریت ایشان بر شبکه سوم از منظر مدیریت اسلامی و مدیریت دولتی نوین می­باشد.

کلام آخر اینکه، ارزشیابی عملکرد آقای علی فروغی بر شبکه سوم با استفاده از علم گسترده مدیریت اسلامی و مدیریت دولتی نوین، ابعاد بسیار دیگری نیز دارد ولی آنچه به واسطه مواجه ایشان با برنامه آقای عادل فردوسی­پور می­توان ارزشیابی نمود، نیاز ایشان به کسب دانش و تجربه لازم برای مدیریت یک سازمان دولتی، قابل مشاهده می­باشد.