رئیس سازمان نوسازی مدارس از آغاز عملیات نصب نیروگاه‌های خورشیدی در ۱۲ هزار مدرسه سراسر کشور خبر داد و اعلام کرد که مدارس آسیب‌دیده از جنگ، شبانه‌روزی، مرزی و کم‌برخوردار در اولویت این طرح قرار دارند. وی با اشاره به ظرفیت ۵ کیلوواتی هر نیروگاه و امکان فروش انرژی مازاد، این اقدام را گامی در مسیر تحقق عدالت آموزشی و مدیریت بهینه مصرف انرژی دانست.

به گزارش فرهنگیان پرس، سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور با هدف توسعه عدالت آموزشی، مدیریت مصرف انرژی و بهره‌گیری از ظرفیت انرژی‌های تجدیدپذیر، برنامه تجهیز ۱۲ هزار مدرسه به نیروگاه خورشیدی را در دستور کار قرار داده است .

حمیدرضا خان‌محمدی، معاون وزیر آموزش و پرورش و رئیس سازمان نوسازی مدارس، با اشاره به اینکه در فاز نخست، ۱۲ هزار مدرسه برای اجرای این طرح پیش‌بینی شده است، گفت: «مدارس آسیب‌دیده از جنگ، مدارس شبانه‌روزی، مدارس مناطق مرزی و همچنین مناطق کم‌برخوردار در اولویت اجرای این برنامه قرار دارند» .

او با بیان اینکه تأمین اعتبار این طرح با استفاده از ظرفیت‌های قانونی موجود، مشارکت دستگاه‌های اجرایی و منابع پیش‌بینی‌شده دنبال می‌شود، افزود: «تلاش داریم اجرای آن بدون ایجاد بار مالی برای مدارس انجام شود» .

رئیس سازمان نوسازی مدارس درباره مشخصات فنی این طرح توضیح داد: «برای هر مدرسه به‌طور متوسط نصب نیروگاه خورشیدی با ظرفیت حدود ۵ کیلووات در نظر گرفته شده است که می‌تواند بخشی از نیاز انرژی مدارس را تأمین کند» . او همچنین از امکان فروش انرژی مازاد تولیدی به شبکه خبر داد و گفت که درآمدهای حاصل از این طرح در راستای بهبود کیفیت فضاهای آموزشی، ارتقای تجهیزات مدارس و توسعه فعالیت‌های آموزشی و پرورشی هزینه خواهد شد .

خان‌محمدی کاهش هزینه‌های انرژی، مدیریت مصرف برق، توسعه فرهنگ استفاده از انرژی‌های پاک، آشنایی دانش‌آموزان با فناوری‌های نوین و بهره‌گیری از ظرفیت انرژی‌های تجدیدپذیر را از مهم‌ترین مزایای اجرای این طرح برشمرد و اظهار کرد که مدارس هدف در سراسر کشور شناسایی شده‌اند و فرآیند اجرایی با اولویت مناطق نیازمند در حال برنامه‌ریزی است .

 

پیشینه‌ای بر طرح‌های انرژی پاک در مدارس

بررسی سابقه موضوع نشان می‌دهد که پیش‌تر نیز اجرای طرح‌هایی مشابه با هدف کاهش ناترازی انرژی و ترویج فرهنگ استفاده از انرژی‌های پاک در مدارس مطرح شده بود، اما این نخستین بار است که چنین حجم گسترده‌ای از مدارس (۱۲ هزار واحد آموزشی) به‌صورت یک نهضت ملی زیر پوشش این طرح قرار می‌گیرند . با توجه به شرایط خاص کشور و جنگ تحمیلی که فشار بر شبکه برق را افزایش داده، اجرای این طرح می‌تواند به‌عنوان یک راهکار مؤثر در مدیریت بحران انرژی تلقی شود. معاون وزیر نیرو نیز پیش‌تر از آمادگی برای ارسال تجهیزات به استان‌ها خبر داده و هدفگذاری کرده بود که تمام ۱۲ هزار مدرسه تا پایان تابستان به نیروگاه‌های خورشیدی تجهیز شوند . همچنین، ثبت و رصد روزانه روند اجرای طرح از طریق سامانه‌های مربوطه انجام می‌شود و بازه زمانی اجرای پروژه یک‌ساله پیش‌بینی شده است .

 

زیر ذره بین فرهنگیان پرس

اگرچه تجهیز ۱۲ هزار مدرسه به نیروگاه خورشیدی اقدامی ارزشمند در راستای توسعه عدالت آموزشی و بهینه‌سازی مصرف انرژی محسوب می‌شود، اما ابهامات مهمی درباره نحوه اجرا و تداوم آن وجود دارد. نخست آنکه با توجه به اولویت‌بندی انجام‌شده برای مدارس آسیب‌دیده از جنگ و مناطق مرزی، آیا زیرساخت‌های لازم در این مناطق برای نصب و نگهداری نیروگاه‌ها فراهم است؟ همچنین، وعده فروش انرژی مازاد به شبکه، نیازمند شفاف‌سازی درباره نرخ خرید تضمینی و فرآیند دریافت درآمدهاست تا مدارس بتوانند از این ظرفیت اقتصادی به‌رغم پیچیدگی‌های اداری بهره‌مند شوند.

با توجه به اینکه امکان فروش انرژی مازاد تولیدی به شبکه و درآمدزایی برای مدارس از مزایای این طرح عنوان شده، ضروری است وزارت آموزش و پرورش و سازمان نوسازی، سازوکار شفافی برای نحوه هزینه‌کرد این درآمدها در جهت بهبود کیفیت فضاهای آموزشی ارائه دهند . همچنین، با عنایت به تجربه ناموفق برخی طرح‌های مشابه در گذشته که به دلیل کمبود اعتبار یا عدم نگهداری مناسب، با شکست مواجه شدند، لازم است برنامه‌ای دقیق برای تأمین اعتبار پایدار و آموزش نیروهای متخصص برای تعمیر و نگهداری این نیروگاه‌ها تدوین شود. در نهایت، اگرچه اجرای این نهضت ملی می‌تواند به کاهش ناترازی انرژی کمک کند و الگویی برای استفاده از انرژی‌های پاک در کشور باشد، اما تحقق کامل اهداف آن، مستلزم نظارت مستمر، شفافیت مالی و همکاری همه‌جانبه دستگاه‌های اجرایی است.