وزارت آموزش و پرورش زمان و شیوه برگزاری انتخابات انجمنهای اولیا و مربیان مدارس در سال تحصیلی ۱۴۰۶-۱۴۰۵ را اعلام کرد؛ بر این اساس، انتخابات از اول تا ۳۰ مهرماه برگزار میشود و مدارس برخوردار از زیرساخت، فرآیند رأیگیری را بهصورت الکترونیکی در پنجره واحد خدمات الکترونیک آموزش و پرورش انجام خواهند داد.
به گزارش فرهنگیان پرس، انتخابات انجمن اولیا و مربیان مدارس برای سال تحصیلی ۱۴۰۶-۱۴۰۵ از اول مهرماه آغاز میشود و تا پایان این ماه ادامه خواهد داشت. بر اساس دستورالعمل ابلاغی اداره کل انجمن اولیا و مربیان وزارت آموزش و پرورش، شیوه برگزاری انتخابات با توجه به زیرساخت مدارس تعیین شده و بخش قابل توجهی از فرآیند رأیگیری به شکل الکترونیکی انجام خواهد شد.
بر اساس این دستورالعمل، انتخابات انجمن اولیا و مربیان از یکم تا سیام مهرماه ۱۴۰۵ برگزار میشود. مدارس شهری و همچنین مدارس روستایی و عشایری که از زیرساخت لازم برخوردار باشند، موظفاند انتخابات را از طریق پنجره واحد خدمات الکترونیک آموزش و پرورش به نشانی My.Medu.ir برگزار کنند. در مقابل، در مدارس روستایی و عشایری فاقد زیرساخت مناسب، انتخابات با هماهنگی اداره آموزش و پرورش منطقه به شکل حضوری برگزار خواهد شد.
اجرای این فرآیند صرفاً به برگزاری رأیگیری محدود نمیشود و دستورالعمل جدید برای مرحله پیش از انتخابات نیز الزامات مشخصی تعیین کرده است. مدیران مدارس باید پیش از برگزاری انتخابات، مجمع عمومی اولیا را تشکیل دهند و ضمن ارائه گزارش عملکرد انجمن اولیا و مربیان در سال تحصیلی گذشته، شرایط و ضوابط عضویت و داوطلبی را برای خانوادهها تشریح کنند.
یکی از محورهای مهم این فرآیند، فراهم کردن امکان شناخت داوطلبان برای والدین است. بر اساس دستورالعمل، اولیای متقاضی عضویت در انجمن باید در جلسه مجمع عمومی معرفی شوند تا والدین بتوانند با نامزدهای عضویت در انجمن و برنامههای آنان آشنایی بیشتری پیدا کنند. این موضوع میتواند در افزایش آگاهی خانوادهها و شکلگیری مشارکت مؤثرتر در اداره امور مدرسه نقش داشته باشد.
مشارکت والدین در تصمیمهای مدرسه
در فرآیند برگزاری انتخابات نیز یکی از والدین حاضر در مجمع عمومی به عنوان رئیس سنی انتخابات انتخاب میشود و مدیر مدرسه موظف است اطلاعات او را در سامانه ثبت کند. نظارت بر روند رأیگیری نیز با رئیس سنی خواهد بود تا فرآیند انتخابات در چارچوب ضوابط تعیینشده انجام شود.
شورای انجمن اولیا و مربیان در استانها و مناطق نیز مسئولیت نظارت بر حسن اجرای انتخابات مدارس را بر عهده دارند. این سازوکار نظارتی با هدف ایجاد هماهنگی میان مدارس و ادارات آموزش و پرورش و جلوگیری از اجرای سلیقهای فرآیند انتخابات پیشبینی شده است.
اهمیت انجمن اولیا و مربیان از آن جهت است که مدرسه تنها محل ارائه خدمات آموزشی به دانشآموزان نیست و بخش مهمی از مسائل تربیتی، اجتماعی و حتی اجرایی مدارس با خانوادهها ارتباط مستقیم دارد. حضور نمایندگان والدین در این ساختار میتواند زمینه انتقال مطالبات خانوادهها به مدرسه و شکلگیری ارتباط منظمتر میان مدیران، معلمان و والدین را فراهم کند.
دستورالعمل جدید همچنین بر استمرار فعالیت انجمن پس از برگزاری انتخابات تأکید دارد. مدارس باید انجمن اولیا و مربیان را تشکیل دهند و جلسات آن را به شکل مستمر و منظم برگزار کنند. مدیران نیز موظفاند زمینه مشارکت اعضای انجمن را در چهارچوب قوانین و مقررات فراهم کنند؛ موضوعی که نشان میدهد هدف از انتخابات صرفاً انتخاب چند عضو برای یک دوره مشخص نیست، بلکه ایجاد یک سازوکار مشارکتی برای ارتباط مدرسه و خانواده دنبال میشود.
