سرنوشت جام حذفی فوتبال ایران در فصل ۱۴۰۵-۱۴۰۶ همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد و طبق گزارشهای منتشرشده، سازمان لیگ قرار است پس از فیفادی مهرماه درباره برگزاری یا حذف این رقابتها تصمیمگیری کند. فشردگی تقویم، حضور تیمهای ایرانی در رقابتهای آسیایی، جام ملتهای آسیا و مشکلات زیرساختی از مهمترین عواملی هستند که بر این تصمیم اثر گذاشتهاند.
به گزارش فرهنگیان پرس، جام حذفی فوتبال ایران در فصل ۱۴۰۵-۱۴۰۶ در شرایطی با ابهام جدی درباره زمان و حتی اصل برگزاری مواجه شده که سازمان لیگ فوتبال ایران هنوز برنامه مشخصی برای آغاز این رقابتها اعلام نکرده است. بر اساس اطلاعات منتشرشده از سوی «ورزش سه»، قرار است پس از فیفادی مهرماه، جلسهای برای بررسی تقویم مسابقات برگزار شود و در آن درباره سرنوشت جام حذفی تصمیمگیری شود.
در شرایط فعلی، طبق گزارشهای منتشرشده، سناریوی برگزار نشدن جام حذفی یکی از گزینههای جدی روی میز سازمان لیگ است؛ با این حال هنوز تصمیم نهایی اتخاذ نشده و نمیتوان حذف قطعی این رقابتها را اعلام کرد. گزارشهای اخیر نیز از وجود همین ابهام حکایت دارند و تأکید میکنند که تصمیم نهایی به بررسی ظرفیت تقویم مسابقات پس از فیفادی موکول شده است.
یکی از مهمترین عوامل ایجاد این وضعیت، تراکم مسابقات فوتبال ایران در فصل جاری است. تیمهای حاضر در لیگ برتر علاوه بر مسابقات داخلی، باید درگیر برنامههای تیم ملی و رقابتهای باشگاهی آسیا نیز باشند. در فصل ۲۰۲۶-۲۰۲۷، مسابقات لیگ نخبگان آسیا با ساختاری گستردهتر برگزار میشود و مرحله لیگ این رقابتها با حضور ۳۲ تیم از ۱۴ سپتامبر آغاز شده است.
در سطح دوم رقابتهای باشگاهی آسیا نیز لیگ قهرمانان آسیا ۲ با حضور ۳۲ تیم از ۱۵ سپتامبر وارد مرحله گروهی شده است. حضور نمایندگان ایران در این دو سطح از رقابتهای قارهای، بهطور طبیعی بخش دیگری از ظرفیت تقویم باشگاهی کشور را به خود اختصاص میدهد و برنامهریزی برای مسابقات داخلی را دشوارتر میکند.
از سوی دیگر، لیگ برتر ایران در فصل جاری با حضور ۱۸ تیم برگزار میشود؛ ساختاری که به معنای تعداد بالای مسابقات رفتوبرگشت در طول فصل است. در چنین شرایطی، هر مسابقه اضافی خارج از برنامه لیگ میتواند به افزایش تعداد هفتههای فشرده، جابهجایی مسابقات و فشار بیشتر بر تیمهایی منجر شود که همزمان در چند رقابت حضور دارند.
ابهام جام حذفی از فصل گذشته تا امروز
جام حذفی در فصل گذشته نیز نتوانست مسیر معمول خود را تا پایان طی کند. گزارشهای منتشرشده درباره فصل ۱۴۰۴-۱۴۰۵ نشان میدهد این رقابتها پس از مشخص شدن هشت تیم مرحله یکچهارم نهایی ادامه پیدا نکرد و در نهایت سهمیههای آسیایی بر اساس جایگاه تیمها در لیگ تعیین شد.
این وضعیت در حالی رخ داد که جام حذفی فصل ۱۴۰۴-۱۴۰۵ در ابتدا طبق برنامه سازمان لیگ در حال برگزاری بود و حتی برنامه مرحله سوم این رقابتها در مهرماه ۱۴۰۴ اعلام شده بود. بنابراین، مسئله امسال تنها یک بحث نظری درباره تقویم نیست و فوتبال ایران تجربه یک دوره ناتمام از این رقابتها را نیز پشت سر گذاشته است.
