معاون آموزش متوسطه وزارت آموزش و پرورش با تأکید بر تسریع در تکمیل ثبتنام دانشآموزان، ثبت سفارش کتابهای درسی، صدور ابلاغ معلمان و کلاسبندی مدارس، پروژه مهر را «پروژه تضمین آغاز باکیفیت سال تحصیلی جدید» دانست و خواستار تعیین تکلیف فوری فرآیندهای باقیمانده در استانها و مناطق شد.
به گزارش فرهنگیان پرس، سیدمصطفی آذرکیش، معاون آموزش متوسطه وزارت آموزش و پرورش، در نشست وبیناری با معاونان آموزش متوسطه، رؤسای ادارات زیرمجموعه استانها و رؤسای مناطق آموزش و پرورش، بر ضرورت تسریع در فرآیندهای باقیمانده پیش از آغاز سال تحصیلی تأکید کرد و ثبتنام دانشآموزان، ثبت سفارش کتابهای درسی، صدور ابلاغ و کلاسبندی مدارس را از اولویتهای فوری استانها و مناطق دانست.
آذرکیش با قدردانی از اقدامات انجامشده در چارچوب پروژه مهر، این طرح را «پروژه تضمین آغاز باکیفیت سال تحصیلی جدید» توصیف کرد و گفت همه اقدامات باید در نهایت به فراهم شدن شرایط مناسب برای بازگشایی مدارس منجر شود.
پروژه مهر در سالهای گذشته یکی از مهمترین فرآیندهای آمادهسازی مدارس پیش از آغاز سال تحصیلی بوده است؛ فرآیندی که صرفاً به آمادهسازی فیزیکی مدرسه محدود نمیشود و موضوعاتی مانند ساماندهی نیروی انسانی، ثبتنام، کلاسبندی، تأمین کتابهای درسی، صدور ابلاغ معلمان و رفع موانع آموزشی را نیز دربر میگیرد.
معاون آموزش متوسطه با اشاره به رویکردهای پروژه مهر در زمینه آمادگی مدارس، ساماندهی نیروی انسانی، نظارت میدانی و رفع موانع پیش از بازگشایی اظهار کرد: همه تلاشها باید در جهت فراهم کردن زمینههای لازم برای آغاز مطلوب سال تحصیلی جدید باشد.
او همچنین بر تغییر نقش مدیران و مسئولان مناطق در فرآیند ارتقای کیفیت آموزشی تأکید کرد و افزود: رؤسای آموزش و پرورش مناطق صرفاً مجری برنامهها نیستند، بلکه راهبران کیفیت آموزشی در مناطق محسوب میشوند و باید با رویکردی مسئلهمحور، موضوعات مرتبط با کیفیت آموزشی را پیگیری کنند.
کیفیت مدرسه از کلاس درس آغاز میشود
آذرکیش «عدالت، کیفیت و هویت» را از مأموریتهای اصلی آموزش و پرورش دانست و بر توجه همزمان به کیفیت یادگیری، کیفیت تربیت و کیفیت مدیریت مدرسه تأکید کرد.
به گفته معاون آموزش متوسطه، توانمندسازی معلمان، روش تدریس، ارزشیابی، فناوری و یادگیری عمیق از مؤلفههای کیفیت یادگیری هستند و در حوزه کیفیت تربیتی نیز موضوعاتی مانند هویت، مشارکت، نشاط، مسئولیتپذیری، مهارتهای اجتماعی و تعلق دانشآموز به مدرسه باید مورد توجه قرار گیرد.
این نگاه نشان میدهد که پروژه مهر نباید صرفاً به عنوان یک برنامه اداری برای بازگشایی مدارس ارزیابی شود. آماده بودن مدرسه زمانی معنا پیدا میکند که دانشآموز در روز نخست سال تحصیلی با کلاس مشخص، معلم مشخص، کتاب درسی و برنامه آموزشی منظم مواجه شود و مدیر و کادر آموزشی نیز از قبل برای مسائل احتمالی سال تحصیلی آمادگی داشته باشند.
آذرکیش در همین راستا، دادهمحوری، مدرسهمحوری و تصمیمگیری مبتنی بر شواهد را از الزامات کیفیت مدیریت مدرسه عنوان کرد. این رویکرد میتواند در صورت اجرای واقعی، تصمیمگیری آموزشی را از اقدامات کلی و یکسان برای همه مناطق به سمت شناسایی مسائل اختصاصی هر مدرسه هدایت کند.
با این حال، تجربه سالهای گذشته نشان داده است که یکی از نقاط حساس پروژه مهر، هماهنگی میان فرآیندهای مختلف است. ثبتنام، کلاسبندی و صدور ابلاغ به یکدیگر وابستهاند و هرگونه تأخیر در یکی از این مراحل میتواند فرآیند آمادهسازی مدرسه را تحت تأثیر قرار دهد. به همین دلیل، تأکید معاون آموزش متوسطه بر تعیین تکلیف سریع موارد باقیمانده، مستقیماً با کیفیت آغاز سال تحصیلی ارتباط دارد.
