رئیس سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی از چاپسپاری ۱۶۰ میلیون جلد کتاب درسی برای سال تحصیلی جدید خبر داد و گفت: تاکنون بیش از ۶۰ میلیون جلد به استانها ارسال شده است. وی با اشاره به محدودیت ظرفیت تولید داخلی کاغذ، تأمین بخشی از نیاز از طریق واردات را با چالشهایی همراه دانست و تأمین اعتبارات لازم را ضروری خواند.
به گزارش فرهنگیان پرس، علی لطیفی رئیس سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی وزارت آموزش و پرورش با اشاره به حجم بالای تولید کتابهای درسی، گفت: «امسال مجموعاً چاپسپاری حدود ۱۶۰ میلیون جلد کتاب درسی پیشبینی شده است که چاپ آنها بر اساس زمانبندی پیشبینی شده، در حال انجام است.»
لطیفی افزود: فرآیند توزیع کتابهای درسی به استانها نیز آغاز شده و بیش از ۶۰ میلیون جلد از مجموع کتابهای درسی چاپ شده تاکنون، به استانها ارسال شده است.
رئیس سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی تأکید کرد: «رسیدن به موقع کتابهای درسی به دست دانشآموزان، از اهمیت ویژهای برخوردار است و به همین دلیل، پیگیری این موضوع بهصورت مستمر در دستورکار قرار دارد.» این اظهارات در حالی مطرح میشود که بر اساس آمارهای منتشرشده از سوی سازمان پژوهش، حدود ۱۵ میلیون دانشآموز در مقاطع مختلف تحصیلی کشور مشمول دریافت کتاب درسی هستند و هر دانشآموز به طور میانگین ۱۰ تا ۱۲ جلد کتاب دریافت میکند.
مهرماه سال گذشته نیز حدود ۸ درصد از دانشآموزان با تأخیر یک تا دو هفتهای کتابهای خود را دریافت کردند که این موضوع اعتراضات گسترده والدین را در شبکههای اجتماعی به دنبال داشت.
چالش کاغذ و تأمین اعتبارات
او با اشاره به وضعیت تأمین کاغذ مورد نیاز برای چاپ کتب درسی گفت: «اولویت اصلی در تأمین کاغذ و مقوای مورد نیاز، تهیه از تولید داخلی است اما با توجه به محدودیت ظرفیت در تولید داخلی، بخشی از نیاز نیز از طریق واردات فراهم میشود، اما در این زمینه با چالشهایی نیز مواجه هستیم که همت و همراهی همه مجموعههای مرتبط در کشور را میطلبد.»
لطیفی گفت: «تأمین اعتبارات لازم برای خرید کاغذ از مسائل مهم پیشروست که برای استمرار بدون وقفه تولید کتابهای درسی ضروری است.»
گفتنی است بر اساس گزارش انجمن تولیدکنندگان کاغذ و محصولات سلولزی ایران در دیماه ۱۴۰۴، ظرفیت تولید داخلی کاغذ تحریر تنها ۳۵ درصد از نیاز سالانه مدارس و دانشگاهها را پوشش میدهد و مابقی به واردات وابسته است. تحریمهای بینالمللی و مشکلات نقلوانتقال بانکی در شرایط آتشبس موقت پس از تنشهای نظامی اخیر، فرآیند واردات کاغذ را با اختلال مواجه کرده است.
همچنین بر اساس نامه رئیس سازمان برنامه و بودجه به وزارت آموزش و پرورش در اردیبهشت ۱۴۰۵، تنها ۶۵ درصد اعتبار مصوب برای خرید کاغذ (حدود ۲۱۰۰ میلیارد تومان از ۳۲۰۰ میلیارد تومان) تخصیص یافته که این کسری بودجه، زنگ خطر تأخیر در چاپ برخی عناوین کمتیراژ را به صدا درآورده است.
زیر ذره بین فرهنگیان پرس
سخن از چالش کاغذ و کمبود اعتبار برای چاپ ۱۶۰ میلیون جلد کتاب درسی، در حالی شنیده میشود که هر ساله با نزدیک شدن به فصل بازگشایی مدارس، هشدارهای مشابهی از سوی مسئولان سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی مطرح میشود، اما گویی این هشدارها هرگز به راهکارهای ساختاری منتهی نمیشود. نکتۀ تأملبرانگیز آنکه با وجود گذشت بیش از چهار سال از تصویب قانون «حمایت از تولید داخلی» و تأکید مکرر رؤسای جمهور بر خودکفایی در محصولات اساسی، همچنان ۶۵ درصد کاغذ تحریر کشور از طریق واردات تأمین میشود. در شرایطی که کشور با تنگناهای ارزی دستبهگریبان است، چرا وزارت صمت و وزارت آموزش و پرورش برنامه عملیاتی برای احداث حداقل دو کارخانه جدید تولید کاغذ تحریر با ظرفیت سالانه ۵۰ هزار تن را در دستور کار قرار نمیدهند؟ تجربه موفق تأسیس کارخانجات کاغذ در استان مازندران در دهه ۱۳۸۰ نشان داد که با سرمایهگذاری ۳۰۰ میلیون دلاری میتوان ۴۰ درصد از نیاز داخلی را پوشش داد، اما امروز با تورم بیش از ۳۰ درصدی، هرگونه تأخیر در این سرمایهگذاری، هزینه تمامشده را دوچندان میکند. راهکار میانی و فوری، انعقاد قراردادهای بلندمدت ۵ ساله با تولیدکنندگان داخلی کاغذ و تخصیص ارز ترجیحی صرفاً به واردات کاغذ مورد نیاز مازاد بر ظرفیت تولید داخل است، به شرط آنکه وزارت آموزش و پرورش هر شش ماه یکبار گزارش شفاف از میزان کاغذ خریداریشده، کشور مبدأ و قیمت تمامشده هر تن را منتشر کند. اگر این رویه شفافسازی و برنامهریزی پیشگیرانه عملی نشود، باید هر ساله در خردادماه منتظر اخبار تکراری «چالش کاغذ و نگرانی از دیررسیدن کتابها» باشیم؛ اخباری که سرانجام آن، استرس شب امتحان برای میلیونها دانشآموز و والدین آنهاست.
- منبع خبر : چاپ ۱۶۰ میلیون جلد کتاب درسی
