دانشگاه جامع علمی‌کاربردی و شبکه آزمایشگاهی کشور با امضای تفاهم‌نامه‌ای مشترک، بر توسعه آموزش‌های تخصصی، طراحی دوره‌های کوتاه‌مدت و تربیت نیروی انسانی ماهر در حوزه خدمات آزمایشگاهی توافق کردند. این تفاهم‌نامه با حضور رئیس دانشگاه جامع علمی‌کاربردی، رئیس شبکه آزمایشگاهی و معاون پژوهشی وزارت علوم در هشتمین نمایشگاه کار ایران امضا شد؛ توافقی که تحقق اهداف آن به میزان اجرای برنامه‌های آموزشی، ارتباط واقعی با نیازهای بازار کار و فراهم شدن فرصت‌های مهارت‌آموزی برای دانشجویان و دانش‌آموختگان وابسته است.
به گزارش فرهنگیان پرس، دانشگاه جامع علمی‌کاربردی و شبکه آزمایشگاهی کشور با امضای تفاهم‌نامه‌ای مشترک، مسیر همکاری در زمینه آموزش‌های تخصصی، توسعه مهارت‌های فنی و تربیت نیروی انسانی مورد نیاز مراکز آزمایشگاهی را دنبال می‌کنند. این تفاهم‌نامه با حضور محمد علی‌اکبری، رئیس دانشگاه جامع علمی‌کاربردی، امیر یونسیان، رئیس شبکه آزمایشگاهی کشور، و سیدمهدی ابطحی، معاون پژوهشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، در محل غرفه دانشگاه جامع علمی‌کاربردی در هشتمین نمایشگاه کار ایران به امضای طرفین رسید.
بر اساس مفاد اعلام‌شده، نیازسنجی فناورانه، طراحی سرفصل‌های آموزشی کاربردی، تولید محتوای آموزشی متناسب با تجهیزات پیشرفته و دانش روز دنیا و برگزاری دوره‌های کوتاه‌مدت مشترک، از محورهای اصلی همکاری دو مجموعه است. هدف این برنامه‌ها، افزایش توانمندی‌های فنی و عملیاتی فراگیران و کمک به تأمین نیروی انسانی متخصص برای شبکه آزمایشگاهی کشور عنوان شده است.
امضای این توافق در شرایطی صورت می‌گیرد که ارتباط مؤثر میان دانشگاه‌ها، مراکز پژوهشی و محیط‌های واقعی کار، یکی از موضوعات مهم آموزش عالی ایران به شمار می‌رود. تغییرات فناوری و گسترش تجهیزات پیشرفته آزمایشگاهی، نیاز به نیروهایی را افزایش داده است که علاوه بر دانش نظری، توانایی کار عملی با تجهیزات، رعایت استانداردهای تخصصی و حل مسائل فنی را داشته باشند.
امیر یونسیان، رئیس شبکه آزمایشگاهی کشور، با اشاره به نشست‌های مشترک برگزارشده با معاونت‌های آموزشی و پژوهشی دانشگاه جامع علمی‌کاربردی، این همکاری را فرصتی برای تقویت نیروی انسانی مورد نیاز شبکه آزمایشگاهی دانست. او تأکید کرد که نیازسنجی آموزشی و طراحی دوره‌های مبتنی بر نیازهای واقعی، می‌تواند به ارتقای مهارت‌های فنی و عملیاتی فراگیران و تقویت زیست‌بوم نوآوری، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان کمک کند.
محمد علی‌اکبری، رئیس دانشگاه جامع علمی‌کاربردی، نیز بهره‌گیری از زیرساخت‌های شبکه آزمایشگاهی کشور را در تقویت فرایندهای آموزشی و پژوهشی و طراحی دوره‌های تخصصی متناسب با نیازهای بازار کار مؤثر دانست. وی با تأکید بر مسئولیت اجتماعی مجموعه‌های آموزشی اظهار کرد که دانشگاه آمادگی دارد از ظرفیت‌های خود برای اجرای آموزش‌های کوتاه‌مدت، توسعه دوره‌های مرتبط با صلاحیت حرفه‌ای و گسترش تعاملات مشترک استفاده کند.
این تفاهم‌نامه در ۱۰ ماده و چهار تبصره تنظیم شده است؛ با این حال، اثرگذاری آن در نهایت به برنامه‌های اجرایی، نحوه تأمین منابع، میزان مشارکت مراکز آموزشی و آزمایشگاهی و امکان دسترسی دانشجویان و دانش‌آموختگان به فرصت‌های مهارت‌آموزی بستگی خواهد داشت.