هنرستانها و سوابق تحصیلی در اولویت
یکی دیگر از محورهای مطرحشده در این نشست، توسعه متوازن رشتهها و افزایش سهم آموزشهای فنیوحرفهای و کاردانش بود. آذرکیش این موضوع را مطابق تکالیف قانون برنامه هفتم توسعه دانست و بر مدیریت فرآیند هدایت تحصیلی و ثبتنام دانشآموزان در رشتههای مختلف تأکید کرد.
توسعه آموزشهای فنی و مهارتی در حالی همچنان در دستور کار آموزش و پرورش قرار دارد که طی سالهای اخیر، موضوع تناسب رشتههای تحصیلی با نیازهای بازار کار و افزایش سهم هنرستانها به یکی از مسائل مهم سیاستگذاری آموزشی تبدیل شده است. افزایش ظرفیت فنیوحرفهای و کاردانش، بدون توجه همزمان به تجهیزات کارگاهی، کیفیت هنرآموزان، امکانات مناطق و نیازهای واقعی اشتغال، نمیتواند به تنهایی به نتیجه مطلوب برسد.
در این میان، هدایت تحصیلی نیز اهمیت ویژهای دارد. انتخاب رشته دانشآموزان نباید صرفاً تحت تأثیر ظرفیت مدارس یا برداشتهای اجتماعی از رشتههای نظری و مهارتی قرار گیرد، بلکه باید استعداد، علاقه، شرایط منطقه و چشمانداز شغلی نیز در آن لحاظ شود. مدیریت صحیح این فرآیند میتواند به توزیع متوازنتر دانشآموزان میان رشتههای مختلف کمک کند.
معاون آموزش متوسطه همچنین تکمیل تصحیح اوراق امتحانات نهایی را از اولویتهای فوری آموزش و پرورش اعلام کرد و بر پایان سریع این فرآیند برای ارسال سوابق تحصیلی و تراز دانشآموزان به سازمان سنجش آموزش کشور تأکید کرد.
اهمیت این موضوع از آنجا ناشی میشود که سوابق تحصیلی در فرآیند پذیرش دانشگاهی و سنجش داوطلبان نقش تعیینکنندهای پیدا کرده است. هرگونه تأخیر یا خطا در تصحیح، ثبت یا ارسال سوابق میتواند مستقیماً دانشآموزان و داوطلبان ورود به دانشگاه را تحت تأثیر قرار دهد. بنابراین، تکمیل بهموقع این فرآیند صرفاً یک وظیفه اداری نیست و با حقوق آموزشی و سرنوشت تحصیلی دانشآموزان ارتباط دارد.
آذرکیش همچنین با اشاره به ارزیابی سهمرحلهای پروژه مهر گفت عملکرد استانها در مراحل مختلف بررسی خواهد شد و در تعیین نمره نهایی، علاوه بر کمیت گزارشها، کیفیت مستندات و اقدامات انجامشده نیز مورد توجه قرار میگیرد.
در ادامه این نشست، مدیران کل آموزش و پرورش استانها نیز گزارشی از آخرین وضعیت ثبتنام دانشآموزان، سفارش کتابهای درسی، آمادگی مدارس و برنامههای بازگشایی ارائه کردند و درباره اقدامات انجامشده و موانع موجود در استانها به بیان دیدگاههای خود پرداختند.
زیر ذرهبین فرهنگیان پرس
پروژه مهر زمانی موفق است که نتیجه آن را دانشآموز و معلم در نخستین روزهای مدرسه لمس کنند، نه اینکه صرفاً در گزارشهای اداری با درصد پیشرفت بالا نمایش داده شود. تکمیل ثبتنام، کلاسبندی، صدور ابلاغ و توزیع کتاب، حداقل الزامات یک شروع منظم است؛ اما کیفیت واقعی آغاز سال تحصیلی به این بستگی دارد که آیا معلم از ابتدای سال در کلاس مشخص خود حضور دارد، برنامه آموزشی روشن است و مدرسه برای نیازهای واقعی دانشآموزان آماده شده است یا نه. از سوی دیگر، ارزیابی سهمرحلهای پروژه مهر باید به ابزاری برای شناسایی و حل مسئله تبدیل شود، نه مسابقهای برای تولید مستندات. اگر وزارت آموزش و پرورش بتواند اطلاعات ثبتنام، نیروی انسانی، کلاسبندی، کتابهای درسی و نتایج آموزشی را بهصورت یکپارچه تحلیل کند، پروژه مهر میتواند از یک برنامه مناسبتی به سازوکاری برای مدیریت واقعی کیفیت مدرسه تبدیل شود. در غیر این صورت، خطر آن وجود دارد که بخش مهمی از انرژی مدیران مناطق صرف تکمیل گزارشها شود و مسائل اصلی مدارس در حاشیه قرار گیرد.
