معاون تربیت بدنی و سلامت وزارت آموزش و پرورش از هدف‌گذاری برای افتتاح یک‌هزار و ۷۰۰ فضای ورزشی همزمان با هفته تربیت بدنی خبر داد و اعلام کرد توسعه فعالیت بدنی، پایش سلامت جسمانی و ترویج سبک زندگی فعال دانش‌آموزان از محورهای اصلی برنامه‌های سال تحصیلی جدید است.
به گزارش فرهنگیان پرس، محمد جعفری، معاون تربیت بدنی و سلامت وزارت آموزش و پرورش، در دوره آموزشی معاونان تربیت بدنی و سلامت ادارات کل آموزش و پرورش استان‌ها در مشهد، برنامه‌های این معاونت برای سال تحصیلی جدید را تشریح کرد و بر ایجاد هماهنگی میان استان‌ها، توسعه فضاهای ورزشی، افزایش فعالیت بدنی دانش‌آموزان و تقویت برنامه‌های پایش سلامت تأکید کرد.
«ضربان مدرسه» تا المپیادهای درون‌مدرسه‌ای
جعفری هدف از برگزاری این دوره آموزشی را هم‌اندیشی، انتقال تجربه و ایجاد گفتمان مشترک برای اجرای برنامه‌های تربیت بدنی و سلامت عنوان کرد و گفت برنامه‌های این حوزه باید با رویکردی منسجم در مدارس دنبال شود.
به گفته معاون تربیت بدنی و سلامت، در مدل مفهومی برنامه‌های این معاونت سه مؤلفه اصلی شامل نیروی انسانی باکیفیت، فضای و تجهیزات مناسب و محتوای غنی و برنامه‌های اثربخش مورد توجه قرار گرفته است.
او با اشاره به برنامه‌های آغاز سال تحصیلی گفت امسال فعالیت‌های ورزشی و نشاط‌آفرین از همان روز نخست مدرسه مورد توجه قرار گرفت و «ورزش آغازین» با عنوان «ضربان مدرسه» اجرا شد. همچنین طرح «جام مهر ایران» برای استفاده از ظرفیت مدارس و افزایش فعالیت‌های ورزشی و نشاط‌آفرین دانش‌آموزان طراحی شده است.
آغاز المپیادهای ورزشی درون‌مدرسه‌ای نیز همزمان با هفته تربیت بدنی و ورزش، از ۲۶ مهرماه، در دستور کار قرار دارد. مسابقات بین‌کلاسی و برنامه مهارت‌های ورزشی برای دانش‌آموزان دوره اول متوسطه در رشته‌های والیبال، بسکتبال، هندبال و فوتسال نیز از دیگر برنامه‌های اعلام‌شده است.
در کنار این برنامه‌ها، کانون‌های ورزشی و «کانون پهلوان سعید» نیز فعالیت خود را آغاز خواهند کرد و بر توجه به مناطق محروم در اجرای این طرح‌ها تأکید شده است.
توسعه زیرساخت‌های ورزشی و پایش سلامت
معاون تربیت بدنی و سلامت وزارت آموزش و پرورش با اشاره به طرح «میدان همدلی» گفت توسعه فضاهای ورزشی و بهداشتی مدارس با مشارکت مردم و مسئولان دنبال می‌شود. بر اساس برنامه اعلام‌شده، از مجموع سه هزار فضای ورزشی هدف‌گذاری‌شده برای سال جاری، قرار است یک‌هزار و ۷۰۰ فضا همزمان با هفته تربیت بدنی افتتاح شود.
طرح «کاروان مهر با نشاط» نیز با هدف تأمین و توزیع تجهیزات ورزشی دنبال می‌شود تا امکانات فعالیت بدنی در مدارس تقویت شود.
جعفری همچنین «ترویج سبک زندگی فعال» را نقطه کانونی برنامه‌های معاونت تربیت بدنی و سلامت دانست و گفت ارتقای کیفیت معلمان تربیت بدنی و مراقبان سلامت، توسعه فضا و تجهیزات و تولید محتوای آموزشی، در نهایت باید به افزایش فعالیت بدنی، نشاط و سلامت دانش‌آموزان منجر شود.