مهارت‌آموزی؛ مسئله‌ای فراتر از امضای تفاهم‌نامه‌ها
توجه به آموزش‌های مهارتی در دانشگاه جامع علمی‌کاربردی موضوع تازه‌ای نیست. این دانشگاه از زمان تأسیس، با هدف توسعه آموزش‌های کاربردی و تربیت نیروی انسانی متناسب با نیاز بخش‌های مختلف اقتصادی فعالیت کرده است. با این حال، یکی از چالش‌های دیرپای آموزش عالی کشور، فاصله میان آموزش دانشگاهی و توانمندی‌هایی است که کارفرمایان برای جذب نیروی متخصص انتظار دارند.
در اردیبهشت ۱۴۰۴ نیز دانشگاه جامع علمی‌کاربردی و سازمان آموزش فنی‌وحرفه‌ای کشور بر همکاری در حوزه مهارت‌آموزی و تقسیم کار در این زمینه تأکید کردند. این رویکرد نشان می‌دهد که توسعه آموزش‌های مهارتی به همکاری میان نهادهای آموزشی و تخصصی نیاز دارد و نمی‌توان مسئولیت آن را تنها بر عهده یک دانشگاه یا سازمان گذاشت.
همچنین، در سال ۱۴۰۵ برنامه‌ای برای توانمندسازی معلمان و توسعه آموزش‌های آزمایشگاهی دانش‌آموزان گزارش شد که با حمایت شبکه آزمایشگاهی کشور در فاصله پاییز ۱۴۰۴ تا بهار ۱۴۰۵ اجرا شده بود. این تجربه بر اهمیت پیوند آموزش نظری و عملی و آشنایی فراگیران با فناوری‌های نوین تأکید دارد.
همکاری تازه دانشگاه جامع علمی‌کاربردی و شبکه آزمایشگاهی را نیز می‌توان در همین چارچوب بررسی کرد؛ یعنی حرکت از آموزش صرفاً نظری به سمت یادگیری مبتنی بر تجربه و نیازهای حرفه‌ای. با این حال، موفقیت چنین برنامه‌هایی به آن بستگی دارد که دوره‌های آموزشی بر اساس نیازهای واقعی آزمایشگاه‌ها طراحی شوند و فراگیران پس از پایان دوره، امکان استفاده از مهارت‌های کسب‌شده در محیط کار را داشته باشند.
در حوزه آزمایشگاهی، این ضرورت اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا کار با تجهیزات تخصصی، شناخت روش‌های آزمون، رعایت الزامات ایمنی، کنترل کیفیت و تفسیر نتایج، به آموزش عملی و تمرین مستمر نیاز دارد. دوره‌ای که صرفاً به ارائه محتوای نظری محدود بماند، نمی‌تواند به‌تنهایی نیروی انسانی آماده ورود به محیط‌های تخصصی تربیت کند.
زیر ذره‌بین فرهنگیان پرس
تفاهم‌نامه دانشگاه جامع علمی‌کاربردی و شبکه آزمایشگاهی کشور زمانی به یک دستاورد ملموس تبدیل می‌شود که خروجی آن در افزایش مهارت دانشجویان، بهبود اشتغال‌پذیری دانش‌آموختگان و رفع نیازهای واقعی مراکز آزمایشگاهی دیده شود. تجربه همکاری‌های آموزشی نشان می‌دهد که امضای توافق‌نامه، به‌تنهایی تضمین‌کننده تحقق اهداف نیست؛ آنچه اهمیت دارد، تعریف تعهدات روشن، زمان‌بندی اجرایی، تأمین منابع و انتشار گزارش‌های قابل ارزیابی از نتایج همکاری است.
انتظار می‌رود طرفین مشخص کنند چه تعداد دوره تخصصی برگزار خواهد شد، کدام مراکز آزمایشگاهی در آموزش عملی مشارکت می‌کنند، فراگیران چگونه انتخاب می‌شوند و مهارت‌های آنان با چه معیارهایی ارزیابی خواهد شد. همچنین، فراهم کردن فرصت برابر برای دانشجویان و دانش‌آموختگان مناطق کمتر برخوردار باید بخشی از برنامه اجرایی باشد تا امکانات تخصصی صرفاً در اختیار مراکز بزرگ و شهرهای برخوردار قرار نگیرد.
در شرایطی که اشتغال دانش‌آموختگان و تناسب آموزش با نیازهای بازار کار از دغدغه‌های جدی جامعه است، ارزش این تفاهم‌نامه نه در تعداد مواد و تبصره‌های آن، بلکه در نتایج قابل سنجش آن مشخص می‌شود. اگر همکاری دو مجموعه به آموزش عملی باکیفیت، کسب صلاحیت‌های حرفه‌ای معتبر و افزایش فرصت‌های شغلی منجر شود، می‌توان آن را گامی مؤثر در پیوند آموزش عالی با اقتصاد دانش‌بنیان دانست؛ در غیر این صورت، این توافق نیز در معرض تبدیل شدن به یکی دیگر از تفاهم‌نامه‌های کم‌اثر اداری قرار خواهد گرفت.
