به گزارش فرهنگیان پرس، ابهام درباره شمول قانون رتبه‌بندی برای معلمان بازنشسته، با توضیح رسمی مسئول آموزش و پرورش رفع شد. بر اساس این توضیحات، رتبه‌بندی فقط برای معلمان شاغل طراحی شده و بازنشستگان مشمول آن نیستند، اما سازوکار مالی جداگانه‌ای برای جبران نسبی این تفاوت برای آنان در نظر گرفته شده است.
در گفت‌وگو با خبرگزاری ایسنا، علی باقرزاده رئیس مرکز منابع انسانی و امور اداری وزارت آموزش و پرورش در پاسخ به این پرسش که چرا بازنشستگان رتبه‌بندی نمی‌شوند، گفت: قانون، رتبه‌بندی را برای معلم شاغل پیش‌بینی کرده و ما قانون را اجرا می‌کنیم. وی افزود: قانون‌گذار برای جبران این موضوع پیش‌بینی کرده که معلم بازنشسته تا ۹۰ درصد معلم مشابه شاغل خود مابه‌التفاوت دریافت کند، ضمن اینکه شایستگی‌های امروز فرد ملاک است.
آمار نخستین واجدان شرایط ارتقا
باقرزاده در ادامه به آمار نخستین گروه از معلمانی که از ۳۱ شهریور ۱۴۰۴ می‌توانند درخواست ارتقای رتبه دهند اشاره کرد و گفت: حدود ۲۸۲ هزار نفر شناسایی شده‌اند که یا در دوره ابتدایی چهار سال فعالیت کرده‌اند یا در مدارس عشایری، مناطق محروم، مرزی و یا مدارس استثنایی تدریس کرده‌اند. وی ادامه داد: افرادی که در ۳۱ شهریور ۱۴۰۰ رتبه گرفتند و خارج از این پنج محدوده بودند، در ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ شامل ارتقا می‌شوند. همچنین افرادی که در سال ۱۴۰۱ استخدام شده‌اند نیز پنج سال بعد واجد شرایط می‌شوند.
مشمولان و غیرمشمولان؛ از رسته آموزشی تا خدماتی
او با تأکید بر اینکه همه معلمان مدارس دولتی که واجد شرایط باشند مشمول رتبه هستند، به تشریح دقیق‌تر مشمولان پرداخت و گفت: فردی که برای معلمی استخدام شده، رسته «آموزشی فرهنگی» داشته باشد، در یکی از واحدهای آموزشی کار کرده یا بر اساس بخش‌نامه ۲۳۰ سال ۵۸ در پست سازمانی مأمور و منصوب شده باشد، مشمول است.
باقرزاده تصریح کرد: اما اگر کسی رسته خدماتی، اداری مالی یا فنی مهندسی داشته باشد، شامل رتبه نمی‌شود؛ مگر اینکه فرآیند تغییر رسته را دنبال و از اداری مالی به آموزشی فرهنگی تغییر کند. وی افزود: حتی افرادی که از سایر دستگاه‌ها منتقل و تبدیل وضعیت به معلمی می‌شوند، پس از گذراندن فرآیند، معلم شده و از رتبه‌بندی برخوردار می‌شوند.
آیا امکان تنزل رتبه وجود دارد؟
رئیس مرکز منابع انسانی در پاسخ به پرسشی درباره احتمال تنزل رتبه معلمان پس از ارتقا، به ماده ۸ قانون اشاره کرد و گفت: بعد از ارتقای رتبه، آموزش و پرورش موظف است هر سه سال یکبار افراد را ارزیابی مجدد کند. وی افزود: اما چون اساساً هنوز وارد مرحله ارتقای رتبه نشده‌ایم، مشمول اجرای این ماده نیستیم و در این مرحله رتبه هیچ‌کس کاهش پیدا نمی‌کند. به گفته وی، پس از سه سال اگر ارزیابی مجدد نشان دهد شایستگی فردی افت کرده، امکان تنزل رتبه وجود دارد و اگر روند ادامه یابد، فرد از رسته آموزشی فرهنگی خارج می‌شود.
نحوه تشکیل و عملکرد هیئت‌های ممیزه
باقرزاده در پایان به سازوکار ارزیابی صلاحیت‌ها اشاره و تشریح کرد: قانون‌گذار برای بررسی صلاحیت معلمان، هیئت‌های ممیزه‌ای را در نظر گرفته که وظیفه بررسی تمامی سطوح شایستگی را بر عهده دارند. در این انتخاب، مدیر مستقیم فرد، انجمن اولیاء، راهبران تربیتی، گروه‌های آموزشی، یک ارزیاب حرفه‌ای واجد شرایط (با حداقل ۳۵ سال سن و ۱۵ سال سابقه)، نمایندگان حراست و گزینش مشارکت دارند.
زیر ذره‌بین فرهنگیان پرس:
توضیحات باقرزاده هرچند بخشی از ابهامات فنی را رفع می‌کند، اما چند نکته انتقادی را پررنگ‌تر می‌سازد.
اول، تمایز قائل شدن بین معلم شاغل و بازنشسته در دریافت مزایای رتبه‌بندی، هرچند با پشتوانه قانونی، می‌تواند احساس تبعیض و کاسته شدن از ارزش سال‌های خدمت فرهنگیان بازنشسته را تقویت کند.
دوم، پیچیدگی و طولانی بودن فرآیند تغییر رسته برای کارکنان اداری-مالی یا فنی که سال‌ها در کنار آموزش خدمت کرده‌اند، عملاً آنان را از یک حق بالقوه محروم می‌سازد.
و سوم، ذکر «امکان تنزل رتبه پس از سه سال» اگرچه اکنون اجرایی نیست، اما همچون شمشیری بر فراز معلمان خواهد بود و می‌تواند به ابزاری برای اعمال فشارهای سلیقه‌ای تبدیل شود، مگر اینکه سازوکار شفاف، عادلانه و مبتنی بر شواهد غیرقابل تشکیکی برای آن طراحی و ابلاغ شود.
