با نزدیک شدن به آغاز نیمسال اول سال تحصیلی ۱۴۰۵–۱۴۰۶، دانشگاههای کشور برنامههای متفاوتی برای شروع کلاسها اعلام کردهاند؛ برخی مراکز آموزش عالی از اواخر شهریور یا ابتدای مهر آموزش حضوری را آغاز میکنند، برخی دانشگاهها هفتههای نخست را مجازی برگزار خواهند کرد و گروهی نیز آموزش ترکیبی را در نظر گرفتهاند. این تفاوتها عمدتاً به شرایط اسکان دانشجویان، آمادهسازی خوابگاهها و تصمیم کارگروههای مدیریت آموزش عالی استانها مربوط شده است.
به گزارش فرهنگیان پرس، با نزدیک شدن به آغاز نیمسال اول سال تحصیلی ۱۴۰۵–۱۴۰۶، نحوه آغاز کلاسهای دانشگاهها در سراسر کشور یکسان نیست و بر اساس اطلاعیههای منتشرشده، دانشگاهها متناسب با شرایط اجرایی، وضعیت خوابگاهها و تصمیمات استانی، الگوهای متفاوتی برای آموزش در هفتههای نخست ترم جدید انتخاب کردهاند.
بر اساس برنامههای اعلامشده، شماری از دانشگاهها آموزش حضوری را از اواخر شهریور یا ابتدای مهرماه آغاز میکنند. در تهران، دانشگاههایی مانند دانشگاه تهران، دانشگاه خوارزمی، دانشگاه تربیت مدرس، دانشگاه علامه طباطبائی، دانشگاه علم و صنعت، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، دانشگاه صنعتی شریف، دانشگاه الزهرا(س)، دانشگاه شهید بهشتی و دانشگاه ملی مهارت، آغاز آموزش حضوری را در برنامه خود قرار دادهاند؛ هرچند تاریخ شروع کلاسها در این دانشگاهها یکسان نیست.
در این میان، برخی دانشگاهها تاریخ آغاز کلاسهای خود را نیز نسبت به برنامه قبلی تغییر دادهاند. دانشگاه تهران و دانشگاه صنعتی شریف آغاز کلاسها را از چهارم مهرماه اعلام کردهاند و دانشگاه تربیت مدرس، علامه طباطبائی، علم و صنعت و امیرکبیر از ۲۸ شهریورماه فعالیت آموزشی خود را آغاز میکنند. دانشگاه شهید بهشتی نیز شروع کلاسها را از اول مهر به چهارم مهرماه تغییر داده است.
دانشگاههایی که ترم را مجازی آغاز میکنند
در مقابل، گروهی از دانشگاهها به دلایل مختلف، آموزش نیمسال جدید را در هفتههای ابتدایی به شکل مجازی آغاز خواهند کرد. دانشگاه بیرجند اعلام کرده است کلاسهای هفته نخست در تمامی مقاطع مجازی خواهد بود و وضعیت هفتههای بعد متعاقباً اعلام میشود. دانشگاه صنعتی بیرجند نیز هفته نخست را مجازی برگزار میکند و تصمیم درباره ادامه وضعیت آموزش را به ابلاغ وزارت علوم و تصمیم کارگروه مدیریت آموزش عالی استان منوط کرده است.
دانشگاه فسا اعلام کرده است کلاسهای نیمسال اول از ۲۸ شهریور تا ۲۴ مهرماه به صورت مجازی برگزار خواهد شد و زمان بازگشت به آموزش حضوری بعداً اعلام میشود. دانشگاه صنعتی شیراز نیز کلاسها را از ۲۸ شهریورماه مجازی آغاز میکند و دانشگاه جهرم نیز آموزش مجازی را تا نیمه مهرماه ادامه خواهد داد.
در دانشگاه فرهنگیان هرمزگان نیز آغاز نیمسال اول به صورت مجازی اعلام شده است. همچنین دانشگاه صنعتی خاتمالانبیا بهبهان اعلام کرده است کلاسهای هفته نخست به منظور آمادهسازی خوابگاههای دانشجویی مجازی خواهد بود.
دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار نیز آموزش نیمسال اول را از ۲۸ شهریورماه به صورت مجازی آغاز میکند و زمان آموزش حضوری را بعداً اطلاعرسانی خواهد کرد. در دانشگاه دولتی بم نیز بر اساس تصمیم کارگروه مدیریت دانشگاههای استان کرمان، کلاسها تا ۱۵ مهرماه مجازی خواهد بود.
دانشگاه شهید مدنی آذربایجان نیز از برگزاری مجازی کلاسها از ۲۸ شهریور تا ۱۰ مهرماه خبر داده و اعلام کرده است وضعیت آموزش از ۱۱ مهرماه و زمان بازگشایی خوابگاهها در ادامه مشخص خواهد شد.
آموزش ترکیبی؛ راهحل میانه دانشگاهها
گروه دیگری از دانشگاهها شیوهای ترکیبی را برای آغاز نیمسال انتخاب کردهاند. در این مدل، آموزش مجازی برای یک یا چند هفته نخست اجرا میشود و پس از آن کلاسها به شکل حضوری ادامه پیدا میکنند یا بسته به مقطع و وضعیت دانشجویان، روش آموزش متفاوت خواهد بود.
دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی کلاسهای هفته نخست را از ۲۸ شهریورماه به صورت غیرحضوری و برخط برگزار میکند. دانشگاه کردستان و دانشگاه کاشان نیز هفته نخست را مجازی و از هفته دوم حضوری اعلام کردهاند. دانشگاه مازندران و دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل نیز دو هفته نخست را مجازی برگزار میکنند و آموزش حضوری آنها از ۱۱ مهرماه آغاز خواهد شد.
در دانشگاه خلیج فارس، کلاسهای کارشناسی از ۲۸ شهریور تا ۲۲ مهرماه مجازی خواهد بود و در صورت رفع مشکل اسکان، آموزش حضوری این مقطع از ۲۵ مهرماه آغاز میشود. تحصیلات تکمیلی این دانشگاه نیز پس از یک هفته آموزش مجازی، از چهارم مهرماه حضوری خواهد شد.
دانشگاه ولیعصر(عج) رفسنجان نیز برای مقطع کارشناسی آموزش مجازی را تا ۱۷ مهرماه در نظر گرفته و آموزش حضوری این مقطع از ۱۸ مهرماه آغاز خواهد شد؛ در حالی که کلاسهای کارشناسی ارشد و دکتری حضوری برگزار میشود.
دانشگاه حضرت معصومه(س) نیز کلاسهای کارشناسی را از ۲۸ شهریورماه به مدت سه هفته مجازی و پس از آن حضوری برگزار میکند، در حالی که کلاسهای کارشناسی ارشد از چهارم مهرماه حضوری خواهد بود. در دانشگاه زنجان نیز کلاسها از ۲۸ شهریور تا اول مهرماه مجازی و آموزش حضوری از چهارم مهرماه آغاز میشود.
این تفاوت در برنامهریزی دانشگاهها در شرایطی رخ داده که در سال تحصیلی جدید، وزارت علوم بر اصل حضوری بودن آموزش تأکید کرده است. بر اساس اظهارات وزیر علوم، دانشگاهها در مهرماه فعالیت آموزشی خود را آغاز میکنند و قاعده کلی، آموزش حضوری است؛ با این حال دانشگاههایی که تحت تأثیر مستقیم شرایط جنگی قرار داشته باشند، میتوانند به صورت ویژه بررسی شوند.
وزیر علوم همچنین درباره مدیریت آموزش عالی در استان هرمزگان گفته بود کارگروه مدیریت استانی دانشگاهها با هدف استفاده از ظرفیت دانشگاهها و اتخاذ تصمیم متناسب با شرایط هر استان تشکیل شده است. به گفته او، تصمیم درباره نحوه آغاز آموزش در این استان باید با توجه به شرایط منطقه و با مشورت شورای تأمین اتخاذ شود.
از سوی دیگر، ابوالفضل واحدی، معاون آموزشی وزیر علوم، درباره برنامه این وزارتخانه برای نیمسال اول ۱۴۰۵–۱۴۰۶ اعلام کرده بود دانشگاهها میتوانند تا ۲۵ درصد آموزش خود را به صورت مجازی ارائه کنند و آموزش ترکیبی نیز در دستور کار قرار گرفته است.
بررسی روند یک سال گذشته نشان میدهد که سیاست آموزش عالی در دوره پس از گسترش آموزش مجازی، به سمت ترکیب انعطافپذیری آموزشی با حفظ محوریت آموزش حضوری حرکت کرده است. تجربه دانشگاهها در دورههای گذشته نیز نشان داد که آموزش مجازی میتواند در شرایط اضطراری یا برای برخی دروس و مقاطع مورد استفاده قرار گیرد، اما اسکان دانشجویان، کیفیت ارتباط استاد و دانشجو، دسترسی به زیرساخت مناسب اینترنت و الزامات آموزشی رشتههای عملی همچنان بر نحوه اجرای این مدل اثرگذار است.
زیر ذره بین فرهنگیان پرس
تفاوت برنامه دانشگاهها برای آغاز نیمسال جدید، بیش از آنکه صرفاً یک تغییر در تقویم آموزشی باشد، مستقیماً بر برنامه زندگی دانشجویان و خانوادههای آنان اثر میگذارد. دانشجویی که باید برای سکونت در خوابگاه، اجاره خانه، خرید بلیت سفر یا برنامهریزی شغلی تصمیم بگیرد، به اطلاعرسانی دقیق و زودهنگام نیاز دارد. بنابراین اگر آموزش مجازی یا ترکیبی قرار است بخشی از سیاست مدیریت آموزش عالی باشد، اعلام زمان دقیق شروع و پایان آن، وضعیت خوابگاهها و شیوه برگزاری کلاسها باید تا حد امکان شفاف و قطعی باشد. استمرار تصمیمهای چندمرحلهای و اطلاعرسانیهای دیرهنگام میتواند هزینه بیشتری به دانشجویان تحمیل کند. راهکار عملی، انتشار تقویم واحد و قابل بهروزرسانی برای هر دانشگاه و اعلام رسمی هر تغییر با فاصله زمانی مناسب است تا انعطاف آموزشی به بیثباتی برنامه تحصیلی تبدیل نشود.