پیشگیری از اضافه‌وزن و چاقی دانش‌آموزان نیز از محورهای دیگر این برنامه‌هاست. جعفری با اشاره به آخرین پیمایش سراسری انجام‌شده در این زمینه گفت حدود شش سال پیش نزدیک به ۳۰ درصد دانش‌آموزان دارای اضافه‌وزن یا چاقی بودند که این میزان در سنجش ثانویه به حدود ۲۷ درصد رسید. او با توجه به تغییر الگوی زندگی و کاهش تحرک، بر ضرورت تداوم پایش و مداخلات تخصصی تأکید کرد.
بر همین اساس، آموزش و پرورش در حال پیگیری همکاری با وزارت ورزش و جوانان و وزارت بهداشت برای فعال‌سازی دوباره طرح پایش و مداخلات مرتبط با اضافه‌وزن و چاقی دانش‌آموزان است.
از سوی دیگر، ایجاد ۱۲۴ کانون تندرستی برای نخستین‌بار در دستور کار قرار گرفته است. این کانون‌ها قرار است با استفاده از متخصصان حوزه‌هایی مانند فیزیولوژی ورزشی، آسیب‌شناسی ورزشی، حرکات اصلاحی و رشد و یادگیری، وضعیت جسمانی دانش‌آموزان را با دقت بیشتری بررسی کنند.
بر اساس توضیحات جعفری، پایش از پایه اول آغاز می‌شود و مواردی مانند قد، وزن، شاخص توده بدنی، سواد حرکتی و ساختار قامتی دانش‌آموزان مورد توجه قرار می‌گیرد. در صورت نیاز نیز مداخلات جسمانی، روانی و تغذیه‌ای با نظارت متخصصان انجام خواهد شد.
زیر ذره بین فرهنگیان پرس
برنامه‌های جدید معاونت تربیت بدنی و سلامت نشان می‌دهد سیاست‌گذاری این حوزه در حال حرکت از تمرکز صرف بر برگزاری مسابقات ورزشی به سمت ترکیبی از فعالیت بدنی، سلامت، پایش جسمانی و اصلاح سبک زندگی است. این تغییر رویکرد، در صورت اجرای دقیق، می‌تواند نقش مدرسه را در پیشگیری و آموزش سلامت پررنگ‌تر کند.
با این حال، موفقیت چنین برنامه‌ای فقط به تعداد فضاهای افتتاح‌شده یا تعداد کانون‌های ایجادشده وابسته نیست. آنچه اهمیت بیشتری دارد، امکان استفاده واقعی دانش‌آموزان از این امکانات در طول سال تحصیلی است. اگر فضای ورزشی ساخته شود اما نیروی متخصص، برنامه منظم، تجهیزات قابل استفاده و زمان کافی برای فعالیت دانش‌آموزان وجود نداشته باشد، توسعه زیرساخت به‌تنهایی نمی‌تواند به افزایش تحرک منجر شود.
از سوی دیگر، آمارهای مربوط به اضافه‌وزن و چاقی ضرورت نگاه مستمر به سلامت دانش‌آموزان را نشان می‌دهد. پایش دوره‌ای زمانی ارزشمند خواهد بود که نتیجه آن به برنامه مشخص برای هر گروه از دانش‌آموزان تبدیل شود و خانواده، مدرسه و متخصصان در یک مسیر مشترک قرار گیرند.
برای مدارس مناطق محروم نیز مسئله دسترسی اهمیت بیشتری دارد. اگر توسعه فضاهای ورزشی و کانون‌های تخصصی با اولویت‌بندی مناطق کم‌برخوردار انجام شود، می‌تواند بخشی از شکاف امکانات میان مدارس مختلف را کاهش دهد. در نهایت، شاخص موفقیت این برنامه‌ها نه صرفاً افتتاح پروژه‌ها، بلکه میزان افزایش فعالیت بدنی، بهبود سواد حرکتی و ارتقای سلامت دانش‌آموزان در زندگی روزمره خواهد بود.