شرایط فصل گذشته تحت تأثیر وضعیت خاص فوتبال ایران و وقفه ایجادشده در مسابقات قرار گرفت و اکنون نگرانی اصلی این است که فشردگی تقویم فصل جدید، بار دیگر جام حذفی را در معرض حذف یا عدم برگزاری قرار دهد. در صورت اجرایی شدن این سناریو، جام حذفی برای دومین فصل متوالی از تقویم معمول فوتبال ایران خارج خواهد شد.
اهمیت این موضوع زمانی بیشتر میشود که جام حذفی تنها یک رقابت اضافه در کنار لیگ برتر نیست. ساختار حذفی این مسابقات به تیمهای لیگهای پایینتر اجازه میدهد در صورت عبور از مراحل مختلف با تیمهای سطح اول فوتبال کشور روبهرو شوند. به همین دلیل، برگزاری آن از منظر فرصت رقابت، دیدهشدن بازیکنان و باشگاههای کمتر برخوردار و ایجاد مسیر متفاوت برای رسیدن به سهمیههای آسیایی نیز اهمیت دارد.
در همین ارتباط، گزارشهایی درباره درخواست باشگاه پرسپولیس برای حفظ جام حذفی منتشر شده است. بر اساس این گزارش، پیمان حدادی، مدیرعامل این باشگاه، در شهریورماه طی نامهای به رئیس فدراسیون فوتبال خواستار برنامهریزی برای برگزاری جام حذفی فصل ۱۴۰۵-۱۴۰۶ شده است.
زیر ذره بین فرهنگیان پرس
مسئله جام حذفی در واقع بخشی از یک مشکل بزرگتر در فوتبال ایران است: تقویم مسابقات باید میان تعداد تیمها، رقابتهای داخلی، برنامه تیم ملی، مسابقات آسیایی، شرایط ورزشگاهها و ظرفیت واقعی زیرساختها تعادل برقرار کند. وقتی این اجزا بدون یک برنامه بلندمدت هماهنگ نشوند، نخستین قربانی معمولاً رقابتهایی هستند که امکان جابهجایی بیشتری دارند.
از طرف دیگر، حذف یک مسابقه برای حل مشکل تقویم میتواند راهحل کوتاهمدت باشد، اما بهتنهایی مشکل اصلی را برطرف نمیکند. اگر تقویم فوتبال ایران هر فصل به دلیل تراکم مسابقات یا محدودیت ورزشگاهها نیازمند حذف یک رقابت شود، نشان میدهد مسئله به سطح برنامهریزی کلان بازمیگردد.
راهکار پایدارتر، طراحی تقویم چندساله با درنظرگرفتن تقویم فیفا و AFC، تعداد مسابقات لیگ، حضور نمایندگان ایران در آسیا، زمانهای در دسترس ورزشگاهها و دورههای استراحت تیم ملی است. در چنین ساختاری، جام حذفی نیز باید از ابتدای فصل جای مشخصی در تقویم داشته باشد تا باشگاهها و سازمان لیگ بتوانند برنامه آمادهسازی، سفر و ترکیب بازیکنان را بر اساس آن تنظیم کنند.
همچنین اگر به دلیل شرایط استثنایی امکان برگزاری کامل مسابقات وجود نداشته باشد، اعلام زودهنگام تصمیم و ارائه ضوابط شفاف اهمیت زیادی دارد. بلاتکلیفی طولانیمدت برای باشگاهها، بازیکنان و هواداران، از نظر برنامهریزی ورزشی و اقتصادی هزینهزاست. در نهایت، تصمیم درباره جام حذفی باید پس از بررسی واقعی ظرفیت تقویم اتخاذ شود و تا زمان اعلام رسمی سازمان لیگ، احتمال برگزاری یا لغو این رقابتها را نباید قطعی تلقی کرد.