این موضوع در حالی مطرح میشود که طی سالهای گذشته، مشارکت واقعی خانوادهها در تصمیمگیریهای مدرسه همواره یکی از موضوعات مورد توجه نظام تعلیم و تربیت بوده است. تجربه اجرای فرآیندهای الکترونیکی در آموزش و پرورش نیز نشان داده که حرکت خدمات مدارس به سمت سامانههای برخط میتواند از مراجعات حضوری بکاهد، اما موفقیت آن به دسترسی برابر خانوادهها به اینترنت، تجهیزات و خدمات دیجیتال وابسته است.
از همین رو، پیشبینی برگزاری حضوری انتخابات در مدارس روستایی و عشایری فاقد زیرساخت را میتوان اقدامی برای جلوگیری از حذف خانوادههایی دانست که امکان مشارکت الکترونیکی ندارند. با این حال، نظارت بر اجرای یکسان مقررات در مدارس مختلف و اطلاعرسانی دقیق به والدین اهمیت زیادی دارد؛ زیرا هرگونه ابهام درباره نحوه ثبتنام داوطلبان، زمان انتخابات یا شیوه رأیگیری میتواند مشارکت خانوادهها را کاهش دهد.
هفته پیوند اولیا و مربیان همزمان با انتخابات
بر اساس برنامه اعلامشده، هفته پیوند اولیا و مربیان نیز از ۲۴ تا ۳۰ مهرماه برگزار خواهد شد. مدارس، مناطق و استانها باید با توجه به امکانات و شرایط بومی خود برای اجرای برنامههای این هفته برنامهریزی کنند.
همزمانی هفته پیوند با روزهای پایانی انتخابات انجمنهای اولیا و مربیان میتواند فرصتی برای تقویت ارتباط خانوادهها با مدرسه باشد؛ بهویژه اگر برنامههای این هفته صرفاً به برگزاری مراسم نمادین محدود نشود و به بستری برای شنیدن مسائل واقعی والدین، دانشآموزان و معلمان تبدیل شود.
بر اساس دستورالعمل وزارت آموزش و پرورش، مدارس و واحدهای اداری باید گزارش جامع و مستندی از فعالیتها و اقدامات انجامشده در زمینه برگزاری انتخابات انجمنهای اولیا و مربیان و برنامههای هفته پیوند تهیه کنند و حداکثر تا پایان آبانماه ۱۴۰۵ آن را به اداره کل انجمن اولیا و مربیان ارسال کنند.
این الزام میتواند امکان ارزیابی دقیقتر میزان مشارکت خانوادهها و کیفیت اجرای انتخابات را فراهم کند؛ البته به شرط آنکه گزارشها صرفاً جنبه آماری نداشته باشند و شاخصهایی مانند میزان مشارکت والدین، مشکلات سامانهای، دسترسی مدارس مناطق محروم، تعداد جلسات انجمن و میزان اثرگذاری تصمیمهای آن نیز مورد توجه قرار گیرد.
زیر ذرهبین فرهنگیان پرس
برگزاری انتخابات انجمن اولیا و مربیان زمانی میتواند به یک مشارکت واقعی تبدیل شود که والدین پس از رأی دادن نیز در تصمیمسازیهای مدرسه نقش داشته باشند. اگر انجمن صرفاً به نهادی برای اجرای برنامههای اداری یا تأمین برخی نیازهای مدرسه تبدیل شود، بخش مهمی از ظرفیت خانوادهها نادیده گرفته خواهد شد.
از سوی دیگر، الکترونیکی شدن انتخابات اگرچه میتواند شفافیت و سرعت فرآیند را افزایش دهد، اما نباید به ایجاد شکاف میان خانوادههای برخوردار و مناطق کمبرخوردار منجر شود. آموزش و پرورش باید علاوه بر فراهم کردن زیرساخت فنی، اطلاعرسانی روشن و پشتیبانی مؤثر برای والدین را نیز تضمین کند. مهمتر از همه، خروجی این انتخابات باید در کیفیت ارتباط خانه و مدرسه دیده شود؛ یعنی والدین بتوانند مسائل آموزشی، تربیتی و رفاهی فرزندان خود را از مسیر انجمن پیگیری کنند و مدرسه نیز پاسخگویی و مشارکت خانوادهها را بخشی واقعی از فرآیند مدیریت مدرسه بداند.
